I SA/Wa 9/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-24

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Joanna Skiba, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następca prawny dawnego właściciela nieruchomości przejętej na podstawie dekretu z 1945 r. ma prawo do odszkodowania, jeśli utracił faktyczną możliwość władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., a nieruchomość przed wejściem w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne?
Ratio decidendi
Następca prawny dawnego właściciela nieruchomości przejętej na podstawie dekretu z 1945 r. nie ma prawa do odszkodowania, jeśli nie została spełniona przesłanka utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Przejęcie zarządu i administracji nieruchomością przez podmiot publiczny, takie jak Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych, skutkuje utratą tej możliwości przez byłego właściciela, nawet jeśli nadal zamieszkuje on w lokalu na tej nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca H. Z., następczyni prawna dawnych właścicieli, wniosła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że choć działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, to dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji i ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując datę utraty możliwości władania oraz sposób oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]", rej. hip. nr [...] o pow. [...] m², wchodzącą obecnie w skład działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]", rej. hip. nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa. Aktualnie nieruchomość wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] i stanowi własność [...]. Z zaświadczenia Sądu Powiatowego dla [...] z [...] marca 1954 r. nr [...] wynika, że tytuł własności w/w nieruchomości uregulowany był jawnym wpisem na imię A. D. i M. D. w częściach równych. Wobec niezłożenia w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 w/w dekretu Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] marca 1954 r. nr [...], odmówiło przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki położone na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Następnie Burmistrz Dzielnicy [...] decyzją z [...] czerwca 1994 r. nr [...] odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego na przedmiotowym gruncie, z uwagi na fakt, że wniosek o ustanowienie tego prawa został złożony po upływie terminu określonego w art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Zgodnie ze znajdującym się w aktach własnościowych opisem budynków na nieruchomości przy ul. [...] hip. [...] [...] dawny [...] rej. hip. [...], sporządzonym przez Resort Techniczno-Budowalny Zarządu Miejskiego w [...] w dniu [...] października 1948 r. oraz sprawdzonym w terenie w dniu [...] czerwca 1954 r., na przedmiotowym gruncie znajdowały się - budynek frontowy murowany o 3 kondygnacjach oraz oficyna lewa murowana o 1 kondygnacji i dwie oficyny poprzeczne murowane o 1 kondygnacji. Wnioskiem z [...] maja 2013 r. H. Z. - następczyni prawna A. D. wystąpiła o ustalenie odszkodowania za w/w nieruchomość. Organ wskazał, że kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2018 r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2013 r., odmówił przyznania odszkodowania za w/w nieruchomość [...]. H. Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy zaznaczył, że przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie obie przewidziane w nim przesłanki. Wojewoda podkreślił, że spełnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, czyli możliwości przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne, należało ocenić na podstawie istniejącego w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. planu zabudowania. Planem takim był Ogólny plan zabudowania [...] - plan strefowy, zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zgodnie z zapisem tego Planu przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod zabudowę zwartą o 3 kondygnacjach i do 50% powierzchni zabudowania. Powyższy plan zawierał wielkości maksymalne, a nie minimalne określone w danej strefie, jak również wysokość i gęstość zabudowań, których nie można było przekroczyć co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być zabudowana budynkiem wyższym niż wskazany dla danej strefy. Organ odwoławczy przytoczył stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do kwestii oceny w/w przesłanki i podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość przed dniem wejścia w życie mogła być przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną, co oznacza, że w/w przesłanka została spełniona. Odnosząc się do drugiej przesłanki, tj. ustalenia możliwości władania przez dawnego właściciela nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r. Wojewoda wskazał, że należało ustalić, czy A. D. władał przedmiotową nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r. Organ zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że protokołem z dnia [...] czerwca 1954 r. Komisja, delegowana przez Stołeczny Zarząd Budynków Mieszkalnych i Terenów Komunalnych Prezydium Rady Narodowej w [...] objęła w posiadanie, na rzecz Skarbu Państwa sporną nieruchomość wraz ze znajdującymi się na niej budynkami. Protokołem tym nieruchomość została przekazana jednocześnie w zarząd i administrację Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych Nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego dokument ten jednoznacznie wskazuje, że A.D. od dnia [...] czerwca 1954 r. nie mógł władać przedmiotową nieruchomością, gdyż od tego dnia zarząd i administrację nad nią sprawował Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych Nr [...]. Wojewoda [...] zaznaczył ponadto, że fakt, iż A. D. od dnia v października 1951 r. do dnia [...] lipca 1997 r. był zameldowany pod adresem ul. [...] (co wynika z pisma Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy Ochota Urzędu [...] z [...] marca 2017 r.) nie może stanowić dowodu na to, że mógł on władać przedmiotową nieruchomością. Organ wskazał, że z powołanego pisma wynika, iż w budynku przy ul. [...] zameldowani byli również inni lokatorzy i to niektórzy od 1934 r., co wyłącznie potwierdza fakt, że nieruchomością zarządzał i władał w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, inny podmiot, tj. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych Nr [...] i zarząd ten sprawował nad wszystkimi lokatorami. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu twierdzenia, że art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami różnicuje obywateli - dekretowców na dwie grupy, tj. na tych, którym odszkodowanie się należy, bo utracili możliwość władania nieruchomością (nie tylko efektywne z niej korzystanie, ale nawet samą tylko możliwość takiego korzystania) po [...] kwietnia 1958 r. i na tych którzy mieli pecha, bo zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością jeszcze przed [...] kwietnia 1958 r., Wojewoda podkreślił, że przesłanka ta ma charakter bezwzględny i organ prowadzący postępowanie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest obowiązany badać, czy taka przesłanka została spełniona. Ponadto kwestia zgodności art. 215 ust. 2 z Konstytucją była przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego, który nie uchylił tego przepisu, ani nie stwierdził jego niezgodności z ustawą zasadniczą. Tym samym Wojewoda [...] uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania odszkodowania za w/w nieruchomość. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H.Z. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art 64 ust. 1 - 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przepis ustawy w części odnoszącej się do daty utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością może różnicować obywateli i dyskryminować ich znaczną grupę poprzez odmowę ustalenia praw do odszkodowania na skutek arbitralnie wpisanej daty (5 kwietnia 1958 r.),  2) art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zastosowania wobec braku realnych dowodów wskazujących na utratę przez dawnych właścicieli faktycznej możliwości władana nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r., 3) art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 80 kpa i art. 7a § 1 kpa i art. 7b kpa oraz art. 81a § 1 kpa poprzez odmowę zastosowania w sytuacji, gdy działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i z uwagi na brak ustalenia konkretnej daty utraty przez dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością odmowę zastosowania przepisu na korzyść następcy prawnego dawnego właściciela; 4) art. 6 kpa i art. 8 kpa oraz art. 7 § 1 kpa w z art. 77 kpa, art. 7a § 1 kpa, art 81a § 1 kpa poprzez uznanie wątpliwości na korzyść organu, a także art. 107 § 3 kpa poprzez uznanie, że mimo zameldowania w budynku A. D. nie mógł władać przedmiotową nieruchomością m.in. poprzez braku wykazania, czy władanie nieruchomości przez jednostki publiczne uniemożliwiało władanie przez dawnego właściciela, jako charakter i jaki zakres miało władanie przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych i czy administrowanie/zarządzanie nieruchomością wyklucza władanie nią przez inne osoby. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2018 r. oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy po rzetelnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a także zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Co do zasady zaznaczyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204, ze zm.), który reguluje kwestie związane z możliwością przyznania odszkodowania za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z jego treścią przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu [...] kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Przepis ten przewiduje dwa kryteria, od których uzależnione jest uzyskanie odszkodowania: po pierwsze – działka (zabudowana lub niezabudowana), przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, po drugie - poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak spełnienia jednej z przesłanek z art. 215 ust. 2 powołanej ustawy uniemożliwia ustalenie i przyznanie odszkodowania za przejętą nieruchomość. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji dokonały prawidłowego rozstrzygnięcia i zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione łącznie obie przesłanki wymienione w treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkujące przyznanie odszkodowania, a co za tym idzie brak było możliwości uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje zaistnienie pierwszej z przesłanek zawartej w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z Ogólnym planem zabudowania miasta W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r., obowiązującym w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., sporna nieruchomość położona przy ul. [...] znajdowała się w strefie w której obowiązywała zabudowa zwarta o 3 kondygnacjach oraz do 50% powierzchni zabudowania. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne – także o parametrach mniejszych, a zatem spełniona została pierwsza przesłanka umożliwiającą przyznanie odszkodowania za działkę, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Jednocześnie jednak istotnym jest, że nie została spełniona druga przesłanka wynikająca z treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymagająca, aby poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r. Jak wynika z akt sprawy, omawiana nieruchomość położona przy ul. [...] została przejęta na własność Państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Wniosek byłego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu , jako spóźniony, został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej miasta [...] z dnia [...] marca 1954 r., które stwierdziło ponadto przejście własności wszystkich budynków usytułowanych na nieruchomości, na rzecz Skarbu Państwa. Zlokalizowany był tam budynek frontowy , murowany , o trzech kondygnacjach oraz oficyna lewa murowana o jednej kondygnacji i dwie oficyny poprzeczne murowane o jednej kondygnacji. A. D. – dawny współwłaściciel nieruchomości zameldował się w niej począwszy od dnia [...] października 1951 r. Protokołem z dnia [...] czerwca 1954 r. doszło do przekazania budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości w zarząd i administrację Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych nr [...]. Ze wskazaną chwilą nastąpiła zatem utrata faktycznej możliwości władania tą nieruchomością przez jej byłych właścicieli. Fakt zamieszkiwania A. D. w jednym z lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku posadowionym na przedmiotowej nieruchomości, sam w sobie w żadnym razie nie świadczy o władaniu przez byłego właściciela lub jego następcę prawnego budynkiem mieszkalnym lub w szczególności całą nieruchomością. Przeciwnie , przejęcie zarządu i administracji nieruchomością położoną w W. przy ul. [...] przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych nr [...] spowodowało niewątpliwą utratę faktycznej możliwości władania tą nieruchomością przez jej byłych właścicieli oraz wyłączyło, zdaniem Sądu, swobodne dysponowanie także mieszkaniem zajmowanym przez jednego z w/w i uniemożliwiło podejmowanie przez niego jakichkolwiek autonomicznych decyzji , które wykraczały poza samą możliwość użytkowania tego mieszkania. W ocenie Sądu , oddanie przez właściciela lokalu najemcy w ramach podpisania z nim umowy najmu nie stanowi dowodu potwierdzającego utratę możliwości władania tym lokalem przez posiadacza samoistnego . Powyższemu stanowisku przeczy bowiem przepis art. 337 k.c. gwarantujący zachowanie tego prawa w przypadku wydania rzeczy posiadaczowi zależnemu. Także sama "faktyczna możliwość władania nieruchomością" , o jakiej mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku . Nie może zaś budzić wątpliwości, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie miała ona miejsca. Wbrew zarzutom skargi zameldowanie A. D. w spornym budynku nie oznacza, że mógł on władać przedmiotową nieruchomością . Administracja i zarząd wykonywane przez jednostki publiczne wykluczały bowiem władanie dawnego właściciela zamieszkującego w budynku przejętym na własność Skarbu Państwa . Za całkowicie chybione należy uznać argumenty, że " organ nie ustalił zakresu władania nieruchomością", " żadna administracja nie włada lokalami", " nawet w dobie komunizmu administratorzy nie mieli kluczy do mieszkań". Powyższe twierdzenia abstrahują bowiem od istoty sprawy, która sprowadza się do ustalenia , że prawo własności budynku posadowionego na działce dekretowej przeszło na Skarb Państwa, który powierzył sprawowanie zarządu tym budynkiem Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych nr [...] w [...] , co z kolei przesądza, że dawny właściciel nieruchomości z natury rzeczy nie mógł zachować faktycznej możliwości władania nią, w tym także częściami wspólnymi budynku lub zajmowanym przez siebie lokalem. Przeciwny pogląd prowadziłby do wadliwego wniosku, że dawny właściciel nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i zarządzanej przez Zarząd Budynków Mieszkalnych , po formalnym przekazaniu tej jednostce do administrowania , mógłby władać tą nieruchomością w rozumieniu efektywnego korzystania z niej lub posiadania możliwości takiego korzystania, choćby nie czynił z niej użytku. Nie może budzić żadnych wątpliwości , że ani z prawnego punktu widzenia ani także uwarunkowań historycznych istniejących w dacie istotnej z punktu widzenia rozpoznania sprawy tj. lat 1954 -1958, władanie nieruchomością przez dawnego jej właściciela , z pominięciem wyznaczonego zarządcy nie mogło mieć miejsca. Podsumowując powyższe rozważania, Sąd orzekający uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona druga z przesłanek art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mówiąca o tym, że odszkodowanie może być przyznane za działkę, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu [...] kwietnia 1958 r. Odnosząc się dodatkowo do istotnych zarzutów zawartych w złożonej skardze, Sąd zauważa, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt SK 41/09 uznał, że art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy lub państwa na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279), innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po [...] kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po [...] kwietnia 1958 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy zatem pominięcia ustawodawczego i nie usuwa wspomnianego przepisu z obiegu prawnego. Z wyroku tego wynika postulat, aby ustawodawca unormował kwestię odszkodowań za inne nieruchomości niż wskazane już w art. 215 ust. 2. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował konstytucyjności przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu [...] kwietnia 1958 r., zasadniczej w rozpatrywanej sprawie, bowiem jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, uznał, że kwestia ta leży poza zakresem rozpatrywanej skargi konstytucyjnej. Także postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 r. sygn. P 6/13 , odnoszące się do kwestii oceny ustalenia daty na którą poprzedni właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią tj. [...] kwietnia 1958 r., nie przyniosło oczekiwanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Trybunał uchylił się bowiem od merytorycznego rozpoznania sprawy argumentując brakiem możliwości wejścia w kompetencje władzy ustawodawczej z jednoczesnym zagrożeniem stabilności finansów państwa. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie w sposób dostateczny wyjaśniły powody, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Nie uchybiły również zasadom postępowania administracyjnego, w tym również przepisom powołanym w złożonej skardze. W sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji swoje racje oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło