I SA/Wa 903/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego do nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Nieruchomość [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Objęcie nieruchomości przez Gminę [...] nastąpiło z dniem [...] czerwca 1947 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...]. Właściciele przedmiotowej nieruchomości w ustawowo zakreślonym terminie złożyli wniosek o przyznanie własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Prezydent [...] orzeczeniem z dnia [...] lutego 1950 r., nr [...] odmówił dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu. Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność ww. orzeczenia z dnia [...] lutego 1950 r. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent [...] orzekł o: 1) ustanowieniu na lat 99 prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...], na rzecz S. W.; 2) ustaleniu czynszu symbolicznego z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt 1 w wysokości [...] zł; 3) odmowie S. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu [...]. Odwołanie od powyższej decyzji w części odmawiającej ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu [...] złożył S. W., podnosząc że spełnione zostały warunki do uzyskania użytkowania wieczystego ww. gruntu, a fakt ustanowienia w późniejszym czasie użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich nie powinien mieć wpływu na nabycie praw przysługujących na mocy dekretu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ww. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że podziela ustalenia faktyczne i prawne odnoszące się do działki nr [...] (pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji), natomiast jego wątpliwości budzi rozstrzygnięcie w przedmiocie działki nr [...] (pkt 3 decyzji). Kolegium podniosło, że Prezydent [...] wskazał, iż mając na uwadze zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, korzystanie z gruntu przez spadkobiercę dawnego właściciela dałoby się pogodzić z ustaleniami planu, jednakże ze względu na oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich - właścicieli wykupionych lokali oraz z uwagi na niemożność wydzielenia gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...], aktualnie zabudowanego budynkiem o adresie [...], nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...] obejmującej dawną [...]. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że gdy na nieruchomości objętej działaniem dekretu ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, dopóki nie dojdzie do rozwiązania użytkowania wieczystego nie ma możliwości ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz innej osoby. Zatem, istniejące obciążenie tej części przedmiotowej nieruchomości stanowi, w świetle obowiązujących przepisów, wystarczającą podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, a organ rozstrzygający sprawę nie ma prawnej możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na tym gruncie. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie przedmiotowa część działki nr [...] nie znajduje się w całości w użytkowaniu wieczystym osób trzecich, tj. właścicieli wykupionych lokali posadowionych w budynku [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, iż w budynku znajduje się [...] lokali, w tym [...] lokale własnościowe ([...]), zaś udział [...] wynosi [...] ([...]). Ponadto, zdaniem Kolegium, organ I instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie stwierdził niemożność wydzielenia z budynku samodzielnego obiektu budowlanego w granicach gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...] (przy uwzględnieniu udziału przysługującego właścicielom wyodrębnionych lokali). W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego powyższą okoliczność. Organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył się jedynie do przywołania orzeczeń sądów administracyjnych (zapadłych przy tym w nieco odmiennych stanach faktycznych i prawnych sprawy), wskazując jedynie, że ze względu na oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich - właścicieli wykupionych lokali oraz z uwagi na niemożność wydzielenia gruntu pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...], aktualnie zabudowanego budynkiem o adresie [...], nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części działki nr [...] obejmującej dawną nieruchomość [...]. Od powyższej decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że "nieruchomość" [...] wybudowana została w [...] r. od podstaw ze środków własnych [...]. Zgodnie z aktualną strukturą własności Wspólnota liczy [...] właścicieli – osób fizycznych, posiadających łącznie [...]% udziałów w części wspólnej nieruchomości (tj. [...] odrębne lokale mieszkaniowe), zaś [...] dysponuje udziałem w wysokości [...] % (tj. [...] lokali mieszkalnych i [...] lokal użytkowy). Następnie dodała, że od chwili powołania poniosła znaczne koszty bieżącego utrzymania nieruchomości oraz remontów i modernizacji. Budynek jest zadbany i stanowi przedmiot ciągłej troski jego mieszkańców, niezależnie od tego, czy są oni właścicielami, czy tylko najemcami lokali. Do Zarządu [...] już od wielu lat występują mieszkańcy, którym wstrzymano wykup ich lokali w związku z ujawnionymi przedmiotowymi roszczeniami. Trwający od ponad [...] lat stan wstrzymania wykupu lokali jest w przekonaniu [...] całkowicie nieuzasadniony. Wbrew stanowisku Kolegium, nie ma możliwości wydzielenia z budynku [...] kolejnego, odrębnego i samodzielnego budynku, budowli, czy obiektu małej architektury zgodnie z prawem budowlanym, bowiem lokale własnościowe (wykupione) usytuowane są na różnych kondygnacjach. Uchylenie decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w opinii skarżącej niezasadne. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270, ze zm.) - dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszym postępowaniu ze skargi [...] Sąd uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka z punktu 6) ustawy p.p.s.a., tj. inna uzasadniona przyczyna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie administracyjne, w którym zapadła zaskarżona decyzja dotyczy postępowania z wniosku byłych właścicieli nieruchomości [...] prowadzonego w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Przedmiotem tego postępowania jest przyznanie prawa wieczystego użytkowania do gruntu określonej nieruchomości [...], zatem stronami postępowania z wniosku złożonego w trybie tych przepisów są byli właściciele nieruchomości [...] lub ich następcy prawni, a także inne podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Skarżącej [...] nie przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości przy ul. [...], nie była ona stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie doręczono jej decyzji organów obu instancji. W dalszej kolejności należy podnieść, że wspólnota mieszkaniowa działa w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną. Wspólnota mieszkaniowa zaliczana jest bowiem do kategorii tzw. "osób ustawowych", do której znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o osobach prawnych. Zgodnie z art. 33 (1) k.c., osobą ustawową jest konstrukcja charakteryzująca się trzema zasadniczymi cechami: ma ustawowo przyznaną zdolność prawną, nie jest osobą prawną oraz jest jednostką organizacyjną (ma określoną strukturę organizacyjną). Wspólnota mieszkaniowa charakteryzuje się wskazanymi cechami. Zatem to wspólnota, a nie jej członkowie, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Stanowisko to, wynikające z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) zostało potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 65/07 (OSNC 2008/7-8/69), w której stwierdzono, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. Tym samym pomimo związku wspólnoty mieszkaniowej ze stosunkiem współwłasności łączącym właścicieli lokali, użyteczne jest wyraźne oddzielenie tych dwóch konstrukcji prawnych. W ramach stosunku współwłasności właściciele lokali decydują o udziale w nieruchomości wspólnej, który stanowi element majątku należącego do każdego z nich. Wspólnota natomiast ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli, a także innych osób, wyrażający się w utrzymywaniu należytego stanu wspólnej nieruchomości, i tylko taka rola jest wspólnocie ustawowo przypisana. Nie może ona samodzielnie kreować swoich uprawnień uzewnętrznionych się m.in. w postaci wniesienia skargi na akt administracyjny wydany w postępowaniu z wniosku byłych właścicieli nieruchomości [...] prowadzonego w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., którego przedmiotem jest przyznanie prawa wieczystego użytkowania do gruntu. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił. ----------------------- 5