I SA/Wa 910/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Joanna Skiba (spr.) . Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz E. B. kwotę 24 (dwadzieścia cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] w sprawie odmowy przyznania E. B. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 z poźń. zm. ), zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Osobą uprawnioną do otrzymania zaliczki alimentacyjnej natomiast jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest osobą ucząca się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych tzn. jest osobą pełnoletnią, uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się ( art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych DZ. U. z 2003 roku Nr 228, poz. 2255 ze zm. ). Organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego wynika, iż alimenty dla E. B. od ojca J. B. zostały ustalone ugodą sądową z dnia [...] listopada 1990 roku, zaś od matki W. B. orzeczone wyrokiem z dnia [...] maja 2005 r., a zatem po osiągnięciu pełnoletności przez E. B. Te okoliczności zdaniem organu II instancji pozwalają uznać, że E. B. nie spełnia warunku ustawowego do przyznania zaliczki alimentacyjnej, bowiem powołany wyżej art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku ubiegania się o prawo do zaliczki przez osobę uczącą się, której oboje rodzice żyją wyrok sądu orzekający od rodziców (a nie od jednego z nich) musi być wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się. Z powyższych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i nie narusza obowiązującego prawa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył E. B. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organowi administracji naruszenie art. 7 kpa oraz art. 2 pkt 5 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późń. zm) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności składających się na stan sprawy i błędne uznanie, że skarżący nie jest osobą uprawnioną do otrzymania zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późń. zm ), zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej , do ukończenia 24 roku życia. Przepis art. 18 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 roku ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze póżń. zm. ). Art. 2 ppkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku podaje definicję osoby uprawnionej i oznacza to osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych czyli osobą pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem pełnoletności przez osobę uczącą się ( art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych ). Zasadniczy problem w niniejszej sprawie sprowadza się właśnie do interpretacji definicji "osoby uczącej się" zawartej w art. 3 pkt 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poza sporem jest fakt, że od obojga rodziców skarżącego E. B. zostały zasądzone alimenty wyrokami sądowymi, z tym, że alimenty od ojca zostały zasądzone przez osiągnięciem przez niego pełnoletności, natomiast od matki- po osiągnięciu pełnoletności. Zgodnie z powołanym wcześniej art. 3 ust. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednym z warunków przyznania zaliczki alimentacyjnej jest zasadzenie na rzecz osoby uczącej się alimentów od jej rodziców. Druga część tego przepisu stawia dodatkowe kryterium jakim jest wydanie wyroku zasadzającego alimenty przed osiągnięciem pełnoletniości przez osobę ucząca. Organy obu instancji zinterpretowały ten przepis w taki sposób, że uznały za spełnioną przesłankę uprawniającą do przyznania zaliczki alimentacyjnej dopiero w sytuacji, gdy wyrok zasadzający alimenty został wydany przeciwko obojgu rodzicom przed osiągnięciem pełnoletniości przez osobę uczącą się . Taką interpretację należy uznać za nieprawidłową, gdyż organy obu instancji dokonały niczym nie uzasadnionej, rozszerzającej definicji ‘"osoby uczącej się" z ustawy o świadczeniach rodzinnych, stawiając dodatkowe kryterium dla otrzymania zaliczki alimentacyjnej jakim jest konieczność uzyskania wyroku zasadzającego alimenty od obojga rodziców przed uzyskaniem pełnoletniości. Należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że przepis art. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych składa się z dwóch części, w jego pierwszej części zawarte jest wprawdzie sformułowanie "zasądzenie od rodziców na jej rzecz alimentów", jednak w drugim zdaniu jest już sformułowanie "wyrok zasądzający alimenty", nie można więc uznać za prawidłową, zdaniem sądu, interpretację rozszerzającą, która nakłada obowiązek spełnienia kryteriów z obydwu części przepisu jednocześnie. Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do sytuacji, że prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługiwałoby wyłącznie osobie uczącej się , której rodzic mieli ograniczone prawa rodzicielskie lub byli ich pozbawieni, a małoletni miał ustanowionego opiekuna prawnego innego niż rodzice albo w sytuacji gdy rodzice, mający pełną władzę rodzicielską, wzajemnie reprezentowali dziecko w sprawach dotyczących zasądzania alimentów od każdego z rodziców na rzecz dziecka. Organ zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien ponownie zbadać, czy skarżący spełnia kryteria do otrzymania zaliczki alimentacyjnej, odnosząc się ściśle do treści przepisów ustawy. Z tych względów należy uznać, że organ naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c oraz art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.