I SA/Wa 894/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-15
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa własność ta jednostka na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nawet jeśli właściciele kwestionują status drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie była własnością jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa własność ta jednostka. Kwestionowanie legalności uchwały zaliczającej drogę do kategorii dróg publicznych wykracza poza zakres postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. i H. J. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżący kwestionowali, czy nieruchomość była faktycznie zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu Gminy, podnosząc zarzuty dotyczące legalności uchwały zaliczającej drogę do kategorii dróg publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ NSA Cezary Pryca Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I. J. i H. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości pod drogę publiczną oddala skargę.
I SA/Wa 894/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania I. i H. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną gminną ul. [...] w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność K. K. w połowie i M. S. w połowie, natomiast w dniu [...] grudnia 2001 r. własność: K. K. w ¼ części, M. S. w ¼ oraz I. i H. J. w ustawowej wspólności w ½ części, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], orzekł o nabyciu z mocy prawa, tj. z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własność nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...] w L.
Od powyższej decyzji złożyli odwołanie I. i H. J. twierdząc, że przedmiotowa nieruchomość nie była zajętą pod drogę publiczną.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] orzekł o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. prawa własności przedmiotowej nieruchomości.
Od tej decyzji złożyli odwołanie I. i H. J., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego.
Po rozpatrzeniu odwołania i całości akt sprawy, Minister infrastruktury stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością K. K. i M. S.. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2001 r. Rep. A nr [...] K. K. i M. S. darowali udział ½ we współwłasności I. i H. małżonkom J.
Organ wskazał, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] pozostawała we władaniu Gminy L. i znajdowała się w granicach pasa drogi publicznej ul. L. Ulica ta na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Katowickiego nr 6 z 1987 r., poz. 112), stanowiła drogę lokalną miejską. W załączniku nr [...] do tej uchwały pod nr [...] wpisana jest ul. [...], która na podstawie uchwały Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] września 1993 r. zmieniła nazwę na ul. L.
Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.
Organ drugiej instancji podkreślił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. W przypadku stwierdzenia, iż wymienione we wskazanym przepisie przesłanki zostały łącznie spełnione, organ wydaje decyzję potwierdzającą stan zaistniały z mocy samego prawa.
Z kolei zarzuty skarżących kwestionujące legalność uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1987 r. wykraczają poza zakres niniejszego postępowania. Zdaniem Ministra Infrastruktury orzeczenie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, a zarzuty odwołania niezasadne.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie złożyli I. i H. małżonkowie J. Wnieśli oni o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podnieśli, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie była zajęta pod drogę publiczną i nie pozostawała we władaniu Gminy L. lub Skarbu Państwa, lecz stanowiła służebność drogową.
Skarżący powołali się na prawo własności nieruchomości i wskazali, że prawo to jest nienaruszalne. Zarzucili uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. bezpodstawne zaliczenie spornej nieruchomości do kategorii dróg publicznych.
Skarżący podnieśli, że fakt urządzenia drogi przez Gminę, pokrycie jej asfaltem, przeprowadzenie kanalizacji podyktowane było względami ekonomicznymi, a dostępność drogi do ogółu mieszkańców wynika z faktu ubezwłasnowolnienia właścicieli przez Urząd Miasta.
Odnośnie dowodów władztwa przedstawionych przez organ skarżący uznali, że są one bezprzedmiotowe i nie świadczą o wykonywanym władztwie przez Gminę.
Odnośnie powołanych w uzasadnieniu decyzji nakazów płatniczych wskazali, że ówcześni właściciele zawsze płacili podatek łącznie za obie działki, tj. [...].
Odnośnie oświetlenia ulicy skarżący podnieśli, że jest ono umieszczone poza jej granicami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że argumenty skargi stanowią polemikę z uzasadnieniami faktycznymi i prawnymi decyzji.
Uczestnicy postępowania K. K. i M. S. w odpowiedzi na skargę wnieśli o jej oddalenie. Wskazali, że droga była ogólnodostępna i urządzona przez Gminę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i zgodności z przepisami procedury administracyjnej.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w sprawie decyzja wskazuje, iż organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej jak również przepisy prawa materialnego.
Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie był przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Istotne więc dla niniejszej sprawy było zbadanie przez organ, czy nieruchomość, na datę wskazaną w wyżej powołanym przepisie była zajęta pod drogę publiczną. Jak wynika z treści uchwały [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich – droga przy ul. [...] w T. została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich (k. 11-13 akt administracyjnych).
Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r. w sprawie utworzenia, zniesienia, zmiany granic nazw i ustalenia siedzib niektórych gmin w województwach: bielskim, bydgoskim, gdańskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, nowosądeckim oraz nadania statutu miasta (Dz. U. z 1991 r., Nr 2, poz. 8), utworzona została Gmina L., w skład której weszło część obszaru miasta T., w tym sporna nieruchomość zajęta pod ul. [...].
Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] września 1993 r. w sprawie zmiany nazw ulic, została zmieniona nazwa ul. [...] na ul. [...] (k. 19 akt administracyjnych).
Z kolei ul. [...] stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. drogę lokalną miejską, stała się z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogą gminną.
Drogi gminne zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych, zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Wobec treści wyżej powołanych aktów i przepisów prawa stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, że sporna nieruchomość zajęta była pod drogę publiczną. Ponadto przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wykazało, że nieruchomość stanowiąca własność skarżących pozostawała na dzień 31 grudnia 1998 r. (a także wiele lat wcześniej) we władaniu Gminy L. O władaniu tym świadczą powołane i poddane ocenie dowody z dokumentów, tj. nakazu płatniczego za rok 1998 r. dla ówczesnych właścicieli K. K. i M. S., faktur za sprzedaż Gminie energii elektrycznej na oświetlenie ul. [...], dokumentacji dotyczącej zlecenia przez Gminę wykonania nawierzchni asfaltowej, robót drogowych, protokołu z oględzin nieruchomości.
Dokonana przez organ ocena dowodów jest prawidłowa, a wyprowadzane z nich wnioski nie budzą zastrzeżeń .
Zważyć należy, że fakt władania, zajętą pod drogę publiczną nieruchomością przez Gminę L., wynika także z odpowiedzi na skargę złożoną przez uczestników K. K. i M. S.. Przeciwne twierdzenia skarżących nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma wpływu obciążenie spornej nieruchomości służebnością przejazdu i przechodu. Jest to bowiem okoliczność prawie obojętna dla treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Z kolei zarzuty skarżących odnośnie legalności uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1987 r., nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich nie mogą być przedmiotem oceny sądu w niniejszym postępowaniu, bowiem wykraczają poza zakres zaskarżonej decyzji.
Podniesiona w skardze okoliczność o urządzeniu drogi przez Gminę i pokrycie jej asfaltem (chociaż jak twierdzą skarżący jedynie z przyczyn ekonomicznych) świadczy także o władztwie Gminy nad nieruchomością nie stanowiącą jej własności.
Wobec niezasadnych zarzutów skargi Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło