I SA/Wa 90/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędzia WSA Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie złożone przez podmiot, który nie wykazał swojego interesu prawnego lub obowiązku w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy skarżąca Spółdzielnia Pracy posiada przymiot strony postępowania. W przypadku braku legitymacji strony do wniesienia odwołania, organ odwoławczy powinien umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie merytorycznie rozpoznać sprawę.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "P." prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynków. Skarżąca Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia przepisów o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów k.p.a., wskazując na poniesione nakłady budowlane na działce objętej decyzją.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Pracy "[...]" z/s w T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 90/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] stycznia 1989 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w T., między innymi ustalił z dniem 1 stycznia 1988 roku dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych opłatę roczną za zarząd nieruchomościami gruntowymi opisanymi w punkcie 1 decyzji, w tym za zarząd działką gruntu oznaczoną numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Według wykazu zmian gruntowych działka gruntu oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] hektara, położona w T., operatem z dnia [...] listopada 1972 roku numer [...], została podzielona na działki o numerach [...] o powierzchni [...] hektara i [...] o powierzchni [...] hektara, a następnie działka numer [...] o powierzchni [...] hektara operatem z dnia [...] października 1992 roku numer [...] została podzielona na działki o numerach [...] o powierzchni [...] hektara i [...] o powierzchni [...] hektara i następnie działka o numerze [...] o powierzchni [...] hektara, operatem z dnia [...] października 1992 roku numer [...] została podzielona na działki o numerach [...] o powierzchni [...] hektara i numer [...] o powierzchni [...] hektara. Decyzją z dnia [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami) stwierdził nabycie przez Miasto T. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w T., składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] maja 1996 roku numer [...] Minister Szef Urzędu Rady Ministrów, stwierdził nieważność decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. I SA/Wa 90/04 Pismem bez daty numer [...] Spółdzielnia Pracy zaopatrzenia Ogrodniczego i Usług w T. oraz pismem z [...] marca 1993 roku wystąpiła o przekazanie na jej rzecz w wieczyste Użytkowanie początkowo części działki oznaczonej numerem [...] położonej w T., a następnie działki oznaczonej numerem [...] położonej w T. Następnie pismem z [...] października 1994 roku Spółdzielnia Pracy zaopatrzenia Ogrodniczego i Usług w T. ponowiła swój wniosek o przekazanie na jej rzecz w użytkowanie wieczyste będącej w jej posiadaniu działki gruntu oznaczonej numerem [...]. W dniu [...] stycznia 2003 roku P. SA CENTRALA Zakład Gospodarki Nieruchomościami w K. wystąpiły z wnioskiem w imieniu P. SA w W. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, prawa wieczystego użytkowania gruntu położonego w T. i oznaczonego jako działka numer [...] oraz prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art.200 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) i przepis art.37 ustawy z 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. 84, poz.948 ze zmianami) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 roku przez przedsiębiorstwo państwowe "P." z siedzibą w W. , prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej będącej własnością Skarbu Państwa położonej w T. i oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla której była urządzona księga wieczysta Kw.[...] oraz stwierdził nieodpłatne nabycie przez w/w podmiot prawa własności budynków i urządzeń położonych na tej działce gruntu a szczegółowo opisanych w treści decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Pracy "[...]" w T. I SA/Wa 90/04 Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów art.200 ust.1 i art.201 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46 poz.543 ze zmianami) oraz zarzut naruszenia przepisu art.77 k.p.a. poprzez pominięcie, iż strona skarżąca poniosła nakłady budowlane na działce gruntu objętej treścią zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie od decyzji administracyjnej musi spełniać przesłanki określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Z środka odwoławczego można skorzystać tylko wówczas gdy jest dopuszczony przez ustawę, gdy został wniesiony w odpowiedniej formie, gdy został wniesiony w I SA/Wa 90/04 ustawowym terminie oraz gdy został wniesiony przez podmiot legitymowany do jego wniesienia. Stosownie do treści art.127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje tylko stronie postępowania administracyjnego. Tym samym należy uznać, że odwołanie nie jest dopuszczalne jeżeli zostało złożone przez osobę bądź podmiot nie będący stroną postępowania w rozumieniu art.28 k.p.a. Jednocześnie należy podkreślić, że przepis art.138 § 1 pkt.3 k.p.a. przewiduje możliwość umorzenia postępowania odwoławczego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeżeli odwołanie wniósł podmiot, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku to organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać złożone odwołanie. Jeżeli jednak w wyniku rozpoznania tegoż odwołania organ odwoławczy stwierdzi, iż brak jest podstaw do ustalenia interesu prawnego lub obowiązku po stronie podmiotu występującego z odwołaniem, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 5.07.1999 r. OPS 16/98, wyrok NSA z 20.04.2004 r. OSK 130/04 ONSAiWSA 2004/3/59). Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art.138 § 1 pkt.1 k.p.a. Tym samym można by przyjąć, że organ II instancji uznał Spółdzielnię Pracy "[...]" w T. za stronę postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i nieodpłatnego nabycia prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków i urządzeń. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy wskazuje na to, iż Spółdzielnia Pracy "[...]" w T. nie wykazała aby przysługiwał jej jakikolwiek tytuł z zakresu prawa rzeczowego do nieruchomości objętej treścią decyzji wydanej w I instancji. Niewątpliwie obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, pod kątem zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji wydanej w I instancji, z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego, w tym także ustalenie czy odwołanie spełnia wskazane na wstępie przesłanki. Organ odwoławczy winien jednoznacznie stwierdzić czy uznaje Spółdzielnię Pracy "[...]" w T. za stronę postępowania uprawnioną do złożenia odwołania w niniejszej sprawie, czy też odmawia jej przymiotu strony, a tym samym nie rozpatruje zarzutów zawartych w I SA/Wa 90/04 złożonym odwołaniu. W tym stanie rzeczy oczywistym jest stwierdzenie, że we wszelkiego rodzaju postępowaniach administracyjnych, z wyjątkiem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, postępowanie administracyjne z wniosku (odwołania) podmiotu nielegitymującego się interesem prawnym podlega załatwieniu w drodze decyzji umarzającej postępowanie administracyjne (odwoławcze). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło