I SA/Wa 903/08

WyrokWSA w Warszawie2008-12-03

Skład orzekający: Monika Nowicka, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody dotyczącej nieodpłatnego przekazania nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz Powiatu stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody dotyczącej nieodpłatnego przekazania nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz Powiatu nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wskazano, że przepis art. 64 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej ma charakter uznaniowy, a organ nie jest zobowiązany do przekazania mienia, jeśli nie służy ono bezpośrednio realizacji zadań powiatu. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z powodu rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Powiat O. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2002 r. w części odmawiającej przekazania na własność Powiatu nieruchomości Skarbu Państwa, argumentując, że są one niezbędne do realizacji obowiązków wynikających z Karty Nauczyciela. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności tej części decyzji Wojewody. Powiat O. zaskarżył decyzję Ministra, domagając się jej uchylenia. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nieodpłatnego przekazania nieruchomości Skarbu Państwa oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2007 r. nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności pkt II decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2002 r. nr [...] dotyczącego odmowy przekazania na podstawie art. 64 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawę reformujące administrację publiczną, na własność Powiatu O. 412/1000 części zabudowanej działki nr [...], położonych w W. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku, znak [...] przekazał na mocy art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), na rzecz Powiatu O. mienie Skarbu Państwa obejmujące nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako [...], zabudowaną budynkiem szkoły i budynkiem gospodarczym oraz 587/1000 części działki nr [...], zabudowanej budynkiem internatu Zespołu Szkół w W., objętych księgą wieczystą nr KW [...]. W punkcie II w/w decyzji Wojewoda odmówił przekazania na własność Powiatu O. mienia Skarbu Państwa opisanego w sentencji tej decyzji. Decyzja Wojewody [...] stała się ostateczna z dniem 6 lipca 2002 r. Wnioskiem z 19 lipca 2007 r. Zarząd Powiatu w O. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku, w części dotyczącej odmowy przekazania, na podstawie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające (...), na własność Powiatu O. wskazanego wyżej mienia. Zarząd Powiatu O. stwierdził, że odmowa uwłaszczenia Powiatu O. na części nieruchomości określonych w pkt II decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku, znak [...], stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż nieruchomości te stanowiące lokale mieszkalne są niezbędne Powiatowi do realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., nr 97, poz. 674 ze zm.), gdzie w art. 54 stwierdza się, że dyrektor i organ prowadzący szkołę gwarantuje nauczycielowi prawo do lokalu mieszkalnego na terenie gminy, w której mieści się szkoła. A zatem, zdaniem skarżącego, sporne nieruchomości winny być przekazane Powiatowi O. W ocenie organu nie można zgodzić się z poglądem, iż Powiat O. realizuje zadania o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej na wskazanych wyżej nieruchomościach, stanowiących mieszkania służbowe, a co za tym idzie nie można przekazać ich na rzecz powiatu w trybie art. 64 w/w ustawy. Powiat O. utrzymuje, że sporne mieszkania są mu niezbędne do realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, gdzie w art. 54 stwierdza się, że dyrektor i organ prowadzący szkołę gwarantuje nauczycielowi prawo do lokalu mieszkalnego na terenie gminy w której mieści się szkoła. Minister Skarbu Państwa nie neguje obowiązku Powiatu wynikającego z Karty Nauczyciela. Jednakże brak jest podstaw prawnych do przekazania tego typu mienia na rzecz Powiatu w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...). Trudno zatem uznać, iż zapewnianie nauczycielowi prawa do lokalu mieszkalnego na terenie gminy, w której znajduje się szkoła, mieści się w definicji zadań z zakresu edukacji publicznej w zakresie związanym z reformą administracji publicznej. Realizacji obowiązku nałożonego na powiat wynikającego z art. 54 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela winna nastąpić w inny sposób, niż nabycie spornego mienia Skarbu Państwa w trybie art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...). W skardze na decyzją Ministra Skarbu Państwa Powiat O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 64 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż wnioskowane do komunalizacji mienie aktualnie i bezpośrednio związane było i nadal związane jest z realizacją zadań statutowych Powiatu. W opinii skarżącego stan faktyczno prawny wyczerpuje przesłanki wynikające z art. 64 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), art. 54 ustawy Karta Nauczyciela gwarantuje nauczycielowi prawo do lokalu mieszkalnego na terenie gminy, w której położona jest szkoła. Konsekwencją ustawy o samorządzie powiatowym, która uczyniła powiaty organami prowadzącymi szkoły o charakterze ponadgimnazjalnym jest obowiązek realizacji przez powiaty m.in. uprawnień nauczycieli wynikających z Karty Nauczyciela. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, mającym na celu wzruszenie decyzji ostatecznej. Stanowi więc wyjątek od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych. Wyeliminowanie decyzji ostatecznej z obrotu prawnego od początku, bo taki jest skutek stwierdzenia nieważności, może mieć miejsce tylko, gdy zostanie wykazana przesłanka wskazana w art. 156 § 1 kpa. Skarżący Powiat O. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...].06.2002 r. w części odmawiającej komunalizacji wskazanego mienia, zarzucił tej decyzji rażące naruszenie art. 64 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa zezwala na stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce tylko, gdy taka przesłanka zostanie bez wątpienia wykazana. Z rażącym naruszeniem prawa mamy doczynienia wówczas, gdy w zestawieniu z jednoznacznie brzmiącym, niebudzącym wątpliwości przepisem decyzja wydana na jego podstawie "razi" w sposób oczywisty, to jest taki, że nie może ona zostać w obrocie prawnym, jako obrażająca prawo. Taka jasność co do oczywistości naruszenia prawa nie występuje w sytuacji gdy przepis jest na tyle nieostry lub ocenny, że wymaga dla jego zrozumienia stosowania wykładni. W takim przypadku rażące naruszenie prawa jest już o tyle wątpliwe, że w zderzeniu z zasadą trwałości decyzji ostatecznych pierwszeństwo należy przyznać tej zasadzie. W niniejszej sprawie ocenie podlegały decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej komunalizacji mienia w trybie art. 64 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że przekazanie powiatom mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, innego niż określone w art. 60 ust. 1 i 4, a służącego do wykonywania zadań powiatu, może nastąpić, na wniosek zarządu powiatu, w drodze decyzji wojewody. Istotą postępowania o stwierdzenie nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji jest ocena czy organ przy wydawaniu tej decyzji rażąco nie naruszył tegoż art. 64 ustawy z 13.10.1998 r. Natomiast w postępowaniu nadzorczym nie prowadzi się od nowa oceny czy wniosek o skomunalizowanie wskazanego w nim mienia był zasadny w dacie jego rozpoznawania. Decyzja wydana na podstawie powołanego art. 64 ma charakter deklaratoryjny i zależy od uznania organu. Organ nie jest obowiązany skomunalizować wnioskowanego mienia gdyż ustawodawca pozostawił to do uznania organu. Wojewoda [...] w kontrolowanej decyzji z dnia [...].06.2002 r. wskazał dlaczego odmówił komunalizacji przedmiotowego mienia. Polemika z tą oceną podjęta przez Powiat O. w toku postępowania nadzorczego nie może być uznana za skuteczne podważenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. W kontrolowanej decyzji ostatecznej organ uzasadnił dlaczego uznał, że przedmiotowe mienie nie służy aktualnemu, na datę wydania decyzji, wykonywaniu zadań powiatu. Brak jest więc przesłanek do stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 64 ustawy z 13.10.1998 r. Odmowa stwierdzenia nieważności tej decyzji we wskazanej części, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, odpowiada więc prawu. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło