I SA/Wa 91/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-20

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, może uzyskać ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni, utrzymująca się z zasiłku stałego i korzystająca z pomocy ośrodka pomocy społecznej, wykazała trudną sytuację materialną uzasadniającą przyznanie jej radcy prawnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z zasiłku stałego, nie posiada majątku, jest osobą niepełnosprawną i zadłużoną. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni była zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano P. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania postanawia : przyznać P. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W dniu 16 lutego 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie jednoosobowe gospodarstwa domowe i nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się z zasiłku stałego wypłacanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w wysokości [...] złotych netto miesięcznie. Dodała, że jest osobą niepełnosprawną od dnia [...] stycznia 2000 r. oraz pozostaje podopieczną Ośrodka Pomocy Społecznej [...] od dnia [...] lipca 2010 r. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest zadłużona u osób trzecich. Wskazała, że zapożycza się wyłącznie na niezbędne, ratujące jej życie i zdrowie potrzeby, gdyż placówki pomocy społecznej odmawiają jej prawa do obligatoryjnych zasiłków. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni- utrzymującej się z zasiłku stałego i przy pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej - jest niewątpliwie trudna. Stwierdzono, że wnioskodawczyni z posiadanych środków pieniężnych nie jest w stanie – bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym - ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Z uwagi na fakt, że w złożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni wskazała, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, wybór pozostawiając uznaniu referendarza sądowego, postanowiono przyznać wnioskodawczyni radcę prawnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło