I SA/Wa 918/08

WyrokWSA w Warszawie2009-04-16

Skład orzekający: Joanna Skiba, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która nie była zajęta pod drogę publiczną, może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Nieruchomość nie może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jeśli nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie, w szczególności nie była zajęta pod drogę publiczną i nie pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak tych przesłanek skutkuje odmową wydania decyzji stwierdzającej nabycie własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę i Miasto P. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] Skarżący zarzucił organom nie zbadanie stanu prawnego działek. Organy obu instancji uznały, że nieruchomości nie były zajęte pod drogę publiczną, co wykluczało nabycie ich z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Decyzją z dnia[...] kwietnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu odwołania M. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia nabycia przez Gminę i Miasto P. z dniem 1 stycznia 1999 roku własności części nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, objętych KW nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przedstawił następujący stan sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez z mocy prawa przez Gminę i Miasto P. z dniem 1 stycznia 1999 roku części nieruchomości nr [...] i [...] . W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2008 roku Wojewoda [...], podniósł że w świetle zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynika, że przedmiotowe działki nr [...] i [...] objęte KW nr [...] były własnością M. L. Na pod stawie uchwały nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. ul. [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Działki nr [...] i [...] nie były zajęte pod drogę publiczną gminna ul. [...], lecz droga wydzielona jest jako część działki nr [...]. W związku z powyższym skoro nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną, brak było w ocenie organu podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności części nieruchomości. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem uzupełnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi zarzucił nie zbadanie stanu prawnego działki nr [...] oraz nie zbadanie stanu prawnego działek nr [...] i [...] W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną kształtującą uprawnienia strony do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajęta pod drogę stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) w brzemieniu: "1. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca: 1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.3. 3. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. 3a. Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. 4. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. 5. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem". Uzyskanie odszkodowania według wskazanych reguł może nastąpić po spełnieniu dyspozycji przepisu wskazanego w ust. 1 i 3 art. 73. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1071/00 (publik. OSNC 2003/9/120) zawarł tezę, że ostateczna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego (art. 73 ust. 1 i 3 ustawy), stanowi wyłączny dowód nabycia własności. Do jej wydania konieczne jest jednaka spełnienie przesłanek określonych w ww. przepisie. Skarżący M. L. wniósł do Starosty P. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę ul. [...] w P. stanowiącą jego własność . Z tych względów zostało z urzędu wszczęte postępowanie przez Wojewodę [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę i Miasto P. z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...] oznaczone jako działki nr [...] i [...]. Z akt sprawy wynika, że działki nr [...] i [...] stanowią własność M. L. (wypis z rejestru gruntów, wypis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. Dla wydania zatem decyzji przez wojewodę stwierdzającej przejście z dniem 1 stycznia 1999 roku części działki nr [...] i [...] na rzecz Skarbu Państwa konieczne jest spełnienie ww. przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku tj. nieruchomość musiała pozostawać w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiła ich własności i zajęta była pod drogi publiczne. Natomiast z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (map, wypisu z rejestru gruntów, informacji z Urzędu Gminy w P.) nie wynika, żeby jakaś część działek nr [...] lub [...] stanowiących własność skarżącego M. L. była zajęta pod drogę publiczną i taki sam stan istniał również w dacie 31 grudnia 1998 roku. Natomiast postępowanie mające na celu zbadanie przesłanek z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku nie musi koncentrować się na badaniu stanu prawnego działki drogowej nr [...], bo działka ta nie stanowi własności M. L. Reasumując w oparciu o znajdujące się w aktach dokumenty organu obu instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny odmawiając wydania decyzji stwierdzającej nabycie przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Z uwagi na powyższe należało orzec jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło