I SA/Wa 897/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Przemysław Żmich asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant stażysta referent Magdalena Biadoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 lutego 2024 r. nr KOA/800/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Ożarowa Mazowieckiego z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SR/ŚP/90/2023/24. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. nr KOA/800/Sr/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej również: "Kolegium" lub "SKO" lub "Organ"), po rozpoznaniu odwołania E. K. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona" lub "Skarżąca") od decyzji Burmistrza Ożarowa Mazowieckiego z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SR/ŚP/90/2023/24 odmawiającej przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 14 grudnia 2023 r. Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego odmówił Stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem W. K. (ur. 10 listopada 1950 r.), wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że w związku z niespełnieniem przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (W. K. miał ustalony przez orzecznika ZUS znaczny stopień niepełnosprawności od 28 lipca 1998 r., tj. gdy już miał ukończone 25 lat) świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Strona. Decyzją z dnia 22 lutego 2024 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ożarowa Mazowieckiego z dnia 14 grudnia 2023 r. Na wstępie SKO wskazało, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm. - zwanej dalej "u.ś.w."), która na mocy art. 43 znowelizowała ustawę o świadczeniach rodzinnych. Ponieważ wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Strona złożyła do organu pierwszej instancji w dniu 5 października 2023 r., a więc w poprzednim stanie prawnym Kolegium stwierdziło, że przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. znajdzie zastosowanie tylko w razie ustalenia, że prawo odwołującej do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. na podstawie przepisów dotychczasowych. Kolegium wskazało, że stosownie do znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS Oddział w [...] nr [...] z dnia 28 lipca 1998 r. W. K. jest całkowicie niezdolny do pracy i trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji, daty powstania niezdolności nie określono. W ocenie Organu mimo, iż W. K. nie legitymuje się stricte orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydane na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pozwala na uznanie, że W. K., ojciec Strony, jest osobą, którą - w myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych - należy zaliczyć do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy – zdaniem SKO - wynika ponadto, że W. K. pozostaje w związku małżeńskim z E. K., która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 30 stycznia 2023 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], ważnym do 30 stycznia 2026 r. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, SKO stwierdziło, że nie można uznać (jak organ I instancji), że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmieniał sytuacji prawnej strony. Przeciwnie, wynika z niego, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe), ma obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jest z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W ocenie SKO decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem ww. przepisu prawa materialnego, a zatem jest wadliwa w tym zakresie. Niezasadnie zatem organ pierwszej instancji odmówił przyznania Wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak spełnienia kryterium, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy, tj. momentu powstania niepełnosprawności u ojca Strony. Mimo powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy, wobec wystąpienia w sprawie przesłanki negatywnej. Kolegium wskazało, że z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 listopada 2023 r. wynika, że Strona prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i synem. Na dolnej kondygnacji domu jednorodzinnego mieszkają rodzice wnioskodawczyni, którzy nie pracują, są w wieku emerytalnym i legitymują się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności. Nikt z domowników nie pracuje zarobkowo. E. K. zawiesiła działalność gospodarczą w dniu 31 grudnia 2018 r. (załączony do akt wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Strona sprawuje opiekę nad ojcem, cierpiącym - według oświadczenia Strony - na schorzenia układu krążenia, neurologiczne, psychiatryczne i onkologiczne. W ostatnim czasie znacznie pogorszył się jego stan zdrowia. Strona pomaga ojcu w codziennej toalecie, zmianie pampersów, ubieraniu, przygotowuje wszystkie posiłki, podaje leki, asystuje przy przemieszczaniu się po mieszkaniu, na spacerach i wizytach lekarskich. W. K. nie jest osobą leżącą, porusza się po mieszkaniu pod kontrolą innej osoby, nie wymaga karmienia i pojenia. W ocenie Kolegium Strona nie wykazała jednak w żaden sposób, aby rezygnacja z pracy bądź jej niepodejmowanie było związane z koniecznością opieki nad ojcem. Należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu dla osób niepodejmujących zatrudnienia. Pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością dorosłych dzieci, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Należy – zdaniem SKO - zwrócić uwagę, że z kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że niepełnosprawny W. K., poza Stroną, posiada jeszcze syna, M. K., który jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnego ojca w tym samym stopniu co Skarżąca. Zdaniem SKO ocena, czy istnieje związek pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną wymaga również ustalenia, czy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej w tym samym stopniu, co osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, poza Skarżącą, zobowiązany do alimentacji względem ojca jest również brat Skarżącej. Niemożność sprawowania osobistej opieki nad ojcem przez brata z uwagi na zamieszkanie w innym mieście i zatrudnienie, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym jeszcze raz należy podkreślić, że obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach. W sytuacji, w której osoby zobowiązane do alimentacji z różnych przyczyn nie świadczą opieki nad osobą jej wymagającą, mogą swój obowiązek alimentacyjny realizować nie poprzez starania osobiste, a poprzez przykładowo opłacenie opiekuna (w tym nawet Skarżącej, która tę opiekę zapewni). Skarżąca nie wskazała – zdaniem SKO - natomiast obiektywnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać zwolnienie brata z obowiązku alimentacyjnego wobec ojca i niemożności wywiązania się w jakikolwiek sposób z obowiązku alimentacyjnego. W sprawie nie wykazano również, aby Skarżąca nie była w stanie uzyskać od brata zwrotu przypadającej na nią części świadczeń alimentacyjnych w sytuacji, gdy istotnie spełniła je wobec ojca w części obciążającej brata, stosownie do treści art. 140 § 1 k.r.o. Zdaniem Kolegium, w takiej sytuacji, gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece nad ojcem powinna uczestniczyć również druga osoba zobowiązana do alimentacji. Jak już bowiem wskazano, pomoc społeczna ma charakter subsydiamy, Państwo powinno udzielać jej w sytuacji, w której jednostka nie może sobie sama poradzić z pojawiającymi się trudnościami, a nie zastępować jednostkę we własnych staraniach o zaspokojenie potrzeb życiowych. W ocenie SKO należało przyjąć, że skoro Skarżąca nie jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji, całkowita rezygnacja z zatrudnienia przez Skarżącą nie była konieczna, aby zapewnić odpowiednią opiekę ojcu, skoro mogła ona podzielić się obowiązkami związanymi z opieką nad ojcem z bratem. Ponadto Skarżąca może zwrócić się o przyznanie ojcu usług opiekuńczych, które ułatwiłyby jej i bratu opiekę nad niepełnosprawnym. Zdaniem Kolegium, przyznanie Skarżącej świadczenia byłoby niezgodne nie tylko z przepisami prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego, ponieważ de facto przerzucałoby na barki wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który - z mocy prawa - w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach. Zdaniem Organu w przedmiotowej sprawie nie wykazano istnienia przesłanki związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej Skarżącej a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem i za prawidłowe należy uznać negatywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Strona wniosła do WSA w Warszawie skargę na decyzję SKO z dnia 22 lutego 2024 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 k.p.a. bowiem postępowanie z udziałem Skarżącej nie miało dwuinstancyjnego charakteru. Wskazano w tym zakresie, że organ I instancji nie czynił żadnych ustaleń co do innych - niż art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych - przesłanek negatywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustalenia te poczyniło dopiero SKO, opierając na nich utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 k.p.a. - bowiem nie poinformowało strony, iż kwestią istotną podlegającą badaniu przy ocenie zasadności odwołania będzie kwestia istnienia przesłanek negatywnych stosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotąd nie podlegających badaniu. W ocenie Skarżącej SKO naruszyło też art. 86 k.p.a. w zw. z art. 8 par, 1 k.p.a. w zw. z art. 9 par. 2 k.p.a. oczekując, iż Skarżąca będzie wyjaśniała sytuację brata, z którym nie zamieszkuje - w tym czy i dlaczego nie opiekuje się ojcem, czy i dlaczego może zwracać Skarżącej koszty tej opieki - pomimo, że ani organ I instancji, ani organ II instancji nie pouczył jej o konieczności wyjaśnienia tych kwestii. Odnosząc się do kwestii zastosowania art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Skarżąca – odwołując się do stanowiska RPO – wskazała, ze w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie pada nawet zwrot "rezygnacja z pracy" albo "niepodejmowanie pracy". Tym samym w swoich oczekiwaniach co do obowiązku strony SKO wychodzi poza wymogi wynikające z ustawy. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że Skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Z kolei Kolegium wyraziło odmienny pogląd odnośnie do przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ale jednocześnie podzieliło stanowisko, że w sprawie brak jest związku przyczynowego między sprawowaną opieką nad ojcem a niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, stąd w sprawie nie wypełniono przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja"). W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności uchylenia decyzji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, czy z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16). Sąd podziela więc stanowisko dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej, uznając za błędny pogląd organu pierwszej instancji w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez Kolegium przesłanki negatywnej wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nie uwzględniło dokumentów zebranych w sprawie. Podkreślić należy, że treść orzeczenia o niepełnosprawności (o niezdolności do samodzielnej egzystencji) jest dla organów wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. W badaniu tej kwestii uwzględnić należy okoliczności wynikające z zebranego przez organ materiału dowodowego. I tak, z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS Oddział w [...] nr [...] z dnia 28 lipca 1998 r. wynika, iż W. K. jest całkowicie niezdolny do pracy i trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Jak wynika z akt, opiekę ojcu zapewnia Skarżąca. Istotne jest również, że w kontrolowanej sprawie został przeprowadzony w dniu 8 listopada 2023 r. wywiad środowiskowy podczas którego pracownik socjalny stwierdził, że W. K. cierpi na schorzenia układu krążenia, neurologiczne, psychiatryczne i onkologiczne. Skarżąca pomaga ojcu w codziennej toalecie, ubieraniu, zmienia pampersy, przygotowuje wszystkie posiłki, podaje leki, asystuje przy przemieszczaniu się po mieszkaniu, na spacerach i wizytach lekarskich. Dodatkowo pracownik socjalny wskazał, że stan zdrowia ojca Skarżącej jest na tyle poważny, że nie jest w stanie zostać sam podczas nieobecności córki. Co istotne, pracownik socjalny stwierdził, że ojciec Skarżącej wymaga całodobowej opieki osób trzecich i jest ostatnio całkowicie zależny od córki. Zdaniem Sądu, powyższe wskazuje, że Skarżąca czynności opiekuńcze wobec ojca wykonuje codziennie i pozostaje do stałej jego dyspozycji. Zebrany materiał dowodowy nie prowadzi do wniosku, by sprawowana przez Skarżącą opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niezdolność ojca Skarżącej do samodzielnej egzystencji. Oczywiste jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszczaniu się, czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu, informacjom tym Kolegium nie przyznało właściwego znaczenia, a wynika z nich, że Skarżąca nie jest w stanie godzić opieki nad ojcem z podejmowaniem pracy zarobkowej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy w ocenie Sądu przyjąć, że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mogło mieć związek ze stanem zdrowia jej ojca i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 623/22). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 145/21 i w Szczecinie z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 130/22). Nie może być zatem przeszkodą w przyznaniu Skarżącej świadczenia. Przyjmuje się bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Skarżąca mogłaby natomiast zatrudnienie podjąć w każdym momencie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawnym ojcem Sprawowanie opieki stanowi wówczas przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. Wymaganie od osoby występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego właśnie celem sprawowania opieki, doprowadziłoby do sytuacji, że takie osoby podejmowałyby miesięczne zatrudnienie, tylko po to, aby zaraz wypowiedzieć umowę o pracę z uwagi na niemożność pogodzenia zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 953/23). Jak wynika natomiast z akt sprawy Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą w dniu 31 grudnia 2018 r. (por. wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej). Uwzględniając realia niniejszej sprawy Sąd doszedł zatem do przekonania, że Skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad ojcem (por. wywiad środowiskowy), który jest osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji (por. orzeczenia lekarza orzecznika ZUS Oddział w [...] nr [...] z dnia 28 lipca 1998 r.) i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia, nawet dorywczo, czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podnoszona przez SKO kwestia prawnego obowiązku opieki brata Skarżącej nad własnym ojcem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że to na Skarżącej spoczywa faktyczny ciężar opieki nad ojcem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało się stanowisko, w świetle którego przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób, tj. czy Skarżąca, czy może brat Skarżącej, winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyje inne dziecko, które również taki obowiązek alimentacyjny może wypełniać, ale nie zwróciło się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1596/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt 1626/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1554/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1627/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21). Konkludując, stwierdzić należy, że Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego niewłaściwie zastosował w sprawie art. 17 ust. 1b. Z kolei Kolegium, nie dokonało prawidłowej oceny materiału dowodowego, naruszając podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a które to naruszenie doprowadziło do błędnego wniosku, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Ożarowa Mazowieckiego weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie rozpozna wniosek Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniając okoliczność, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), a w konsekwencji zastosowanie mają w sprawie regulacje u.ś.r. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. Zdaniem Sądu – na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem (5 października 2023 r.) – Skarżąca spełniła wszystkie ustawowe kryteria do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.