I SA/Wa 898/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz (spr.) WSA Marek Wroczyński Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi T. P. i E. P. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w zakresie w jakim rozstrzygają o wezwaniu E. P. i T. P. do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po S. P. lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w zakresie opisanym w punkcie 1 wyroku; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących T. P. i E. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan faktyczny. 1. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [..] lutego 2012 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej Kpa) zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w gm. M., obręb [..], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i jednocześnie zobowiązał E. P. i T. P.(dalej powoływani jako skarżących) do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po S. P. lub do notariusza o sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia. 2. Po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że kwestia ustalenia następstwa prawnego, po zmarłym w trakcie postępowania odwoławczego S. P., jest zagadnieniem wstępnym dla rozpatrzenia odwołania od powołanej decyzji Wojewody [...]. Zgodnie z art. 100 § 1 Kpa organ, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa jest uprawniony aby wezwać stronę do wystąpienia w oznaczonym terminie do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. 3. Od powyższego postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 100 § 1 Kpa przez oparcie rozstrzygnięcia na przesłance wymienionej w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, mimo że w razie śmierci strony podstawą zawieszenia powinien być art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. W takiej sytuacji organ nie ma podstaw aby zobowiązać stronę do wystąpienia do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7, art. 77 i 107 Kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia sprzecznego z zasadą praworządności i bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących. Wobec czego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. II. Uzasadnienie prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu polega na badaniu jego zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania według stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. 2. Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem w pełni podzielić stanowisko skarżących o braku podstaw prawnych do zobowiązywania strony aby wskazała następców prawnych zmarłej strony postępowania. Przede wszystkim nie jest dla Sądu zrozumiałe pominięcie przez organ przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. Trudno w ogóle polemizować ze stanowiskiem organu wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. 3. Skierowanie aktu administracyjnego do osoby zmarłej jest niedopuszczalne. W sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania obowiązkiem organu jest niezwłoczne wstrzymanie biegu postępowania, tak aby postępowanie nie toczyło się wobec nieistniejącego podmiotu. Okoliczność śmierci strony postępowania nie stanowi przy tym zagadnienia wstępnego, a obowiązek ustalenia stron względnie jej przedstawiciela reguluje art. 30 § 4 - 5 Kpa. 4. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw aby jako podstawę zawieszenia postępowania uznać art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jednakże w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa brak jest podstaw prawych do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia w całości, ponieważ rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania jest prawidłowe, a przywołanie błędnej podstawy prawnej nie miało wpływu na jego prawidłowość. Natomiast zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej zobowiązania skarżących do "wskazania" spadkobierców S. P. zostały wydane z naruszeniem art. 100 § 1 Kpa, co obligowało Sąd do uchylenia obu rozstrzygnięć w tej części. 5. Skutkiem niniejszego wyroku powinno być, zgodnie z art. 99 Kpa, podjęcie przez organ odwoławczy działań określonych w art. 30 § 5 Kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 oraz art. 152 Ppsa orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.