I SA/Wa 914/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-26
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nacjonalizacja nieruchomości poprzez włączenie jej do kołchozu przed opuszczeniem przez byłego właściciela Kresów Wschodnich jest okolicznością wyłączającą możliwość potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego dotyczącego prawa do rekompensaty w sytuacji nacjonalizacji nieruchomości przed opuszczeniem byłego terytorium RP przez właściciela, przez skład siedmiu sędziów NSA, ma istotne znaczenie dla właściwego wyrokowania w niniejszej sprawie. Brak definicji legalnej pojęcia 'pozostawienie' nieruchomości w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. doprowadził do rozbieżności w orzecznictwie.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Powodem odmowy było uznanie, że właściciele nie byli właścicielami nieruchomości w momencie opuszczenia byłego terytorium RP, gdyż została ona wcześniej przejęta przez kołchoz.Rozstrzygnięcie
Zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1853/12.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W.S., E.S., K.S. i K.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] postanawia: zawiesić postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia przez skład siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1853/12
Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] marca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2013 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i H.S. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej w miejscowości S., powiat [...], województwo [...].
Skargę na decyzje Ministra Skarbu Państwa wnieśli: W.S., K.S., E.S., K.S..
Z ustaleń organu, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynika, że powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było uznanie przez organ, ze J. i H.S. w momencie opuszczenia byłego terytorium RP czyli w 1957 r. nie byli właścicielami nieruchomości położonej w miejscowości S., gdyż nieruchomość został wcześniej przejęta przez kołchoz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) nie ma definicji legalnej pojęcia "pozostawienie" nieruchomości. Z tego powodu w orzecznictwie sądów administracyjnych powstała rozbieżność dotycząca możliwości przyznania rekompensaty w sytuacji, gdy przed opuszczeniem byłego terytorium RP przez właściciela jego nieruchomość została znacjonalizowana przez władze radzieckie, w szczególności w ramach kolektywizacji rolnictwa, poprzez włączenie jej do kołchozu. W większości orzeczeń sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sytuacji, gdy nieruchomość była poddana nacjonalizacji ze strony władz radzieckich, to nie można mówić o spełnieniu się przesłanki o pozostawieniu mienia, o której stanowi art. 1 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.
W rozpoznawanej sprawie do rozstrzygnięcia jest problem czy nacjonalizacja nieruchomości poprzez włączenie jej do kołchozu, przed opuszczeniem przez byłego właściciela Kresów Wschodnich, jest okolicznością wyłączająca możliwość potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie sądowym w zakresie interpretacji art. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 21 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1853/12, przedstawił składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a dotyczące właśnie kwestii prawa do rekompensaty w sytuacji, gdy przed opuszczeniem byłego terytorium RP przez właściciela nieruchomości, nieruchomość została włączona do kołchozu.
Rozstrzygnięcie tego zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów NSA ma istotne znaczenie dla właściwego wyrokowania w niemniejszej sprawie.
Z tego względu Sąd na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło