I SA/Wa 903/07

WyrokWSA w Warszawie2008-06-17

Skład orzekający: Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominięcie jako stron osób, które w chwili wydania decyzji nie były już właścicielami nieruchomości lokalowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Organ nie zweryfikował prawidłowo stanu prawnego nieruchomości i pominął jako strony postępowania osoby, które w momencie wydania decyzji nie były już właścicielami nieruchomości lokalowych, mimo że posiadają one przymiot strony w postępowaniach dotyczących legalności orzeczenia wywłaszczeniowego. Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1992 r. dotyczącej nabycia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji początkowo stwierdził nieważność decyzji w części, a następnie, po wniosku Prezydenta W., uchylił własną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności w części dotyczącej sprzedanych lokali. Skarżący zarzucił, że odmowa nastąpiła z powodu nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy organ powinien był jedynie stwierdzić naruszenie prawa. Sąd rozpoznał sprawę i uchylił decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Ministra na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku Prezydenta W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2005 r., nr [...] znak: [...], uchylił własną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1992 r., znak: [...] w części, dotyczącej sprzedanych lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w budynku położonym w W., przy ul. [...], lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...], lokali nr [...], [...], [...], [...] w budynku położonym w W., przy ul. [...], oraz stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1992r.,znak: [...] w części, dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę W. prawa własności lokali, znajdujących się w budynkach, położonych przy ul. [...], [...], które nie zostały sprzedane osobom fizycznym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan prawny: Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1992r., znak: [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w W., przy [...], [...] i [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W., obręb ewidencyjny [...], działka nr [...], i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], z zabudową – [...] budynków mieszkalnych i budynkiem o charakterze usługowym – [...]. Z karty inwentaryzacyjnej nr [...] wynika, że na działce nr [...] zlokalizowane były budynki mieszkalne: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa, prawa własności budynków przy ul. [...] i [...], z wyłączeniem sprzedanych osobom trzecim lokali wyodrębnionych, związanych z tymi lokalami pomieszczeń przynależnych i udziałów w nieruchomości wspólnej (których stan uregulowany jest w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki ewid. nr [...] z obrębu [...]) oraz stwierdzenie wydania w/w decyzji komunalizacyjnej z naruszeniem prawa w części stwierdzającej nabycie przez Gminę W. z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności lokali wyodrębnionych, znajdujących się w budynkach przy ul. [...] i [...], pomieszczeń przynależnych do tych lokali i ułamkowych udziałów w nieruchomości wspólnej, wystąpił M. K. - spadkobierca byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r., w części stwierdzającej nabycie z mocy prawa, przez Gminę W., prawa własności dwóch budynków mieszkalnych, usytuowanych w W. przy ul. [...] i [...], położonych na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W., jako działka nr [...], z wyłączeniem wyodrębnionych [...] lokali mieszkalnych i [...] lokali użytkowych, znajdujących się odpowiednio w budynku położonym przy ul. [...] (lokale o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) i w budynku położonym przy ul. [...] (lokale o numerach [...], [...], [...], [...]) oraz stwierdził, że w/w decyzja Wojewody [...] w części, dotyczącej w/w [...] wyodrębnionych lokali mieszkalnych i [...] wyodrębnionych lokali użytkowych, znajdujących się w budynkach przy ul. [...] i [...] w W., sprzedanych przez Gminę W. osobom fizycznym, wraz z przynależnymi tym lokalom udziałami w nie wydzielonych, wspólnych częściach budynków i urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali - została wydana z naruszeniem prawa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2005 r. wystąpił Prezydent W. W uzasadnieniu wniosku Prezydent W. wskazał, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie przeprowadził postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy przedmiotowe budynki spełniały warunki przepisu art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazano ponadto, że przedmiotowe budynki przy ul. [...] i [...] są budynkami wybudowanymi po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2005 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] lutego 1992 r. w części dotyczącej sprzedanych lokali, uznając, że w tej części nie jest możliwe stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K. podnosząc, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa stwierdzenia nieważności nastąpiła z tego powodu, że w części dotyczącej sprzedanych lokali, decyzja Wojewody wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wskazuje, że z art. 158 § 2 kpa wynika, iż w takiej sytuacji organ powinien ograniczyć swoje rozstrzygnięcie do stwierdzenia, że decyzja w tej części została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej winny brać udział wszystkie podmioty, które posiadają przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest niewątpliwie postępowaniem nadzwyczajnym i może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji /np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 - ONSA 1995 nr 1 poz. 32, wyrok 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., OSA 4/03 - ONSA 2004 nr 1 poz. 3). W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie zweryfikował w sposób prawidłowy stanu prawnego nieruchomości i pominął jako strony postępowania J. i B. N. właścicieli lokalu nr [...] oraz użytkowego [...] w budynku przy ul. [...], Spółkę W. z o.o. z siedzibą w W. właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] - wpisanego do księgi wieczystej [...]. Jako właściciela lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] organ uznał Z. i J. Z., kiedy ta nieruchomość lokalowa w dniu [...] lutego 2008 r. została sprzedana na rzecz A. S. oraz A. B. i w dniu wydania decyzji Z. i J. Z. nie byli już właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Osoby te jako dysponujące prawem własności nieruchomości lokalowej i związanej z tym prawem udziałem w prawie do gruntu posiadają przymiot stron w postępowaniu dotyczących legalności orzeczenia wywłaszczeniowego. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i powoduje konieczność uchylenia decyzji dotkniętej taką wadą. Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 § 1 ppsa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b w zw. z art. 119 pkt 1 oraz art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło