I SA/Wa 896/19
PostanowienieWSA w Warszawie2020-02-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji o pozytywnej ocenie spełnienia wymogów do uzyskania rekompensaty, wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego w trybie skargi, czy też w drodze odwołania od decyzji kończącej postępowanie?Ratio decidendi
Postanowienie wojewody o pozytywnej ocenie spełnienia wymogów do uzyskania rekompensaty, wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty, nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. W związku z tym, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 PPSA, nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego, a jego zaskarżenie w tym trybie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S.K. zaskarżył postanowienie Wojewody z dnia [...] grudnia 2015 r. dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Po rozpatrzeniu zażalenia, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. przez oparcie decyzji na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, który ostatecznie wskazał jako postanowienie Wojewody z [...] grudnia 2015 r. w części.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono uiszczoną kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz S.K. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Wojewoda [...] postanowieniem z [...] grudnia 2015 r., nr [...], ocenił pozytywnie spełnienie wymogów do uzyskania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], województwo [...], obecnie na terenie [...], przez jego spadkobierców oraz wskazał, że osobą uprawnioną do rekompensaty jest S. K., wskazany przez wszystkich spadkobierców. Jednocześnie Wojewoda wezwał do wskazania jednej z form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania numeru rachunku bankowego - w razie wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu, dostarczenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego określającego wartość nieruchomości pozostawionej w 1944 r. przez W. K. w miejscowości [...] oraz dostarczenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego określającego wartość nieruchomości nabytej we [...] KW nr [...], gmina [...] (wcześniej [...], gmina [...]) o powierzchni [...] ha z zabudowaniami.
Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2016 r., zawiesił na wniosek skarżącego z [...] marca 2016 r. postępowanie dotyczące potwierdzenia prawa rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez W. K. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący pismem z [...] lutego 2019 r. - na podstawie art. 142 k.p.a. - zaskarżył
ww. postanowienie Wojewoda [...] z [...] grudnia 2015 r., domagając się rzetelnego potraktowania jego sprawy.
Po rozpatrzeniu zażalenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] marca 2019 r., nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. zatytułowanym odwołanie od decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę - zaskarżając na podstawie art. 142 k.p.a. w części powołane wyżej postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. Zarzucił organowi I pierwszej instancji wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 76, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach faktycznych, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności poprzez przyjęcie, że:
a) obszar gospodarstwa pozostawionego przez ojca wnioskodawcy W. K. w miejscowości [...], na terytorium obecnej [...] nie wynosił [...] ha, zgodnie
z treścią zawiadomienia Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych z dnia
[...] maja 1939 r.;
b) majątek ojca wnioskodawcy, tj. W. K., oraz majątek matki wnioskodawcy tj. J. K., pozostawiony w miejscowości [...] na terytorium obecnej [...], stanowił element ustawowej wspólnoty małżonków;
c) uznanie za nieprawdziwe oświadczenia wnioskodawcy o niezrealizowaniu uprawnienia z tytułu pozostawienia mienia przez ojca wnioskodawcy tj. W. K. w miejscowości [...], na terytorium obecnej [...].
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części objętej zarzutami niniejszego odwołania oraz przeprowadzenie, w oparciu o art. 136 k.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie opisanym w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł
o jej oddalenie.
Wobec wątpliwości Sądu co do przedmiotu zaskarżenia zarządzeniem
z 7 czerwca 2019 r. wezwano skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, w terminie 7 dni, czy jej przedmiotem jest:
1) postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r., nr [...], oceniające pozytywnie spełnienie wymogów do uzyskania rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czy
2) postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2019 r.,
nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z [...] lipca 2019 r. wskazał, że
w piśmie z [...] lutego 2019 r. skierowanym do Wojewody [...] oraz
w skardze do Sądu z 2 kwietnia 2019 r. wyjaśnił dogłębnie o co mu chodzi w części nieprawdziwego postanowienia Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r.
Zarządzeniem z 7 października 2019 r. ponownie wezwano skarżącego do jednoznacznego, konkretnego sprecyzowania, uściślenia skargi z 2 kwietnia 2019 r. poprzez wskazanie, w terminie 7 dni, co jest przedmiotem zaskarżenia, tj.: czy zaskarżone zostało:
1) postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r.,
nr [...], oceniające pozytywnie spełnienie wymogów do uzyskania rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejsowości [...], woj. [...],
2) czy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2019 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r.
Jednocześnie poinformowano skarżącego, że z treści skargi, jak również pisma skarżącego z [...] lipca 2019 r., nie wynika to jednoznacznie. Dodatkowo poinformowano go, że w przypadku niejednoznacznego i niekonkretnego wskazania co jest przedmiotem zaskarżania lub braku odpowiedzi na niniejsze zarządzenie, Sąd uzna, że przedmiotem zaskarżenia jest ww. postanowienie Wojewody [...]
z [...] grudnia 2015 r., nr [...].
W piśmie z [...] października 2019 r. skarżący poinformował, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r., nr [...], w części.
W związku z powyższym zarządzeniem z 20 listopada 2019 r. zwrócono się do Wojewody [...] o nadesłanie w terminie 30 dni odpowiedzi na skargę skarżącego z 2 kwietnia 2019 r., sprecyzowaną pismami z [...] lipca 2019 r.
i z [...] października 2019 r.
W piśmie z [...] stycznia 2020 r. Wojewoda [...] wskazał,
że w całości podtrzymuje stanowisko przedstawione przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], stanowiącym odpowiedź Ministra na skargę skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako: p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, na podstawie treści skargi, jak również treści pism skarżącego z [...] lipca 2019 r. i z [...] października 2019 r., uznał, że przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] wydane zostało na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytuły pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097), dalej jako: ustawa.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2,
na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia. W postanowieniu wojewoda wzywa wnioskodawcę do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania numeru rachunku bankowego, przedstawienia operaty szacunkowego.
Na postanowienie to zażalenie nie przysługuje, może być ono zaskarżone
w trybie art. 142 k.p.a. w odwołaniu od decyzji wydanej przez wojewodę w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, o czym skarżący został pouczony w treści zaskarżonego postanowienia. Przy czym – jak wynika z akt sprawy – dotychczas wojewoda nie wydał merytorycznej decyzji rozpoznającej wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a toczące się przed nim postępowanie pozostaje zawieszone.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy,
że skoro wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy postanowienie w przedmiocie pozytywnej oceny spełnienia wymogów do uzyskania rekompensaty nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, nie kończy postępowania w sprawie i nie jest także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, to uwzględniając art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło