I SA/Wa 90/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie asesor WSA Sławomir Antoniuk asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz Z. C. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. C., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2005 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko K. C. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Z. C. wystąpił do Prezydenta Miasta S. o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na córkę K. C., urodzoną dnia [...] stycznia 1995 r. Pismem nr [...] (brak daty) Prezydent Miasta S. wezwał Z. C. do uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty, tj. odpis wyroku zasądzającego alimenty na rzecz córki K. oraz zaświadczenie komornika sądowego o wysokości wyegzekwowanych w 2004 r. alimentów. Pismem z dnia [...] września 2005 r. Z. C. wyjaśnił, iż żądanych dokumentów nie posiada, ponieważ od dwóch lat toczy się proces w Sądzie Okręgowym w S. sygn. akt [...] między innymi o ustalenie miejsca pobytu córki K.. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na córkę K. C. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, ponieważ Z. C. nie zasądzono świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka. Od tej decyzji Pan Z. C. złożył odwołanie z dnia [...] października 2005 r., w którym wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie wnioskowanych świadczeń. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż od ponad dwóch lat samotnie wychowuje córkę Wyjaśnił także, że od dwóch lat toczy się proces sądowy, na zakończenie którego nie ma wpływu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozdziale drugim ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uregulowane są zasady przyznawania i wypłacania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, w tym dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje m.in. jednemu z rodziców (art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł (art. 5 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba że: drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Z. C. jest osobą rozwiedzioną, o czym świadczy wyrok Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia [...] sierpnia 1998 r., sygn. akt [...]. Ponadto samotnie wychowuje małoletnią córkę K. urodzoną [...] stycznia 1995 r. Strona w roku 2004 uzyskała dochód w kwocie [...] zł (zaświadczenie Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] sierpnia 2005 r.), co po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł daje kwotę [...] zł. Miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi więc [...] zł i nie przekracza kryterium dochodowego w kwocie 504,00 zł, uzasadniającego przyznanie świadczeń rodzinnych. Jednakże Z. C. nie spełnił przesłanki wynikającej z cyt. wyżej art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. nie przedłożył dowodu, z którego wynikałoby, że zostało zasądzone na rzecz dziecka – K. C. świadczenie alimentacyjne od matki dziecka. Z materiału dowodowego wynika również, że matka dziecka żyje, a powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od matki dziecka nie zostało oddalone. Niewątpliwie sytuacja materialna Z. C. jest trudna, jednakże nie spełnienie wymienionych wyżej wymogów, wynikających wprost z cytowanych wyżej przepisów, uniemożliwia przyznanie wnioskowanych świadczeń. W dniu [...] grudnia 2005 r. Z. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2005 r. W uzasadnieniu podniósł, iż organy obu instancji odmawiając przyznania świadczenia błędnie oparły się na przesłance rozwodu z byłą żoną. Według strony dokument rozwodowy nie ma nic wspólnego z przedmiotową sprawą. Faktem jest bowiem, że córka K., którą skarżący sam wychowuje jest dzieckiem B. K. - byłej konkubiny, zameldowanej na stałe w S., przy ul. [...]. Była konkubina w dniu [...] marca 2003 r. odeszła, porzucając córkę, którą skarżący opiekuje się do dnia dzisiejszego, ponosząc wszystkie koszty jej utrzymania. Skarżący podniósł również, że informował organy o toczącym się postępowaniu o ustalenie miejsca pobytu córki i sprawowania nad nią opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. W postępowaniu o przyznanie świadczeń rodzinnych - na mocy art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ) - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, po 1071 ze zm.) – zwanej dalej KPA. Tryb postępowania odwoławczego oraz uprawnienia i obowiązki organu odwoławczego regulują przepisy art. 127 – art. 140 KPA. Poza tym organ wyższego stopnia prowadząc postępowanie w drugiej instancji obowiązany jest stosować przepisy ogólne zawarte w dziale I rozdziale 2 Kodeksu (zasady ogólne) oraz odpowiednio również przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140 KPA). Dokonując czynności procesowych organ odwoławczy – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 KPA - obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, także w aspekcie dokładnego ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji (art. 129 § 2 KPA). Wyjaśnienie powyższej okoliczności ma bardzo istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ w przypadku złożenia przez stronę odwołania z uchybieniem terminu organ wyższego stopnia nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania wprawy i wydania decyzji na podstawie art. 138 KPA, lecz obowiązany jest – w trybie art. 134 KPA - stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika natomiast, że decyzja Prezydenta Miasta S. o odmowie przyznania Z. C. zasiłku rodzinnego na córkę K. C. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego została wydana w dniu [...] września 2005 r. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. w dniu [...] października 2005 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] września 2005 r., mimo, że w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wskazuje więc, iż organ odwoławczy dowolnie przyjął, iż odwołanie złożone przez Z. C. zostało wniesione z zachowaniem 14 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 KPA. Trzeba zauważyć, że brak dowodu doręczenia decyzji z dnia [...] września 2005 r. uniemożliwiał organowi wyższego stopnia ustalenie początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Okres czasu pomiędzy datą wydania decyzji Prezydenta Miasta S., tj. dniem [...] września 2005 r., a datą wniesienia odwołania przez Z. C., tj. dniem [...] października 2005 r. nie przesądza o tym, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Należało więc uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydając w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie, bez uprzedniego wyjaśnienia formalnej przesłanki dopuszczalności odwołania, naruszyło art. 7, art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O zwrocie należnych skarżącemu kosztów przejazdu do Sądu orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 3, art. 4 i art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.