I SA/Wa 916/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 roku, Nr [...], odmawiającej wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000 roku Nr [...] - umorzyła postępowanie odwoławcze. Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. E.S. w dniu [...] lipca 2010 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...], z dnia [...] lipca 2000r. [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Miasto G. działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha. Wniosek swój uzasadnia tym, że został ujawniony istotny dowód w sprawie, którym jest postanowienie Sądu Rejonowego w G., sygn. akt [...] z [...] grudnia 1998 r. wraz z opinią techniczną sporządzoną przez geodetę uprawnionego [...] listopada 1997 r. dotyczące ustanowienia min. na działce nr [...] służebności drogi koniecznej. Organ I instancji ustalił, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000 r., znak [...], stwierdził nabycie przez Miasto G. prawa własności do nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie G., jednostce ewidencyjnej G., w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. "Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Postanowieniem z dnia [...] września 2001 r., na wniosek E. S. Wojewoda [...] wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa, a następnie decyzją z [...] października 2001 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2001 r., znak [...]. W postępowaniu wyjaśniającym nie stwierdzono, aby działka nr [...] stanowiła własność E. S., a ponadto z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby E. S. była stroną postępowania. Od ww. decyzji odwołała się Pani E. S. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] stycznia 2002 roku utrzymała zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w mocy. Organ stwierdził, że E. S. nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego, ponieważ nie ma tytułu do skomunalizowanego mienia. Tymczasem stronami w postępowaniu komunalizacyjnym są Skarb Państwa i właściwa gmina. E. S. nie wykazała, jakoby mienie w postaci działki nr [...] o pow. [...]ha należało do odwołującej się. Wyrokiem z dnia 9 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2002 r., którą odmówiono po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji z [...] lipca 2000 r. Sąd podzielił stanowisko zawarte w decyzji KKU, że E. S. nie wykazała, aby miała prawo do działki nr [...], która jest przedmiotem komunalizacji. W tej sytuacji nie przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt OSK 927/04 z dnia 8 grudnia 2004 r., oddalającym skargę kasacyjną E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 marca 2004 r., sygn. akt. I SA 1216/02, na decyzję KKU z [...] stycznia 2002 r., nr [...] podzielił stanowisko zawarte w decyzji KKU, wskazując jednocześnie, że "zgłoszone przez skarżącą pretensje do części powierzchni działki nr [...] objętej komunalizacją należą do sfery roszczeń cywilno-prawnych i mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi". Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Pani E. S. ponownie zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2000r. [...]. Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania w sprawie na wniosek skarżącej na podstawie art. 145 § 1 kpa. Z przepisu art. 148 kpa jednoznacznie bowiem wynika, że aby postępowanie mogło zostać wznowione na żądanie strony, muszą być łącznie spełnione dwa warunki. Pierwszym z nich jest to, że z wnioskiem o wznowienie wystąpi strona. Drugim, że zachowa miesięczny termin określony w tym przepisie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ostatecznie wywiódł, że E. S. nie jest stroną wyżej opisanego postępowania komunalizacyjnego, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt OSK 927/04 z dnia 8 grudnia 2004 r. a zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 miała interes prawny w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. Nie będąc stroną E. S. nie może tym samym wnosić o wznowienie postępowania na podstawie pozostałych przyczyn wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. S. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] marca 2012r. po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [...] marca 2012r. umorzyła postępowanie odwoławcze . W uzasadnieniu wskazano, że nie można podzielić stanowiska odwołującej się gdyż we wskazanym przez Wojewodę postępowaniu zostało przesądzone, iż nie może być jej przyznany status strony a okoliczność ta nie może być przedmiotem ponownych rozważań. Skargę na wymienioną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2012r. złożyła do tutejszego sadu E. S. W obszernym uzasadnieniu domagała się jej uchylenia argumentując przede wszystkim, że komunalizacja działki nr [...] dokonana została z rażącym naruszeniem prawa. Dowodem na powyższe jest zdaniem skarżącej treść postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...].12.1998r. wraz z opinią techniczną. Dokumenty te w ocenie skarżącej przesądzają, że działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa i nie mogła być skomunalizowana. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co w szczególności oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd administracyjny bada, czy orzekając w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Organ II instancji rozpoznając odwołanie E. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011r. naruszył bowiem treść art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z treścią art. 105 § 1 k.p.a. Stosownie do brzmienia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy, w wyniku rozpoznania odwołania strony , może umorzyć postępowanie odwoławcze. Kwestia umorzenia przez organ odwoławczy toczącego się przed nim postępowania nie została uregulowana w tym przepisie. W tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czyli przepis art. 105 § 1 k.p.a. Umorzenie postępowania łączy się w doktrynie prawa administracyjnego z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania administracyjnego. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. kładzie akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, albo powstać w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie odwoławcze może zatem zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. a więc przede wszystkim gdy strona cofnie odwołanie ( art.137) lub organ ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Taka sytuacja nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Ponad wszelką wątpliwość E. S. była stroną wywołanego przez siebie postępowania przed Wojewodą [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].07.2000r. Organ I instancji rozpoznał jej wniosek i skierował do niej decyzję odmowną. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Okoliczność, że w ocenie organu I instancji skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10.05.1990r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym (...), co skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].07.2000r., pozostaje bez wpływu na fakt, że E. S. jest w rozumieniu art.28 k.p.a. stroną postępowania przed tym organem. Brak było zatem podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Skoro Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podzieliła stanowisko wyrażone w decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2011 r., co wynika z treści uzasadnienia , winna oprzeć swoje rozstrzygnięcie na podstawie prawnej wskazanej w treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.