I SA/Wa 895/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego J. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] orzekającą o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Minister Infrastruktury wszczął z urzędu postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej wobec rzeczoznawcy majątkowego J. L. w związku ze skargą przedstawioną przez [...] Urząd Wojewódzki w B. Na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. orzekł o zastosowaniu wobec J. L. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. J. L. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na fakt, iż orzeczona kara nie jest współmierna do ewentualnych uchybień oraz podnosząc, że w toku prowadzonego postępowania nie zostało wykazane rażące naruszenie przez niego przepisów prawa. Ponadto Komisja nie uwzględniła składanych przez niego wyjaśnień i dowodów. W związku z powyższym, Minister Infrastruktury zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W związku z ustaleniami zawartymi w protokole końcowym z postępowania wyjaśniającego, Komisja podjęła jednogłośnie wniosek o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego J. L. kary dyscyplinarnej, o której mowa w art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jest kary zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Minister Infrastruktury, rozstrzygając ponownie sprawę, stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny, że rzeczoznawca majątkowy J. L., wykonując czynności szacowania zawarte w operatach szacunkowych z dnia [...] listopada 2006 r. oraz z dnia [...] stycznia 2008 r., nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stopniu uzasadniającym zastosowanie kary dyscyplinarnej. Mając powyższe na względzie, a przede wszystkim ocenę czynności zawodowych wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego, zawartą w protokole końcowym sporządzonym przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej oraz wniosek Komisji co do wymiaru kary dyscyplinarnej i jego uzasadnienia, należy stwierdzić, że najwłaściwszą karą dyscyplinarną, jaka powinna być orzeczona wobec rzeczoznawcy majątkowego, przy uwzględnieniu winy rzeczoznawcy majątkowej stwierdzonej w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, jest kara zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. J. L. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. zarzucając naruszenie: 1) art. 195a w zw. z art. 178 ust. 1 i 2 ustawy o ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu związku jaki zachodzi pomiędzy ustalonymi w postępowaniu faktami a rekonstruowaną z tych przepisów normą prawną i orzeczenie o odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego w sytuacji, gdy skarżący przy sporządzaniu operatów szacunkowych postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy brak jest podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia, albowiem ustalone w postępowaniu fakty wskazują, że skarżący przy sporządzaniu operatów szacunkowych postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 3) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pozostawienia poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez skarżącego, a w konsekwencji arbitralne przyjęcie, iż skarżący dopuścił się uchybienia zasad wykonywania rzeczoznawstwa majątkowego w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał, wraz z wyjaśnieniami skarżącego złożonymi na posiedzeniach Komisji, upoważnia do wniosku o wykonywaniu czynności zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości; 4) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli; 5) art. 11 k.p.a. poprzez brak podjęcia próby przekonania strony do słuszności stanowiska zawartego w rozstrzygnięciu, a w szczególności poprzestaniu na lakonicznym wskazaniu, iż ocena czynności zawodowych wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego, zawarta w protokole końcowym Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz wniosek Komisji co do wymiaru kary dyscyplinarnej i jego uzasadnienia, upoważnia do stwierdzenia, że "najwłaściwszą karą dyscyplinarną, jak powinna być orzeczona wobec rzeczoznawcy majątkowego J. L., przy uwzględnieniu winy rzeczoznawcy majątkowego stwierdzonej w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, jest kara zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy określona w art. 178 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami; 6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto, działając z ostrożności procesowej, skarżący zarzucił naruszenie 178 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie dyrektywy współmierności kary dyscyplinarnej do czynu ustalonego przez organ, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie i utrzymanie w mocy orzeczonej kary zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie kary łagodniejszej. Przedstawiając powyższe zarzuty J. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Z art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż właściwy minister, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, orzeka o zastosowaniu jednej z kary dyscyplinarnych, albo umorzeniu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Powyższy przepis w sposób jednoznaczny nie określa znaczenia ustaleń dokonanych przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ – Ministra Infrastruktury. Analiza uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji nie pozwala także na odczytanie, tym zakresie, wyraźnego stanowiska organu. Uwzględniając tę okoliczność celowe zatem będzie na wstępie wyjaśnienie, iż realizacja wymogu wykładni obowiązujących przepisów w zgodzie z Konstytucją, a w tej sprawie w szczególności z art. 149 ust. 1 Konstytucji, oznacza konieczność dokonania wykładni także art. 195a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości przy zastosowaniu wymienionej dyrektywy. Stąd nieuprawnione byłoby uznanie, iż właściwy minister jest w szczególności związany ustaleniami przedstawionymi przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, a organowi pozostawiono co najwyżej ustalenie właściwej kary dyscyplinarnej. Odpowiednio, realizacja wzorca wynikającego z art. 2 Konstytucji - pomimo pominięcia w art. 178 ust. 2 ustawy okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wyborze kary dyscyplinarnej, nakłada na właściwy organ obowiązek szczegółowego uzasadnienia przesłanek zastosowanie kary dyscyplinarnej, a więc zarówno podstaw wyboru rodzaju tej kary, jak też ewentualnie okresu jej obowiązywania. Podsumowując rozważania w tej części Sąd wskazuje, iż właściwa wykładnia art. 195a ust. 1 ustawy powinna prowadzić do następujących wniosków: 1. ustalenia poczynione przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej w ramach postępowania wyjaśniającego stanowią jedynie materiał dowodowy podlegający ocenie przez właściwy organ w oparciu o ogólną regułę określoną w art. 80 k.p.a., co oznacza w ostatecznie, iż przedstawiony przez Komisję wynik postępowania wyjaśniającego nie jest dla organu w jakikolwiek sposób wiążący; 2. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej jest uprawniona wyłącznie do przedstawienia wyników postępowania wyjaśniającego, co oznacza, iż poza kompetencją tej Komisji pozostaje formułowanie wniosków i opinii co do zasadności nałożenia kary dyscyplinarnej lub wyboru jej rodzaju. Powyższe oznacza, iż wydając decyzję, o której mowa w art. 195a ust. 1 ustawy, Minister Infrastruktury jest zobowiązany, realizując w ten sposób także dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a., przedstawić własne, szczegółowe stanowisko tego organu, a nie Komisji, co do faktu naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązujących przepisów i podstaw nałożenia określonej kary dyscyplinarnej. Analiza wydanych w sprawie aktów wskazuje, iż Minister Infrastruktury w istocie ograniczył się do przedstawienia w tych decyzjach obszernego sprawozdania z poczynionych przez Komisję ustaleń. Własne, wymagane stanowisko tego organu - skoro ustawa wyznaczyła Ministra Infrastruktury do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej rzeczoznawców majątkowych, zostało zawarte jedynie w końcowej części zarówno decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., jak też decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Jego treść nie odpowiada jednak warunkom ujętym w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności zarzut ten odnosi się uzasadnienia wymierzenia kary dyscyplinarnej orzeczonej w decyzji. Minister Infrastruktury zrealizuje te wymagania przy ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. Opisane naruszenie przepisów postępowania potwierdza zasadność zarzutów skarżącego wymienionych w pkt 4 - 6 skargi. Niemożność zapoznania się przez Sąd ze szczegółowym stanowiskiem organu, czyni przedwczesną ocenę zarzutów skarżącego zmierzających do podważania istnienia podstaw do zastosowania kary dyscyplinarnej. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a.