I SA/Wa 886/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-29

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez zdemontowanie płyt OSB zasłaniających otwory okienne i drzwiowe, wydana bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że działania polegające na zasłonięciu otworów okiennych i drzwiowych w zabytkowej kamienicy płytami OSB, bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, naruszają przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W związku z tym, decyzja nakazująca zdemontowanie płyt i przywrócenie zabytku do jak najlepszego stanu jest zgodna z prawem, a skarga właścicieli jest bezzasadna.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współwłaścicielami zabytkowej kamienicy, zostali decyzją organu ochrony zabytków zobowiązani do zdemontowania płyt OSB zasłaniających otwory okienne i drzwiowe na pierwszej kondygnacji budynku, ponieważ działania te zostały podjęte bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego i wpływały na wygląd zabytkowej elewacji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in. brak należytego zbadania stanu faktycznego i wyczerpującego uzasadnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi T.L., L.L., W.L. i T.L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu oddala skargę. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którą nakazano współwłaścicielom budynku przy ul. [...] w W. – W.L., L.L., T.L. i T.L. doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez zdemontowanie płyt OSB zasłaniających otwory okienne i drzwiowe pierwszej kondygnacji budynku od strony ul. [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że kamienica położona w W. przy ul. [...] została wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Konserwatora Zabytków W. z [...] lipca 1965 r. W wyniku przeprowadzonej w dniu 2.06.2009 r., przez pracownika Biura [...] Konserwatora Zabytków, kontroli stwierdzono, że dwa otwory okienne i jeden otwór drzwiowy pierwszej kondygnacji budynku od strony ul. [...] są zasłonięte płytami OSB, bez wymaganego prawem pozwolenia organu ochrony zabytków. W ocenie organu dopuszczono się ewidentnej samowoli z naruszeniem przepisu art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto zasłonięcie otworów okiennych i drzwiowych płytami OSB wpływa na wygląd zabytkowej elewacji budynku. Właściciel budynku wpisanego do rejestru zabytków jest bezwzględnie obowiązany do uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wszelkie prace prowadzone przy zabytku. Zdaniem organu odwoławczego organ ochrony zabytków miał pełne podstawy prawne do wydania decyzji zobowiązującej do przywrócenia zabytku do jak najlepszego stanu, we wskazanym w decyzji zakresie. W skardze na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego T.L., W.L., L.L. i T.L. zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie podstawy prawnej wydanej decyzji tj. art. 7, 45, 89 i 93 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 6, 7, 8 i 10 kpa polegających na braku należytego zbadania stanu faktycznego i ustalenia prawdy materialnej, jak również szeregu okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie postępowania administracyjnego polegającego na braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji. W konsekwencji powołanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.) formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków. W sprawie jest bezsporne, że kamienica przy ul. [...] w W., która jest współwłasnością skarżących została wpisana do rejestru zabytków decyzją z [...] lipca 1965 r. Wpisanie zabytku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli zabytku szereg ograniczeń i obowiązków przewidzianych w przepisach powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Między innymi w art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawa ta nakłada na właścicieli zabytku obowiązek uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na działania, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. W sytuacji gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu podjęto przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję o jakiej stanowi art. 45 pkt 1 lub 2 ustawy o ochronie (...). W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 2 czerwca 2009 r., że w zabytkowej kamienicy przy ul. [...], wpisanej do rejestru zabytków, płytami OSB zasłonięto dwa otwory okienne i jeden otwór drzwiowy pierwszej kondygnacji. Na te działania właściciele nie uzyskali pozwolenia organu konserwatorskiego i o takie pozwolenie nie występowali. W ocenie organu konserwatorskiego zasłonięcie otworów okiennych i otworu drzwiowego płytami OSB wpływa na wygląd zabytkowej elewacji budynku. Wobec tego organ wydał decyzję nakazującą doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu poprzez zdemontowanie płyt OSB zasłaniających otwory okienne i drzwiowe tj. decyzji określonej w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Działanie więc organu konserwatorskiego było zgodne z powołanymi przepisami ustawy z 23 lipca 2003 r., a zatem nie doszło do naruszenia tych przepisów, co niezasadnie zarzucają skarżący. Powołane w decyzji przepisy art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. są to przepisy kompetencyjne i także nie doszło do ich naruszenia gdyż w sprawie orzekały organy właściwe według wskazanych przepisów. Przy wydaniu decyzji organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego powołanych w skardze. Organ orzekł w oparciu o stan faktyczny jaki został stwierdzony w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 2.06.2009 r. Organ ponownie rozpoznając sprawę nie miał obowiązku przeprowadzenia ponownych oględzin zabytku a wskazywane przez skarżących zmiany stanu faktycznego pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Skarżący bowiem powołują się na to, że w toku postępowania płyta OSB zasłaniająca otwory okienne i otwór drzwiowy została pomalowana na kolor taki jak elewacja kamienicy na co przedłożyli dokumentację fotograficzną. Tej okoliczności skarżący nie powoływali w toku postępowania przed organem, ale zmiana koloru płyty zasłaniającej otwory nie ma wpływu na istotę sprawy, gdyż organ zakwestionował zasłonięcie otworów, i to bez pozwolenia płytą OSB a nie kolor płyty. Zarzut naruszenia art. 10 kpa jest niezasadny również i z tego względu, że organ poinformował współwłaścicieli o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz składania wniosków i zastrzeżeń w tej sprawie, co wynika z treści pisma z dnia 15 czerwca 2010 r. skierowanego do ówczesnego pełnomocnika skarżących. Umieszczenie w otworach przedmiotowej kamienicy płyty OSB skarżący uzasadniają koniecznością zabezpieczenia kamienicy przed jej niszczeniem. W odniesieniu do tego argumentu skarżących należy tylko wskazać ponownie na treść art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie (...) zgodnie z którym to przepisem takie działanie wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu konserwatorskiego, a takiego pozwolenia skarżący nie uzyskali. Powoływanie się przez skarżących na wygląd kamienic przy ul. [...], [...] oraz [...] nie ma znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji gdyż wskazane kamienice nie są przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło