I SA/Wa 897/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania M. I., decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] o odmowie przyznania M. I. zasiłku stałego w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. M. I. złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w P. w dniu 17 stycznia 2012 r. wniosek o przyznanie na stałe pomocy w wysokości [...] zł miesięcznie, aby mieć środki na realizację potrzeb twórczych z dziedziny wynalazczości. W dniu 25 stycznia 2012 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy w wyniku którego ustalono, że M. I. oczekuje pomocy w formie zasiłku stałego. Wnioskodawca samotnie prowadzi gospodarstwo. Jest osobą w wieku [...] lat. Nie utrzymuje kontaktów z córkami. Pozostaje pod opieką Poradni Zdrowia [...]. Na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczony został do [...] stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawca zajmuje ½ część domu. Z gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego uzyskuje dochód w wysokości [...] zł obliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) – zwana dalej "ustawą". M. I. pobiera też z KRUS emeryturę rolniczą w wysokości [...] zł. Łączny dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł. Wójt Gminy P. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] odmówił przyznania M. I. zasiłku stałego w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że łączny miesięczny dochód wnioskodawcy znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej przewidziane w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji podkreślił również, że wnioskodawca pobrał dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za 2011 r. w wysokości [...] zł. Zdaniem organu pomocy społecznej wnioskodawca nie kwalifikuje się do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, ponieważ ma możliwość przezwyciężenia swej trudnej sytuacji poprzez spełnienie wymogów do uzyskania pełnej emerytury z KRUS. Od powyższej decyzji M. I. wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji wskazując, że skarżący uzyskując dochód w łącznej kwocie [...] zł znacznie przekracza kryterium dochodowe które od dnia 1 października 2009 r. wynosi 477 zł. Organ odnosząc się do żądania przyznania pomocy finansowej w wysokości [...] zł wskazał, że na mocy art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, nawet przy spełnieniu ustawowych warunków, wnioskodawca mógłby uzyskać pomoc w wysokości maksymalnej 444 zł. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] M. I. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że organy niesłusznie odmawiają skarżącemu zasiłku stałego w oczekiwanej wysokości, w sytuacji gdy nie ma on możliwości środków na swe utrzymanie. Zdaniem skarżącego takie działanie jest sprzeczne z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Skarżący powołał się na art. 6 Konwencji wskazując, że dla niego jako osoby pozbawionej środków do życia rozsądny termin w ciągu którego winien być wydany sprawiedliwy wyrok wynosi 7 dni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że Wójt Gminy P. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. trafnie zakwalifikowany wniosek M. I. z dnia 17 stycznia 2012 r. jako wniosek o pomoc w formie zasiłku stałego, skoro w podaniu tym skarżący domagał się przyznania na stałe pomocy finansowej. Zgodzić należy się też z organami, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". O tym, że jedną z przesłanek przyznania pomocy w formie zasiłku stałego stanowi kryterium dochodowe świadczy też treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, z którego wynika, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z powyższych przepisów wynika, że aby uzyskać zasiłek stały, o którym mowa w art. 37 ustawy wnioskodawca musi udokumentować dochód miesięczny nie wyższy, niż 477 zł. Z akt sprawy wynika natomiast, że M. I. tego wymogu nie spełnił, ponieważ osiągnął dochód miesięczny w łącznej kwocie [...] zł (dochód z emerytury –[...] zł oraz dochód z 1 ha przeliczeniowego wynoszący, zgodnie z art. 8 ust. 3 i 9 ustawy w zw. z § 1 pkt 2 lit. e powołanego wyżej rozporządzenia, [...] zł, tj. [...] zł x [...] ha). Skoro zatem M. I. uzyskał dochód przekraczający ponad dwukrotnie ustawowe kryterium dochodowe, to Wójt Gminy P. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. prawidłowo uznały, że skarżący nie jest uprawniony do zasiłku stałego. Z przepisu § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynika ponadto, że maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi 444 zł, a zatem żądanie przyznania skarżącemu pomocy finansowej w kwocie [...] zł, nawet gdyby skarżący osiągnął dochód poniżej kryterium dochodowego, byłoby żądaniem, które nie mogłoby być zrealizowane. Odnosząc się do podnoszonego w sprawie zarzutu sprzeczności działania organów z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) Sąd zauważa, że z projektu ustawy (druk sejmowy nr 2012) wynika, że projekt ten został pozytywnie zaopiniowany przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej jako zgodny z prawem Unii Europejskiej, a zatem trudno uznać za zasadny zarzut skarżącego, że ustawa jest niespójna z Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zwłaszcza, że skarżący nie skonkretyzował w jakim zakresie prawo krajowe jest niespójne z prawem wspólnotowym. Co się natomiast tyczy podnoszonego przez skarżącego w piśmie z dnia 28 czerwca 2012 r. prawa do godnego życia trzeba wskazać, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący pomija jednak to, że system pomocy społecznej jest tak skonstruowany, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy). Rozwinięciem tej zasady jest przepis art. 8 ust. 1 ustawy wyznaczający przesłankę tzw. kryterium dochodowego, która musi się ziścić, aby wnioskodawca mógł ubiegać się o zasiłek stały. Faktem jest, że próg dochodowy uprawniający do tego świadczenia z pomocy społecznej jest określony w niskiej kwocie. Takie uregulowanie ma swe uzasadnienie w ograniczonych możliwościach budżetowych gmin (jest to zadanie własne gmin o charakterze obowiązkowym – art. 17 ust. 1 pkt 19 ustawy), ale i tym, że celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie wnioskodawcy stałego, pełnego utrzymania w żądanej przez niego wysokości, a jedynie wsparcie, z założenia czasowe, udzielone w trudnej dla niego sytuacji, aby przezwyciężył on swe trudności z wykorzystaniem własnych uprawnień, zasobów i osiągnął stan życiowego usamodzielnienia się (art. 3 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy). Jeżeli chodzi o rozpatrzenie sprawy skarżącego w rozsądnym terminie, to Sąd zauważa, że z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wynika, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie. Przepis ten nie precyzuje jednak w jakim zakresie czasowym, licząc od wpływu skargi do wydania przez sąd orzeczenia, sprawa ma być osądzona. Podawany przez skarżącego okres 7 dni jest nierealny zważywszy na to, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, który ma 30 dni na przekazanie skargi sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, co wynika z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 13 marca 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa". Zdaniem Sądu, skoro Sąd otrzymał skargę 14 maja 2012 r. i w dniu 21 maja 2012 r. został w sprawie wyznaczony termin rozprawy, to nie można uznać, że zostało naruszone prawo strony do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie należnych pełnomocnikowi skarżącego kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).