I SA/Wa 917/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. G. i J. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia 1) ustanowić dla K. G. adwokata, 2) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 8 maja 2013 r. K. G. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Postanowieniem z dnia 28 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskodawczyni złożyła sprzeciw od tego postanowienia. W związku z tym, że informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były, w świetle treści sprzeciwu, niewystarczające do ustalenia pełnej sytuacji majątkowej strony, Sąd wezwał wnioskodawczynię do nadesłania: 1) odpisów zeznań podatkowych wnioskodawczyni z ostatnich dwóch lat, jeżeli takie zeznania podatkowe były przez nią składane, 2) wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, 3) dokumentu potwierdzającego zadeklarowany we wniosku o przyznanie prawa pomocy dochód miesięczny netto. K. G. złożyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji renty, wyciągi z rachunku bankowego z okresu od maja 2013 r. do lipca 2013 r. oraz PIT 40a – rozliczenie za rok 2011 r. i 2012 r. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wszystkich nadesłanych dokumentów Sąd ustalił, co następuje. K. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania strony jest renta w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o pow. [...] m², piętnastoletni samochód osobowy [...], działka pracownicza o pow. [...] m² i domek letniskowy o pow. [...] m². Stałe miesięczne wydatki stanowią według oświadczenia strony: czynsz – [...] zł, telewizja, telefon – [...] zł, media – [...] zł, działka – [...] zł, leki – [...] zł, utrzymanie samochodu – [...] zł). Inne wydatki, w tym zabiegi lecznicze, naprawa samochodu, wydatki na kontakty z rodziną – ok. [...] zł łącznie. Wnioskodawczyni ponosi również wydatki okresowe takie jak: koszty przejazdu i pobytu w sanatorium, eksploatacja i utrzymanie działki (zakup nasion, Sygn. akt I SA/Wa 917/13 nawozów, drobnego sprzętu, materiału, farb, desek) drobne naprawy domowe oraz niezbędne uzupełnienie artykułów przemysłowych (ubranie, obuwie, sprzęt użytku domowego). Skarżąca podała, że korzysta też z "wzajemnych" pożyczek od rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,zwanej dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega ponownemu rozpoznaniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego oraz rzecznika patentowego – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie natomiast z pkt 2 powołanego artykułu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona znajduje się w sytuacji materialnej, która rzeczywiście uniemożliwia dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Obowiązek wykazania, że brak jest możliwości poniesienia kosztów postępowania obciąża stronę. Podstawę oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy stanowią dane m. in. o wysokości dochodu w gospodarstwie domowym oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków. Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżącą informacji stwierdzić należy, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto Sygn. akt I SA/Wa 917/13 miesięcznie. Z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawczyni wynika, iż co miesiąc na jej rachunek bankowy wpływają, poza świadczeniem rentowym, środki pieniężne z innego źródła. W miesiącu czerwcu 2013 r. na rachunku bankowym skarżącej odnotowano wpłatę kwoty [...] zł w dniu [...] maja 2013 r., a w lipcu 2013 r. odnotowano wpływ po [...] zł w dniu [...] i [...] lipca 2013 r. Poza świadczeniem rentowym wnioskodawczyni uzyskuje zatem dodatkowe środki z innego tytułu, którego nie wskazała. Z kserokopii wyciągów z rachunków bankowych skarżącej wynika, że miesięczne obroty środkami pieniężnymi wynoszą około [...] zł (zestawienie operacji za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r.). Skarżąca posiada zatem środki finansowe. Wydatki związane z dojazdami i pobytem w sanatorium, naprawą samochodu, zakupem farb i desek, a także wydatki przeznaczone na kontakty z rodziną nie stanowią stałych kosztów utrzymania. W ocenie Sądu skarżąca jest w stanie wygospodarować środki na koszty postępowania sądowego. Biorąc pod uwagę ujawniony stan majątkowy wnioskodawczyni, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji majątkowe. Poświadczają to operacje dokonywane na rachunku bankowym. Wpis od skargi w sprawie wynosi 100 zł, a wysokość innych, potencjalnych opłat sądowych każdorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł. Prawo pomocy przyznawane jest osobom, które faktycznie nie posiadają żadnych środków finansowych, a tym samym mogłyby być pozbawione prawa do Sądu. Sytuacja taka nie zachodzi w przypadku skarżącej. W ocenie Sądu skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe. Nie posiada zaś wystarczających środków na ustanowienie adwokata z wyboru. Z uwagi na powyższe – uwzględniając całą przedstawioną przez stronę dokumentację oraz oświadczenia - Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.