I SA/Wa 904/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. B.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. B.–B. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] orzekające o zwrocie pisma, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy: Zabudowana nieruchomość położona w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m.kw., hip. Nr [...], podlegała dekretowi o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Decyzją Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] kwietnia 1968 r., nr [...] odmówiono przyznania przedwojennym właścicielom A. i S. małżonkom B. przyznania prawa użytkowania wieczystego opisanego wyżej gruntu i jednocześnie orzeczono o przejęciu na własność Skarbu Państwa budynku znajdującego się na tym gruncie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1968 r., nr [...]. Następnie Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 1977 r., nr [...], działając na podstawie art.135 § 1 kpa uchylił decyzję Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] lipca 1968 r. i decyzję Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] kwietnia 1968 - w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] m.kw. Ta część gruntu decyzją Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] lutego 1978 r., nr [...] oraz na mocy aktu notarialnego z dnia [...] maja 1978 r., Rep. [...] została oddana w użytkowanie wieczyste A. B. i M. B. Pozostałej części przedwojennego gruntu dotyczyła decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia [...[ października 1994 r., nr [...], którą orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej. W. z dnia [...] kwietnia 1968 r., nr [...], z tym że w części określonej w aktach notarialnych dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] oraz udziałów przypadających tym lokalom w częściach budynku i jego urządzeń służących ogółowi mieszkańców a także gruntu oddanego nabywcom tych lokali stwierdził, że opisana wyżej decyzja z dnia [...] kwietnia 1967 r. wydana została z naruszeniem prawa. W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego z dnia [...] kwietnia 1968 r. na nowo został rozpoznany wniosek przedwojennych właścicieli z dnia [...] grudnia 1948 r. o przyznanie użytkowania wieczystego. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] orzeczono o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] w gruncie zabudowanym o powierzchni [...] m.kw., oznaczonego jako działka nr [...] na rzecz następców prawnych przedwojennych właścicieli tj. M. B. – B., J. Z. oraz M. Z.. Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. zostało ustanowione użytkowanie wieczyste gruntu oznaczonego jako działka nr [...] (podwórko) na rzecz wymienionych powyżej spadkobierców przedwojennych właścicieli, zaś decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1999 r. , nr [...] ustanowiono na rzecz wskazanych wyżej osób użytkowanie wieczyste działki nr [...] (droga). Protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia [...] maja 1999 r. Gmina W. .Zakład Administrowania Nieruchomości Dzielnicy W. przekazała w zarząd i administrowanie nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] następującym osobom: M. B.– B., M. Z., J. Z., J. S., M. D., W. H. i K. L. Umowa o oddanie gruntu oznaczonego aktualnie jako działki nr [...] i nr [...] w użytkowanie wieczyste oraz nieodpłatnego przeniesienia własności budynku została zawarta w formie notarialnej w dniu [...] lutego 2004 r. między przedstawicielami Miasta W. a następcami prawnymi przedwojennych właścicieli: M. B. – B., która reprezentowała również J. Z. i M. Z.. Pismem z dnia 5 czerwca 2000 r. skierowanym do Urzędu Gminy W. Wydziału Gospodarki Gruntami M. B. – B. wystąpiła o: "ponowne rozliczenie procentów udziałów współwłaścicieli oraz uwzględnienie powierzchni użytkowej budynku zgodnie ze stanem rzeczywistym". Wnioskująca wskazała, że w dniu 20 czerwca 1962 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Wydział Nadzoru Budowlanego poświadczył plany inwentaryzacyjne nieruchomości przy ul. [...]. Od tego czasu zmiana w powierzchni nastąpiła tylko o przebudowę werandy uwzględnioną przy wykupie lokalu nr [...]. We wniosku zawarto żądanie rozliczenia i skorygowania zaistniałych błędów, co jest niezbędne do prawidłowego zarządu nieruchomością. Prezydent W., po rozpatrzeniu wniosku M. B. – B. z dnia 5 czerwca 2000 r., postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] na podstawie art.66 § 1 kpa, zwrócił podanie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, oznaczonego obecnie jako działka nr [...] przy ul. [...] w W. przypadający M. B. – B., J. Z. i M. Z. określony w decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego odpowiada udziałowi w prawie własności budynku usytuowanego na tej działce, z uwzględnieniem sprzedaży lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...] i [...] w tym budynku wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu. Łącznie udział właścicieli lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], .[...] i [...] wynosi [...]. W wykonaniu powyższej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. aktem notarialnym zawarto umowę ustanowienia użytkowania wieczystego co do pozostałej części działki nr [...] tj. wyrażającej się udziałem [...] na rzecz spadkobierców przedwojennych właścicieli. Organ podkreślił, że nie ma, jako organ administracji publicznej, kompetencji do rozwiązywania lub unieważniania aktów notarialnych, a zatem nie ma możliwości zmiany udziałów w ustanowionym już użytkowaniu wieczystym gruntu przynależnym do własności poszczególnych lokali. Wskazano, że na skutek opisanych powyżej zdarzeń M. B. – B. stała się członkiem wspólnoty mieszkaniowej. W przypadku nieścisłości związanych z udziałami w prawie własności poszczególnych lokali oraz praw do gruntu istnieje możliwość podjęcia przez wspólnotę mieszkaniową uchwały korygującej udziały. W przypadku braku zgody członków wspólnoty mieszkaniowej lub niemożności podjęcia takiej uchwały ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.) przewiduje możliwość wytoczenia powództwa do sądu powszechnego. Organ pierwszej instancji uznał zatem, że do rozpoznania wniosku z dnia 5 czerwca 2000 r. właściwy jest sąd powszechny i dlatego orzekł – na podstawie art.66 § 3 kpa o zwrocie podania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone zażaleniem M. B. – B. postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym gmina posiada osobowość prawną, zaś jej organy mogą działać zarówno w sferze stosunków cywilnych, jak i administracyjnych, co oznacza, że ewentualne roszczenia w sferze cywilnoprawnej wobec gminy mogą być rozstrzygane przez sądy cywilne, zaś działalność organów gmin w tym zakresie poddana została kontroli sądów powszechnych. Natomiast na gruncie stosunków administracyjnoprawnych organy gminy mogą prowadzić postępowanie, o ile sprawą, co do rozstrzygnięcia której zostało złożone żądanie podmiotu jest sprawa podlegającą załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej. Jeśli żądanie nie podlega rozpoznaniu w trybie administracyjnym, to stosownie do art.66 § 3 kpa organ zwraca podanie wnoszącemu. Organ ponadto podkreślił, że zmiana wysokości udziałów przypadających właścicielom wykupionych lokali nie następuje w trybie administracyjnym, lecz podlega kognicji sądów powszechnych. Z brzmienia art.66 § 3 kpa nie wynika też obowiązek wystąpienia przez organ pierwszej instancji z wnioskiem do właściwego sądu powszechnego. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. M. B. – B., zarzucając naruszenie art.77 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz naruszenie art.66 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazała, że "treścią i intencją jej wniosku było sprawdzenie przez organ orzekający obliczeń udziałów procentowych w budynku mieszkalnym w W. przy ul. [...] należącym do współwłaścicieli, dokonanych błędnie przez Zakład Administrowania Nieruchomościami Dzielnicy W. w Gminie W.". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Podstawą prawną rozstrzygnięcia wskazaną przez organy orzekające w sprawie jest art. 66 § 3 kpa. Stosownie do tego przepisu: "Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie". Przepis ten normuje zatem sytuację, gdy organ administracji państwowej, do którego wpłynęło podanie, nie jest właściwy w sprawie i organ ten nie może ustalić organu właściwego albo gdy w sprawie właściwy jest sąd powszechny. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, w ocenie Sądu, zachodziły przesłanki do zastosowania powyższego przepisu. Z treści podania M. B. – B. z dnia [...] czerwca 2000 r. wynika, że nawiązując do przekazania protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia [...] maja 1999 r. budynku przy [...] w W. domaga się ona "ponownego rozliczenia procentów udziałów współwłaścicieli oraz uwzględnienia powierzchni użytkowej budynku zgodnie ze stanem rzeczywistym" a także "ponownego rozliczenia i skorygowania zaistniałych błędów, jako poczynania niezbędnego w prawidłowym zarządzie nieruchomością". Z zażalenia z dnia [...] maja 2006 r. na postanowienie organu pierwszej instancji o zwrocie podania wynika, że skarżąca kwestionuje prawidłowość obliczenia udziałów w nieruchomości, wskazując przykładowo, że lokal nr 1 nie stanowi udziału wynoszącego [...]. Jak wynika z akt sprawy w budynku przy ul. [...] w W. powstała wspólnota mieszkaniowa, a skarżąca jest członkiem tej Wspólnoty. W zawartych aktach notarialnych - umowach kupna – sprzedaży poszczególnych lokali zostały też określone odpowiadające tym lokalom udziały w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Zagadnienia związane ze sposobem ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, lokali o innym przeznaczeniu, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną reguluje ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.). Zgodnie z art.22 ust.3 powyższej ustawy zmiany udziałów w nieruchomości wspólnej są czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd, a do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zwykły zarząd potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności. Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji zmiana wysokości udziałów we współwłasności budynku oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu przynależnego do poszczególnych lokali może nastąpić w drodze uchwały wspólnoty mieszkaniowej wyrażającej zgodę na zmianę wysokości udziałów i to uchwały zawartej w formie aktu notarialnego. W sytuacji natomiast braku zgody wspólnoty mieszkaniowej członkowi tej Wspólnoty służą określone w ustawie o własności lokali oraz w kodeksie cywilnym środki prawne, które umożliwiają dochodzenie stosownych roszczeń na drodze postępowania cywilnego. Jak wynika z pisma z dnia [...] czerwca 2005 r. adwokat B. S., pełnomocnika członków wspólnoty mieszkaniowej: W D., W. E., J. S., K. S. – L. oraz S. H., skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego dla W. z wnioskiem o zmianę wysokości udziałów w przedmiotowej nieruchomości (k. 321 akt administracyjnych). Wymienieni członkowie wspólnoty mieszkaniowej kwestionują treść tzw. inwentaryzacji z dnia [...] stycznia 2001 r. tj. zaświadczenia Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy W., na którą z kolei powołuje się skarżąca. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że między członkami wspólnoty mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [...] i skarżącą istnieje spór możliwy do rozwiązania wyłącznie na drodze postępowania sądowego. Organy administracji publicznej nie mają kompetencji do jego rozpoznania. Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, iż organ administracji publicznej w przypadku stwierdzenia braku właściwości powinien przekazać pismo właściwemu sądowi. Z przepisu art.66 § 3 kpa wynika bowiem wprost, że gdy właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego wniesiono podanie, zwraca je wnoszącemu, a nie przekazuje do sądu właściwego do wydania orzeczenia w sprawie. Regulacja ta spowodowana jest przede wszystkim odrębnością systemu organów orzekających w postępowaniu administracyjnym, a w postępowaniu sądowym (przekazanie następuje tylko w określonym systemie ustrojowym organów administracji państwowej – art.65 § 1 kpa; w systemie ustrojowym organów wymiaru sprawiedliwości – art.200 § 1 kpc) oraz odrębnością wymagań formalnych podania (art.63 §1 i § 2 kpa) a wymagań formalnych pisma procesowego (art.126 kpc). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.