I SA/Wa 911/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-14

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Lenart, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dekretowym dotyczącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu, organ administracji ma obowiązek rozstrzygać o wielkości udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu ustanowionego na rzecz nabywców lokali w budynku posadowionym na tym gruncie, jeśli decyzje o sprzedaży lokali są ostateczne i wiążące?
Ratio decidendi
Organy administracji w postępowaniu dekretowym są związane ostatecznymi decyzjami administracyjnymi o sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Nie mogą one rozstrzygać o wielkości tych udziałów ani o stanie budynku, ponieważ te kwestie zostały już definitywnie uregulowane w poprzednich postępowaniach, a ewentualne spory dotyczące tych kwestii powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym. W związku z tym, organy prawidłowo ustanowiły prawo użytkowania wieczystego gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli, uwzględniając już rozdysponowane udziały.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli. Skarżący, będący właścicielem lokalu mieszkalnego, kwestionował sposób podziału gruntu i ustanowienie użytkowania wieczystego, twierdząc, że obejmuje ono również grunt pod tarasem i garażem, które uważa za część składową jego lokalu. Organy administracji odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w części gruntu, która została już rozdysponowana na rzecz właścicieli wykupionych lokali.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania J. R., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] orzekającą o: 1.ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,2195 części w gruncie zabudowanym budynkiem mieszkalnym, oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, położonym w W. przy ul. [...], na rzecz J. D. w 0,0988 części, J. Z. w 0,1006 części i Z.Z. w 0,0201 części 2.ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego budynkiem użytkowym (garaż) oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 , położonego w W. przy ul. [...] na rzecz J. D. w 0,4500 części, J. Z. w 0,4583 części i Z.Z. w 0,0917 części 3.ustaleniu czynszu symbolicznego w wysokości [...] złotych rocznie z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 1 decyzji, 4. ustaleniu czynszu symbolicznego w wysokości [...] złotych rocznie z tytułu ustanowionego prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego w pkt 2 decyzji 5. odmowie osobom wymienionym w pkt 1 i 2 ustanowienia praw użytkowania wieczystego gruntu wymienionego w punkcie 1 decyzji, do udziału wynoszącego 0,7805, oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali nr: [...], [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w budynku położonym na przedmiotowym gruncie. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach i ocenie prawnej sprawy. Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] , oznaczona hip. nr [...], o pow. [...] m2, objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i w dniu jego wejścia w życie stanowiła własność S. N., J. C., H. D., Z.D. i A. M. – niepodzielnie. Na nieruchomości posadowiony jest budynek mieszkalny wybudowany przed 1945 r. Z dniem 21 listopada 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa. Objęcie gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem opublikowania ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Powyższy grunt, stanowi obecnie dwie działki ewidencyjne: działkę nr [...] o pow. [...] m2 (w granicach wyznaczonych bryłą posadowionego na niej budynku mieszkalnego z wyłączeniem przylegającego do budynku tarasu oraz garażu), uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...] - obydwie w obrębie [...]. Powyższe działki z dniem 27 maja 1990 r. stały się własnością Dzielnicy Gminy W. [...], co zostało potwierdzone decyzjami komunalizacyjnymi Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. nr [...] oraz z dnia [...] sierpnia 1991r. nr [...]. Obecnie, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. nr 41, poz. 361 ze zm.), przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Miasta W. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [....] Prezydent W. w wyniku rozpatrzenia złożonego w dniu 9 grudnia 1948 r. przez Z. D. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, odmówił przyznania dawnym właścicielom tego prawa i stwierdził, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1953 r. nr [....]. W wyniku przeprowadzonego przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postępowania nadzorczego decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. stwierdzono nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1953 r. oraz poprzedzającego ją orzeczenia administracyjnego z dnia [...] grudnia 1952 r. W tym stanie rzeczy wniosek dekretowy Z. D. z dnia 9 września 1948 r. podlegał ponownemu rozpoznaniu przez Prezydenta W., który decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] ustanowił na rzecz J. D., J. Z. i Z. Z. (następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości), prawo użytkowania wieczystego udziałów w działce nr [...] i oraz prawo użytkowania wieczystego działki [...], ustanowił czynsz symboliczny oraz warunki zawarcia aktu notarialnego. Jednocześnie powyższym rozstrzygnięciem organ odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,7805 części gruntu działki nr [...], oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali nr nr [...], [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym posadowionym na przedmiotowym gruncie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent W. wskazał, iż wniosek Z. D. z dnia 9 września 1948 r. złożony został z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Nieruchomość objęta jest obecnie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], zgodnie z którym teren na którym jest ona położona znajduje się w strefie przeznaczonej pod mieszkalnictwo, oznaczonej symbolem 33-KZ1-M - strefa ochrony prawnej Służb Ochrony Zabytków (Uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] – publ. Dz.Urz. Wojewody [...] z 2006 r. nr [...], poz. [...]). W tym stanie rzeczy, zdaniem organu uznać należało, że nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu, zgodnie z którym gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, iż w posadowionym na działce nr [...] budynku mieszkalnym zostało sprzedanych pięć lokali mieszkalnych, a wraz z ich sprzedażą ustanowione zostało na rzecz nabywców lokali prawo użytkowania wieczystego do gruntu, na którym znajduje się budynek, a suma udziałów wynosi 0,7805 części. Trwałe rozdysponowanie tej części gruntu poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich i zawarcie umów notarialnych, spowodowało nieodwracalne skutki prawne, co w konsekwencji uniemożliwia ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w tej części na rzecz dawnych właścicieli. Prezydent W. podkreślił, iż określony w decyzji udział dotyczy wyłącznie gruntu, gdyż decyzja ta nie orzeka o budynku (powierzchni i rodzaju pomieszczeń), bowiem w sytuacji, gdy dawny właściciel hipoteczny nieruchomości złożył w terminie wniosek dekretowy, a budynek wzniesiono przed tą datą – pozostaje on z mocy prawa (w części niesprzedanej) własnością dotychczasowych właścicieli. Od decyzji Prezydenta W. odwołanie wniósł J. R. właściciel lokalu nr [...] mieszczącego się w budynku usytuowanym na działce nr [...]. Zarzucił on decyzji oparcie się na niezgodnym z rzeczywistością stanem faktycznym, co przejawia się w następujących okolicznościach: działka ewidencyjna nr [...] nie jest zabudowana budynkiem użytkowym, ponieważ garaż powstał w podpiwniczeniu tarasu; wadliwe uznanie że budynek nie posiada tarasów, przez co grunt pod tarasami został potraktowany jako grunt pod budynkiem i ustanowiono do niego prawo użytkowania wieczystego; nieprzeprowadzenie wizji lokalnej przy udziale skarżącego; nie uwzględnienie zaleceń z poprzedniej decyzji Kolegium; naruszenie prawa budowlanego przez przyjęcie, że murowane podpiwniczone tarasy są gruntem, a nie konstrukcyjną częścią budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [....] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. W ocenie organu odwoławczego stan prawny nieruchomości gruntowej nie budzi wątpliwości. Właściwe również ustalono krąg następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości, którzy posiadają prawnorzeczowe roszczenia do nieruchomości. Nie budzi także wątpliwości termin złożenia wniosku dekretowego, jak i przeznaczenie gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z jego wykorzystaniem . Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, iż organ pierwszej instancji orzekł w swojej decyzji o przyznaniu praw wyłącznie do gruntu. Budynek znajdujący się na gruncie, wybudowany przed 1945 r. nie jest przedmiotem decyzji, bowiem cały czas stanowił własność uprawnionych osób, zatem orzekanie w tym przedmiocie było zbędne. Zgodnie z art. 5 dekretu budynki oraz inne przedmioty, znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dopiero w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie przechodzą na własność gminy, która obowiązana jest wypłacić właścicielowi ustalone w myśl art. 9 odszkodowanie za budynki, nadające się do użytkowania lub naprawy (art. 8 dekretu). W przedmiotowej sprawie na skutek usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego z roku 1952 r., stan prawny powrócił do sytuacji sprzed wydania tamtych orzeczeń, czyli do stanu opisanego w art. 5 dekretu. Zatem uprawnione jest zdaniem organu twierdzenie, że budynek nigdy nie przestał być własnością dawnego właściciela. W budynku tym – w okresie, kiedy dysponował nim bezprawnie Skarb Państwa- sprzedano lokale wraz z prawem użytkowania wieczystego do udziału w gruncie. Decyzje o sprzedaży tych lokali, określają wyraźnie ich powierzchnię oraz udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu. W następstwie wydanych decyzji zawarto umowy cywilnoprawne, których skutki nie są możliwe do odwrócenia przez organy administracji. Następstwem tych zdarzeń jest ograniczenie udziału w prawie użytkowania wieczystego dla następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości. Decyzje o sprzedaży lokali pozostają w obrocie prawnym i korzystają z ochrony ustanowionej w art. 16 k.p.a. Wiążą one przy orzekaniu organy administracji. W tej sytuacji zarzuty odwołującego dotyczące kwestii tarasu przylegającego do jego mieszkania nie mogą być uwzględnione, bowiem powierzchnia sprzedanego mu mieszkania oraz jego udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu wynikają z decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] maja 1979 r. oraz zawartej w jej następstwie umowy sprzedaży nieruchomości lokalowej i nie mogą być w postępowaniu prowadzonym w trybie dekretu w jakikolwiek sposób zmieniane lub korygowane. Ewentualne niewłaściwie rozliczone udziały w prawie użytkowania wieczystego mogą być zmieniane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Na decyzję Kolegium J. R. reprezentowany przez adw. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając decyzji naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 104 i 140 k.p.a. poprzez uchylenie się organu od rozpoznania sprawy co do jej istoty, -art. 7 w zw. z art. 75 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. oraz art. 16 k.p.a. poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia sprawy i dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego , -art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w zw. z art. 232, 233 i 235 k.c poprzez ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu na rzecz innych osób niż właściciele znajdującej się na nim budowli, - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie uzależnienia rozpatrzenia sprawy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim była sprawa skorygowania podziału gruntu przy ul. [...] na dwie działki ewidencyjne, a następnie uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie ma kwestia znajdujących się na gruncie zabudowań i ich stanu. W takiej bowiem części, w jakiej doszło do sprzedaży tych zabudowań nie jest możliwe ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłych właścicieli. Zdaniem skarżącego w toku przygotowań do sprzedaży lokali w budynku przy ul. [...] w roku 1979, dokonany został wadliwy podział nieruchomości hipotecznej na dwie działki: działkę nr [...] nie obejmującą tarasu i garażu - będących częściami składowymi budynku oraz działkę nr [...] obejmującą ogród oraz wspomniany taras i garaż. Podział ten powinien zostać zmieniony i skorygowany w ten sposób, by działka nr [...] wydzielona dla budynku rzeczywiście obejmowała cały budynek (z tarasem i garażem). Błędny podział doprowadził do wydzielenia dla budynku takiej działki gruntu, która nie obejmowała wszystkich jego elementów składowych i wydania decyzji o sprzedaży lokalu a następnie zawarcia umowy sprzedaży lokalu i ustanowienia użytkowania wieczystego do takiej właśnie, nie obejmującej całego budynku działki. Skarżący wywodził, iż taras przylegający do nabytego przez jego poprzedników prawnych w 1979 r. lokalu nr [...] tworzy z tym lokalem odrębną nieruchomość lokalową co oznacza, że ustanowiony udział w użytkowaniu wieczystym gruntu pod budynkiem obejmuje również grunt pod wspomnianym tarasem. Fakt podpiwniczenia tarasu i trwałego związania go z gruntem oraz bryłą główna budynku uniemożliwia ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu pod tarasem w całości na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych, gdyż wówczas użytkowanie wieczyste gruntu należałoby do innych osób niż własność wzniesionej budowli. Zdaniem skarżącego jeśli nawet trafny byłby pogląd organu odwoławczego, iż niewłaściwe rozliczenie udziałów w użytkowaniu wieczystym winno następować w postępowaniu sądowym, to wobec wyłącznej kompetencji Kolegium do definitywnego rozstrzygnięcia roszczeń z art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu, ewentualne postępowanie sądowe winno poprzedzać wydanie ostatecznej decyzji. Najpierw bowiem winien być rozstrzygnięty spór co do tego czy taras stanowi część składową lokalu nr [...], ewentualnie czy skarżącemu przysługuje część prawa użytkowania wieczystego do gruntu pod tarasem, a dopiero następnie organ winien decydować o ustanowieniu w stosunku do pozostałej części ww. prawa na rzecz byłych właścicieli nieruchomości. Jeśli Samorządowe Kolegium Odwoławcze miałoby nie mieć kompetencji do rozstrzygania ww. kwestii we własnym zakresie, to musiałyby one stanowić zagadnienie wstępne konieczne do rozstrzygnięcia przez inny organ. W takim zaś wypadku rozstrzygnięcie sprawy bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, że skarga J. R. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem ocenianych decyzji organów obu instancji było rozstrzygnięcie o prawach do gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] położonej przy ul [...] w W. Materialnoprawną podstawą podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Dekret ten w art. 7 ust. 1 i 2 ustanowił przesłanki, wystąpienie których zobowiązywało właściwy organ do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu (obecnie użytkowania wieczystego). Przesłanką ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz dotychczasowego właściciela jest więc złożenie wniosku o ustanowienie tego prawa w terminie 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę oraz korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania. W sprawie jest bezsporne, że w ww. terminie jeden z właścicieli nieruchomości złożył stosowny wniosek dekretowy, a w dacie rozstrzygania sprawy korzystanie przez następców prawnych dawnych właścicieli z nieruchomości da się pogodzić z jej przeznaczenie przewidzianym w obowiązującym dla terenu na którym jest ona położona miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z bowiem z zatwierdzonym uchwałą Rady W. z dnia [...] października 2006 r. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...] teren, na którym położona jest nieruchomość znajduje się w strefie przeznaczonej pod mieszkalnictwo, oznaczonej symbolem 33-KZ1-M - strefa ochrony prawnej Służb Ochrony Zabytków. Powyższe oznacza, że w sprawie spełnione zostały przesłanki art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, a to zobowiązywało właściwy organ do uwzględnienia wniosku i ustanowienie na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli prawa użytkowania wieczystego gruntu. Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie organy uwzględniły fakt trwałego rozdysponowania w latach 1979 -1990 na rzecz osób trzecich udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu działki nr 32 w związku ze sprzedażą lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku usytuowanym na tej działce, odmawiając w części odpowiadającej wysokościom tych udziałów prawa użytkowania gruntu następcom prawnym dawnych właścicieli nieruchomości. Za chybiony zatem uznać należy zarzut naruszenia przez organy art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu w zw. z art. 232, 233 i 235 k.c. poprzez ustanowienie prawa użytkowania gruntu na rzecz innych osób niż właściciele znajdujących się na nim budowli. Podkreślić należy, iż kwestionowane decyzje w żaden sposób nie rozstrzygały o własności wybudowanego przed 1945 r. budynku i innych naniesień znajdujących się na oddawanym w użytkowanie wieczyste gruncie. Zgodnie bowiem z art. 5 dekretu budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na gruntach, przechodzących na własność gminy W., pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dopiero w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu wszystkie budynki oraz inne przedmioty położone na gruncie przechodzą na własność gminy (art.8 dekretu). Jeżeli zatem nie została wydana decyzja odmawiająca dawnemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do przedmiotowego gruntu, bądź jak w niniejszej sprawie stwierdzono nieważność takiej decyzji, które to rozstrzygnięcie wywołuje skutek ex tunc, budynek ten oraz wszelkie naniesienia na gruncie pozostają własnością dotychczasowych właścicieli, tak jakby nigdy nie byli oni tej własności pozbawieni, z wyłączeniem sprzedanych -na podstawie pozostających w obiegu prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych - pięciu lokali mieszkalnych mieszczących się w ww. budynku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że udział w użytkowaniu wieczystym gruntu przynależny sprzedanym lokalom, w tym lokalowi nr [...] dotyczy gruntu działki nr [...] (oznaczonej wówczas nr [...]) na której posadowiony jest budynek. Wynika to wprost zawartych w formie aktów notarialnych umów sprzedaży lokali i poprzedzających je ostatecznych decyzji administracyjnych o sprzedaży. Ta część gruntu, jak już wcześniej wskazano, z uwagi na trwałe rozdysponowanie nie została oddana w użytkowanie wieczyste spadkobiercom byłych właścicieli. W tym stanie rzeczy ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...], w części w jakiej nie został ona trwale rozdysponowany, w żaden sposób nie narusza praw właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku. Skarżący (podobnie jak pozostali właściciele wykupionych lokali) nie uzyskał natomiast w następstwie decyzji o sprzedaży lokalu i zawartej umowy cywilnoprawnej prawa użytkowania wieczystego do gruntu działki nr [...] (w granicach której znajdują się przylegające do budynku tarasy i garaż). Nie miał on zatem legitymacji do kwestionowania w tym zakresie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r. Nie dysponuje on bowiem, żadnym prawnorzeczowym tytułem do gruntu tej działki, ani znajdujących się na tym gruncie obiektów (tarasów, garażu). Z treści ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 1979 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...], jak również zawartej w jej następstwie w dniu 5 września 1979 r. umowy sprzedaży (rep. [...]) jednoznacznie wynika, iż przedmiotem sprzedaży był lokal znajdujący się w wielorodzinnym budynku położonym na działce nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Sprzedaż obejmowała lokal o powierzchni użytkowej [...] m 2 zawierający "dwa pokoje, kuchnię, przedpokój, alkowę i łazienkę" (§ 2 pkt 1 aktu notarialnego dnia 5 września 1979 r.). Subiektywne przekonanie skarżącego, iż w następstwie zawartej umowy sprzedaży jego poprzednicy prawni nabyli również przylegający do lokalu taras nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym. Wprawdzie z racji położenia tarasu względem wykupionego mieszkania skarżący niewątpliwie ma interes faktyczny w kwestionowaniu rozstrzygnięć związanych z ustanowieniem użytkowania wieczystego do gruntu pod tym tarasem, jednak nie oznacza to, że ma on również w tym zakresie interes prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie ma on zatem przymiotu strony w postępowaniu odnoszącym się do sprawy rozstrzygniętej w pkt 2 decyzji organu pierwszej instancji. Powinno to skutkować umorzeniem w tym zakresie postępowania odwoławczego prowadzonego przez Kolegium. Wprawdzie w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie umorzył w tej części postępowania tylko podjął merytoryczne rozstrzygnięcie, niemniej w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy. Zarówno bowiem wydanie decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jak i wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze w zakresie dotyczącym działki nr [...] skutkują nieuwzględnieniem w sprawie roszczeń wnoszącego odwołanie. Nie jest trafny również zarzut naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegający na zaniechaniu uzależnienia rozpatrzenia sprawy objętej wnioskiem dekretowym od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim była zdaniem skarżącego kwestia skorygowania podziału gruntu przy ul. [...] na dwie działki, a następnie uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Przede wszystkim zważyć należy, iż w dacie rozstrzygania sprawy nie toczyło się żadne postępowanie, od którego wyniku uzależnione było merytoryczne rozpoznanie sprawy objętej wnioskiem dekretowym, co uzasadniałoby zawieszenie postępowania. Nie jest zaś rzeczą organów wszczynanie z urzędu postępowań w kwestiach wskazywanych przez skarżącego i zawieszanie z tego powodu postępowania dekretowego. W świetle powyższego chybiony jest także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 104 i 140 k.p.a. poprzez uchylenie się organu od rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Nie ulega bowiem wątpliwości Sądu, że przedmiotem postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było rozstrzygnięcie w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 o prawach spadkobierców dawnych właścicieli do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W ramach tego postępowania organy uwzględniały wiążące je, pozostające w obrocie prawnym, ostateczne decyzje administracyjne o sprzedaży lokali. Nie mogły i nie rozstrzygały natomiast o wielkości udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu ustanowionego w oparciu o te decyzje na rzecz nabywców lokali, oraz o stanie budynku, w którym te lokale zostały sprzedane. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło