I SA/Wa 913/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-11
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Joanna Banasiewicz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego, nie rozpatrując szczegółowo wszystkich żądań wnioskodawcy i pomijając analizę zakupu konkretnego przedmiotu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości, ponieważ nie rozpatrzyło szczegółowo wszystkich żądań wnioskodawcy dotyczących zasiłku celowego. Ponadto, stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, że organ pierwszej instancji pominął analizę zasadności żądania zakupu konkretnego przedmiotu, wykluczało możliwość utrzymania decyzji w mocy w całości. Uchybienia te uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
R. K. zwrócił się o pomoc finansową (zasiłek celowy) na różne cele. Prezydent odmówił przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca ma możliwość poprawienia swojej sytuacji bytowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, jednak w uzasadnieniu wskazało, że organ pierwszej instancji powinien rozważyć możliwość analizy zakupu konkretnego przedmiotu. R. K. zaskarżył decyzję SKO, domagając się uchylenia obu decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2005 r. oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził koszty pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. T. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W., kwotę [...] ([...]) złotych oraz kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą 22 % VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
I SA/Wa 913/05
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy:
Z załączonych do akt sprawy materiałów wynika, że R. K. zwracał się w pismach z dnia [...] listopada 2004 r., [...] listopada 2004 r., [...] grudnia 2004 r. i [...] grudnia 2005 r. o pomoc finansową na [...] w kwocie [...] zł, [...] na kwotę [...] zł, [...] w wysokości [...] zł, [...] na kwotę [...] zł, [...] w wysokości [...] zł, [...].
Decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. odmówiono przyznania wyżej wymienionej pomocy finansowej uzasadniając to tym, iż istnieje po stronie wyżej wymienionego możliwość poprawienia własnej sytuacji bytowej.
Od powyższej decyzji R. K. wniósł odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji ustalił, że R. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód stanowi [...] w kwocie [...] zł. Lokal przez niego zamieszkiwany jest [...]. Łączna kwota wnioskowanej pomocy jest bardzo wysoka.
Organ ustalił, że [...]. Wizyty pracowników socjalnych potwierdziły, że [..], sytuacja ta nie ulega zmianie od lat, pomimo, iż organ motywował wnioskodawcę do [...]. Uznano, że w przypadku wyżej wymienionego istnieje możliwość poprawienia własnej sytuacji bytowej. R. K. może złożyć wniosek o [...], a po uzyskaniu [...] do [...] złożyć wniosek o [...]. W powyższym zakresie może w każdym czasie skorzystać z porady prawnika OPS. Odnośnie prośby związanej z [...] wyżej wymieniony był informowany, że administracja pokrywa część wartości [...], że powinien się w związku z tym zwrócić o potwierdzenie konieczności [...] i ustalić termin wizyty komisji, która oceni stan [...]. Wnioskodawca nie wystąpił także z wnioskiem, o czym był informowany, o sprawdzenie [...], co uniemożliwiło wydanie zgody przez administrację na zainstalowanie [...] w jego mieszkaniu.
Odnośnie kosztów poniesionych przez byłą żonę W. K. na [...], z których odwołujący u niej korzysta, organ pierwszej instancji poinformował, że może ona zgłosić się o pomoc finansową do Ośrodka Pomocy Społecznej na terenie swojego miejsca zamieszkania.
Organ pierwszej instancji dokładnie przeanalizował sytuację R. K. Z akt sprawy wynika, że wyżej wymieniony korzysta z pomocy finansowej ośrodka pomocy społecznej, ostatnia pomoc finansowa została udzielona w miesiącu [...] 2004 r. w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na [...].
Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie przyznał odwołującemu się pomocy finansowej, uznając, że wyżej wymieniony ma możliwość sam poprawić swoją złą sytuację materialną. Wyżej wymieniony otrzymuje zasiłek stały w kwocie [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca zwracał się o przyznanie pomocy z ośrodka wskazując na kwoty, które by go zadowoliły. Organ przyznający pomoc musi mieć jednak na uwadze przede wszystkim to, że w obrębie jego działania znajdują się także inne osoby w trudnej sytuacji materialnej, oraz że ma ograniczone środki finansowe. Organ pierwszej instancji wskazał, że w okresie od początku [...] 2004 r. do końca [...] 2004 r. średnia wysokość przyznanych zasiłków celowych wynosiła [...] zł. Przyznając pomoc finansową, ośrodek pomocy społecznej zobowiązany jest uwzględnić potrzeby innych potrzebujących i tak dzielić posiadane środki, aby z niezbędnej pomocy mogła skorzystać jak największa liczba potrzebujących.
R. K. powinien zastosować się do zaleceń Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W., skorzystać z porady prawnika OPS i wskazanej przez niego drogi działania w związku z wystąpieniem o [...] i przyznanie [...]. Powinien także zwrócić się do administracji o potwierdzenie konieczności [...], wystąpić z wnioskiem o sprawdzenie [...] w związku z planowanym zainstalowaniem przez niego [...].
Organ pierwszej instancji powinien jednakże rozważyć możliwość przeanalizowania sytuacji wnioskodawcy w zakresie przyznania mu zasiłku celowego na pokrycie [...], o które wnioskodawca wnosił, a czego organ pierwszej instancji nie analizował, jeżeli zakup ten mieści się w kategorii tzw. niezbędnej potrzeby bytowej w przypadku R. K.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. K. domagał się zasądzenia od Gminy W. [...] zł wraz z odsetkami od [...] 2005 r. W uzasadnieniu skarżący podał, że od [...], to jest od początku otrzymywania pomocy z Ośrodka Pomocy Społecznej miał trudności z uzyskaniem pomocy, mimo, że był bezrobotny. Nie otrzymywał dostatecznej pomocy pomimo niezaspokajanych potrzeb, w tym [...]. Do skargi dołączone zostało pismo skarżącego, w którym wyliczona została suma oczekiwanej przez skarżącego pomocy w wysokości [...] zł.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. popierał skargę, wnosił o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, powołało się na ustalenia zamieszczone wcześniej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2005 r. i wskazało, że przy podejmowaniu decyzji dotyczącej przyznania świadczenia z zakresu pomocy społecznej, należy uwzględnić nie tylko okoliczności uzasadniające udzielenie osobie zainteresowanej pomocy, ale również cele i możliwości podmiotów udzielających pomocy społecznej. R. K. ma możliwość polepszenia własnej złej sytuacji materialnej, mimo tego zwrócił się do ośrodka pomocy społecznej o pomoc finansową, którą wycenił na kwotę [...] zł. Ponieważ skarżący nie współpracuje z ośrodkiem, nie stosuje się do zaleceń jego pracowników, uznano, że jego potrzeby nie mogły zostać uwzględnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Tak określony zakres właściwości sądu wyklucza możliwość rozpatrywania żądania dotyczącego przyznania odszkodowania, o co wnosił skarżący.
Zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy w całości decyzja pierwszoinstancyjna, którą odmówiono przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłków celowych na wskazane w pismach R. K. cele. W uzasadnieniu stwierdzono, że kwestionowane przez odwołującego się rozstrzygnięcie jest prawidłowe, jednocześnie w końcowej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że organ pierwszej instancji powinien rozważyć możliwość przeanalizowania sytuacji wnioskodawcy w zakresie przyznania mu zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu [...], o co wnosił, a czego organ nie analizował, jeśli zakup ten mieści się w kategorii tzw. niezbędnej potrzeby bytowej. Zauważyć ponadto należy, że pominięte zostało szczegółowe rozważenie przez organ odwoławczy żądania pomocy na poszczególne zgłaszane w kolejnych wnioskach cele.
Przypomnieć trzeba, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Organ ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszej instancji, uzupełniając ten materiał w niezbędnym zakresie w razie zaistnienia takiej potrzeby (art. 136 kpa).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. opierając się na materiale zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w całości nie ustosunkowało się w uzasadnieniu do wszystkich żądań R. K. Ponadto stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pominięte zostało przez organ pierwszej instancji rozważenie zasadności żądania przyznania zasiłku celowego na zakup [...] wykluczało możliwość utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w całości.
Powyższe uchybienia uzasadniają zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 7, 77, 80 § 1, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w celu ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego, przy uwzględnieniu wskazówek zawartych w motywach wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien rozważyć celowość uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie rozważyć zebrany materiał i szczegółowo uzasadnić stanowisko w zakresie każdego z poszczególnych żądań skarżącego dotyczących przyznania zasiłków celowych.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 18 ust. 1 pkt 1c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło