I SA/Wa 905/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. Y., M. C., R. C. i M. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 190/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. Y., M. C., R. C. i M. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. B., A. B., M. B., K. W., A. K., K. C., M. C., S. Y., M. C., R. C. i M. K. pismem z 5 kwietnia wnieśli skargę o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w obwieszczeniu z 17 lutego 2015 r. Na podstawie art. 156 § 7 ppsa domagali się przyznania od Prezydenta [...] połowy nałożonej na organ grzywny. Wnieśli też o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 190/13 zobowiązano Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych. Wyrokiem tego Sądu z 3 czerwca 2014 r., sygn. I SA/Wa 284/14 ukarano Prezydenta [...] grzywną w związku z niewykonaniem powyżej wskazanego wyroku. Następnie wyrokiem z 18 stycznia 2016 r., sygn. I SA/Wa 1892/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie wymierzył organowi kolejną grzywnę w związku z niewykonaniem wyroku ze skargi na bezczynność. Skarżący podali, że pismem z 4 marca 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 190/13. Pomimo tego organ nie wydał decyzji i nadal pozostaje w bezczynności. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed Prezydentem prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 tej ustawy jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Prezydent podniósł, że ze względu na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 190/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi 2 października 2013 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 2 grudnia 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji. Podkreślić należy, że tutejszy Sąd wyrokiem z 3 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Wa 284/14 wymierzył Prezydentowi grzywnę w kwocie 500 zł. Jednakże pomimo ukarania organ nie wykonał wyroku. Następnie wyrokiem z 18 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1892/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w kwocie 5.000 zł. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę prawie trzyletnie przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, fakt, że organ już wcześniej został dwukrotnie ukarany grzywnami, które jak się okazało nie zmobilizowały go do wydania decyzji, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 10.000 zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku z 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa190/13. Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Jednakże, jak wyżej wskazano, wymierzone organowi grzywny wyrokami: z 3 czerwca 2014 r. i z 18 stycznia 2016 r. nie okazały się skuteczne, bowiem organ nie wydał decyzji w sprawie. Z wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 10.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku 9 sierpnia 2013 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie, pomimo wydania w sprawie trzech wyroków w tym dwóch wymierzających mu grzywnę. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu mobilizującą go do wydania orzeczenia. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa oraz art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.