I SA/Wa 918/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy pranego W. J. działającego w ramach kancelarii [...] – Kancelaria Prawna sp. kom. ul. [...], [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. G., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania T. G. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w kwietniu 2006 r. na dożywianie w wysokości [...] zł oraz o odmowie przyznania tegoż zasiłku na dożywianie dla jej syna w wysokości [...] zł. Powyższe orzeczenie wydane zostało na podstawie następujących okoliczności faktycznych i ustaleń prawnych. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] odmówił przyznania T. G. świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego w miesiącu czerwcu 2006 r. na dożywianie dla syna wnioskodawczyni w wysokości [...] zł i dożywianie dla wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał na wstępie, że rozpatrując wniosek T. G. 9 maja 2006 r. o pomoc finansową w miesiącu czerwcu 2006 r. na zaspokojenie wyliczonych w nim potrzeb, miał obowiązek zastosować się do wskazówek zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r., którym sąd uchylił wydaną w tym zakresie wcześniejszą decyzję odmowną Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę po wyroku, organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 31 sierpnia 2005 r. u T. G. przeprowadzono wywiad środowiskowy zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Stwierdzone zostało, że T. G. stale korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, a jej sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa i majątkowa jest przedmiotem ciągłej uwagi pracowników socjalnych Ośrodka, rodzinny wywiad środowiskowy aktualizowany jest na bieżąco, termin aktualizacji zgodnie z art. 107 ust. 4 ww. ustawy wynosi 6 miesięcy. W roku 2006 r. takie aktualizacje były przeprowadzane w dniach [...] stycznia 2006 r., [...] marca 2006 r., [...] maja 2006 r., [...]października 2006 r. oraz [...] listopada 2006 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] podkreślił, że rozpatrując kolejny zgłoszony wniosek uwzględniono trudną sytuację rodzinną T. G. w tym fakt, iż samotnie wychowuje syna i nie dysponuje dostatecznymi środkami na zaspokojenie potrzeb 2 osobowej rodziny, ale uznano, że jej sytuacja - w porównaniu z potrzebami innych osób pozostających często bez żadnego dochodu, zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc, przy uwzględnieniu faktu, iż organy pomocy społecznej mają ograniczone środki finansowe na pomoc społeczną - nie była "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" - o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji przypomniał również, że T. G. nieprzerwanie korzysta z pomocy o charakterze niematerialnym w formie bezpłatnych talonów do baru [...], które przyznano jej na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2006 r. Jej syn również otrzymał z Ośrodka talon do baru na okres od 1 kwietnia 2006 r. do 30 czerwca 2006 r. W miesiącu czerwcu 2006 r. wartość talonów dla rodziny T. G. wyniosła łącznie [...] zł. Kolejnymi decyzjami przyznano T. G. świadczenie w formie bezpłatnych obiadów w barze [...] na okres od 1 do 10 lipca 2006 r., oraz od dnia 23 lipca do 30 września 2006 r., następnie na okres od października do grudnia 2006 r. oraz na okres od stycznia do czerwca 2007 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał również, że T. G. w miesiącu czerwcu 2006 r. otrzymała w sumie pomoc finansową na łączną kwotę [...] zł, w miesiącu kwietniu 2006 r. pomoc na łączną kwotę [...] zł, a miesiącu maju na kwotę [...] zł. Dodał, że z uwagi na ograniczone środki jakimi dysonuje Ośrodek oraz rosnącą liczbę klientów znajdujących się w trudnej sytuacji bytowej nie jest możliwe pokrywanie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w całości wszelkich zgłaszanych przez T. G. potrzeb. Wyliczone przy tym zostało, że w kwietniu 2006 r. Ośrodek posiadał środki w wysokości [...] na zadania własne gminy z których udzielił pomocy finansowej [...] rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy finansowej wyniosła [...] zł. W maju 2006 r. Ośrodek dysponował środkami w wysokości [...], z których udzielił pomocy finansowej 2243 rodzinom, a średnia wysokość udzielonej pomocy finansowej wyniosła [...] zł, natomiast w czerwcu 2006 r. Ośrodek posiadał [...] środków na zadania własne gminy, udzielił pomocy 2404 rodzinom, a średnia wysokość zasiłku celowego wyniosła [...] zł. Mając na uwadze powyższe, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił przyznania T. G. świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego w miesiącu czerwcu 2006 r. na dożywianie dla niej oraz dla syna. T. G. wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Kolegium podtrzymując ustalenia dokonane już wcześniej przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] marca 2007 r. stwierdziło, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową, która to sytuacja w tej sprawie nie zachodziła T. G. w sposób ciągły uzyskiwała i uzyskuje pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej, a sytuacja jej jest przedmiotem ciągłej uwagi Ośrodka. Podkreślono, że w miesiącu kwietniu uzyskała ona łącznie pomoc na kwotę [...] zł; w tym na zakup biletu ulgowego dla syna – [...] zł, na zakup leków –[...] zł, na zakup obuwia i bielizny dla syna – [...] zł, paczkę okolicznościową o wartości - [...] zł, na zakup pralki – [...] zł i talony do baru dla strony oraz jej syna na kwotę [...] zł. Porównując zatem wysokość średniej kwoty udzielanej w ramach pomocy innym podopiecznym należy stwierdzić, iż strona w żadnym przypadku nie może czuć się poszkodowana. Przyznana T. G. pomoc zamyka się w kwocie znacznie przekraczającej minimalne wynagrodzenie za pracę. Kolegium podtrzymało w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, że ośrodek pomocy społecznej nie jest instytucją mającą za zadanie zapewnić utrzymanie podopiecznym, a jedynie wspiera ich działanie zmierzające do poprawy trudnej sytuacji. Przy wysokości udzielanej pomocy, Ośrodek musi brać pod uwagę potrzeby innych osób, pozostających często bez żadnego dochodu, a zgłaszających się w tym samym czasie po pomoc. Ponadto organ posiada cały czas ograniczone środki, które musi odpowiednio rozdzielić. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. T. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że zarówno decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. jak i poprzedzająca ją decyzją z dnia [...] maja 2006 r. godzą w byt jej dwuosobowej rodziny, tymczasem celem ustawy o pomocy społecznej jest wsparcie dla rodziny, która jest w potrzebie. Zdaniem skarżącej sytuacja, w której się znalazła odpowiadała przesłankom, o których mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie była ona zasadna. W szczególności należy stwierdzić, że zarzut jakoby w niniejszej sprawie zachodziła sytuacja przewidziana we wspomnianym wyżej art. 41 ustawy o pomocy społecznej, nie był trafny. Zauważyć należy, że powołany przepis daje podstawę dla udzielenia pomocy osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających ustalone dla tego typu świadczeń kryterium dochodowe. Innymi słowy pomoc ta jest udziela niejako w oderwaniu od wysokości uzyskanego przez potencjalnego beneficjenta lub jego rodziny dochodu, gdyż dotknęło go (ich) zdarzenie losowe o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym, niespodziewanym, które w sposób zdecydowanie ujemny wpłynęło na bezpieczeństwo i zachwiało stabilnością materialną tej osoby lub rodziny. Sąd pragnie podkreślić, iż podziela stanowisko wyrażone w decyzji zarówno przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jak i przez Prezydenta Miasta W., że w przypadku T. G. brak jest przesłanek do przyznania świadczenia o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Poza sporem było, że skarżąca od dłuższego czasu korzysta z różnych form wsparcia oferowanych przez pomoc społeczną. Są to nie tylko świadczenia pieniężne wypłacane dla niej i syna, ale również pomoc o charakterze niematerialnym – w uzasadnieniach decyzji wskazano, że począwszy od stycznia 2006 r. przekazano stronie bezpłatne talony do baru [...]. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż w kwietniu 2006 r. pomoc oferowana stronie przekroczyła minimalne wynagrodzenie za pracę – łącznie wyniosła ona [...] zł, w miesiącu czerwcu 2006 r. [...] zł. Skoro sytuacja osobista, rodzinna, dochodowa i majątkowa skarżącej jest przedmiotem ciągłej uwagi pracowników socjalnych Ośrodka, a rodzinny wywiad środowiskowy aktualizowany jest na bieżąco stwierdzić należało, że nie można było uznać, iż skarżąca pozostawała w sytuacji szczególnej w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W świetle powyższego nie można też było postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami, a o odmowie przyznania świadczenia decydowała zarówno znana od dłuższego czasu sytuacja życiowa wnioskodawczyni, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, co znalazło odzwierciedlenie w treści obu decyzji. Na marginesie Sąd pragnie również podkreślić, że jakkolwiek słuszna jest uwaga skarżącej, że ustawa o pomocy społecznej zakłada wsparcie rodzinie będącej w potrzebie pamiętać należy również o tym, że krąg świadczeniobiorców jest szeroki i - jak trafnie akcentują to organy w sytuacji, gdy środki na pomoc są ograniczone nie jest możliwe pokrywanie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w całości i za każdym razem wszelkich zgłaszanych przez T. G. potrzeb. Uzasadniając oddalenie wniosku dowodowego zawartego w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 22 września 2007 r. wskazać należy, że jako dowód sąd dopuszcza tylko to co ma bezpośredni związek ze sprawą. Załączone do ww. wniosku dokumenty nie miały takiego związku z niniejszą sprawą, zatem wniosek o ich dopuszczenie jako dowodu podlegał oddaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.