I SA/Wa 919/23
WyrokWSA w Warszawie2023-08-30
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Łukasz Trochym, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej oraz okres jej wnoszenia, uwzględniając fakt zarejestrowania działalności gospodarczej w lokalu mieszkalnym, mimo twierdzenia o jej zawieszeniu i braku faktycznego prowadzenia działalności pod tym adresem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły wysokość opłaty przekształceniowej i okres jej wnoszenia. Rejestracja działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jest wiążąca, nawet jeśli przedsiębiorca twierdzi, że działalność była zawieszona lub faktycznie nie była prowadzona pod wskazanym adresem. Wskazanie adresu w CEIDG jako siedziby firmy oznacza, że nieruchomość jest wykorzystywana na cele działalności gospodarczej, co wpływa na wysokość opłaty przekształceniowej.Stan faktyczny
Skarżący J. W. i K. W. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta ustalającą wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej. Zarzucili błędy w ustaleniu stanu faktycznego, naruszenie przepisów KPA oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Kluczowym elementem sporu było wykorzystanie lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieli zarejestrowaną działalność gospodarczą, mimo twierdzenia o jej zawieszeniu od 2005 roku i braku faktycznego prowadzenia działalności pod tym adresem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Trochym Asesor WSA Nina Beczek Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 24 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia 8 grudnia 2022 r. znak sprawy [...].
Decyzją tą:
1. ustalono wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej za pozostały okres 16 lat licząc od roku 2023, dla ułamkowej części nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], o powierzchni 5281 m2, opisanej w księdze wieczystej KW nr [...], w udziale wynoszącym [...] części, jako prawa związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], w kwocie 154,63 zł;
2. obciążono opłatą jednorazową przekształceniową Państwa J. W. i K. W. współwłaścicieli na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej;
3. wyznaczono termin wniesienia jednorazowej opłaty przekształceniowej na 2 miesiące od dnia doręczenia informacji o jej wysokości.
Odwołanie wnieśli J. W. i K. W..
Rozpoznając odwołanie, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ani jej zmiany.
Podstawą prawną wydania przedmiotowej decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1495 zp. zm., dalej "u.p.p.u.w.").
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.p.u.w. z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przy czym, z ust. 2 art. 1 u.p.p.u.w. wynika, że przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie: budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 4 u.p.p.u.w. podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi wydane przez właściwy organ zaświadczenie potwierdzające przekształcenie i informujące o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, zwanej dalej "opłatą", wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty jednorazowej i zasadach jej wnoszenia. Jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może - zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.p.u.w. - złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 6 u.p.p.u.w. do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 u.p.p.u.w. z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Natomiast z ust. 3 art. 7 u.p.p.u.w. wynika, że w przypadku gdy w dniu przekształcenia obowiązywałaby opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ustalona za pierwszy lub drugi rok od aktualizacji, zgodnie z art. 77 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z p. zm., dalej "u.g.n."), wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w trzecim roku od aktualizacji.
Zgodnie z art. 7 ust. 6 u.p.p.u.w. opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. Z art. 7 ust. 6a u.p.p.u.w. wynika z kolei, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 221), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:
99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1 % albo
50 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo
33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo
w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.
Ponadto z ust. 7 art. 7 u.p.p.u.w. wynika, że właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa). Wysokość opłaty jednorazowej odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a.
Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 u.p.p.u.w. postępowania w sprawach aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego oraz aktualizacji lub ustalenia stawek procentowych tych opłat, wszczęte i niezakończone przed dniem przekształcenia, toczą się nadal po tym dniu na podstawie przepisów dotychczasowych. Natomiast z ust. 2 art. 21 u.p.p.u.w. wynika, że jeżeli w dniu przekształcenia nie była ustalona stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ po tym dniu ustala tę stawkę, stosując odpowiednio przepisy art. 77¬81 u.g.n. Do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie przyjmuje się stawkę w wysokości 1% wartości nieruchomości gruntowej, określonej na dzień 1 stycznia 2019 r. Z kolei w ust. 2a art. 21 u.p.p.u.w. ustawodawca postanowił, że jeżeli w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ ustala po tym dniu tę opłatę, stosując odpowiednio przepis art. 72 ust. 3 u.g.n., na podstawie wartości nieruchomości określonej na dzień przekształcenia. Opłata, o której mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę wymiaru opłaty określonej w art. 7 ust. 1 u.p.p.u.w. Stosownie zaś do dyspozycji ust. 3 art. 21 u.p.p.u.w. jeżeli w dniu przekształcenia obowiązywała stawka procentowa niezgodna z faktycznym sposobem użytkowania gruntu, właściwy organ, po tym dniu, ustala tę stawkę, stosując odpowiednio przepis art. 73 ust. 2 u.g.n.
Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.g.n., jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. W myśl art. 73 ust. 2d i 2e u.g.n. właściwy organ przedstawia w formie pisemnego oświadczenia propozycję zmiany celu użytkowania wieczystego oraz wyznacza termin na zajęcie pisemnego stanowiska przez użytkownika wieczystego, nie krótszy niż 2 miesiące od dnia otrzymania propozycji. Jeżeli użytkownik wieczysty nie zgadza się z proponowaną zmianą celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawi! stanowiska, właściwy organ może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Natomiast w przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku, o którym mowa w ust. 2 art. 73 u.g.n., właściwy organ przedstawia pisemne stanowisko w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
Do dnia 15 sierpnia 2019 r. przepis art. 73 ust. 2 u.g.n. stanowił, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony w art. 78-81 u.g.n. Stosownie zaś do przepisów 78-81 u.g.n. ustalenie obowiązującej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości (lub wysokości stawki procentowej tej opłaty) następuje w drodze orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości (dalej "kolegium"), wydawanego na wniosek użytkownika wieczystego, przy czym od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, a w razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie kolegium traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 13 października 2010 r. znak [...] Prezydent [...] ustalił dla Państwa J. W. i K. W. od dnia 1 stycznia 2011 r. nową wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste 0,0072060000 części gruntu położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącego działkę ew. nr [...] z obrębu [...], o pow. 5281 m2, będącego własnością [...], na kwotę 483,21 zł, przy czym wskazano, iż opłata roczna stanowi 1,00% wartości nieruchomości gruntowej. Zawiadomienie to zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w dniu 27 października 2010 r.
W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej widnieje wpis dotyczący K. W. (NIP [...], REGON [...]), według którego K. W. prowadzi działalność gospodarczą od 2 stycznia 1990 r., a jako stale miejsce jej wykonywania wskazano woj. [...], pow. [...], gm. [...], miejsc. [...], J. S. nr [...] lok. [...];
10 lutego 2020 r. Państwo J. W. i K. W. złożyli w Urzędzie [...] zgłoszenie zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...] wraz z wnioskiem o udzielenie im 98% bonifikaty od opłaty jednorazowej;
Zaświadczeniem z 8 września 2020 r. znak sprawy [...] Prezydent [...] zaświadczył, iż prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 5281 m2, położonej w rejonie ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., a roczna opłata przekształceniowa dla udziału w nieruchomości gruntowej, związanego z prawem własności lokalu mieszkalnego nr [...] wynosi 483,21 zł i powinna być wnoszona przez okres 99 lat, licząc od dnia przekształcenia. Zaświadczenie to zostało doręczone stronom w dniu 14 września 2020 r.;
W dniu 13 czerwca 2022 r. Pan K. W. złożył w Urzędzie [...] oświadczenie, że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...], w którym jest zarejestrowana działalność gospodarcza, nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców;
19 października 2022 r. Prezydent [...] wydał nowe zaświadczenie znak sprawy [...], w którym zaświadczył, iż prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r., a roczna opłata przekształceniowa dla udziału w nieruchomości gruntowej, związanego z prawem własności lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] wynosi 483,21 zł, przy czym w związku z oświadczeniem złożonym przez właściciela gruntu będącego przedsiębiorcą w dniu 13 czerwca 2022 r. o nieprowadzeniu działalności gospodarczej na ww. nieruchomości w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, okres pozostały do wnoszenia ww. rocznej opłaty przekształceniowej wynosi 16 lat. Zaświadczenie to zostało doręczone stronom w dniu 25 października 2022 r.
Pismem z dnia 19 października 2022 r. znak sprawy [...] Prezydent [...] poinformował J. W. i K. W., w związku ze złożonym przez nich w dniu 10 lutego 2020 r. ww. wnioskiem i oświadczeniem z dnia 13 czerwca 2022 r., iż udziela się im 98% bonifikaty od opłaty jednorazowej, przy czym roczna opłata przekształceniowa wynosi za rok 2019 - 483,21 zł, za rok 2020 - 483,21 zł, za rok 2021 - 483,21 zł, za rok 2022 - 483,21 zł, a jednorazowa opłata przekształceniowa za okres 16 lat liczona od roku 2023 wynosi 154,63 zł. Łączna kwota do zapłaty wynosi 2087,47 zł. Pismo to zostało doręczone stronom w dniu 25 października 2022 r.
28 października 2022 r. Państwo J. W. i K. W. złożyli do Urzędu [...] wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej w drodze decyzji.
Odnosząc się do zawartej w odwołaniu prośby o zweryfikowanie wysokości opłaty przekształceniowej na kwotę 483,21 zł z okresem jej wnoszenia na lat 99 oraz wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty na okres 20 lat, stwierdzić trzeba, iż z przywołanych wyżej dokumentów wynika, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość rocznej opłaty przekształceniowej na kwotę 483,21 zł, gdyż jest to kwota odpowiadająca obowiązującej w dniu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, tj. w dniul stycznia 2019 r., kwocie rocznej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Takie ustalenie organu nastąpiło zgodnie z przywołanym wyżej art. 7 ust. 1 i 2 u.p.p.u.w. Wskazać również trzeba, iż w treści przywołanego wyżej zaświadczenia z dnia 19 października 2022 r. znak sprawy [...] Prezydent [...] wyraźnie stwierdził, że "okres pozostały do wnoszenia opłaty wynosi 16 lat", a zatem z treści tego zaświadczenia wynika, iż wskutek złożonego przez skarżących oświadczenia z dnia 13 czerwca 2022 r. o nieprowadzeniu działalności gospodarczej na ww. nieruchomości okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej został skrócony z 99 lat liczonych od dnia przekształcenia do lat 20 liczonych od dnia przekształcenia. Należy bowiem zauważyć, iż po odjęciu od 20 lat okresu wnoszenia opłaty rocznej (liczonych od dnia przekształcenia) 4 lat, które już upłynęły w dacie wydania zaświadczenia (tj. lat 2019-2022), za które opłata powinna już zostać wniesiona, pozostaje właśnie 16 lat wskazanych w ww. zaświadczeniu. Zatem wniosek skarżących o zmianę okresu wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej na 20 lat został już uwzględniony przez Prezydenta [...] w ww. zaświadczeniu z dnia 19 października 2022 r.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej w odwołaniu kwestii braku przyznania skarżącym bonifikaty w opłacie przekształceniowej za lata 2019-2022 wskazać należy, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p.p.u.w. właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od opłaty za dany rok w odniesieniu do gruntów stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego - na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 19 marca 2020 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2019 i 2020 rok (Dz.Urz. Woj. [...]. z 2020 r. poz. [...]), przewidująca udzielenie bonifikat w wysokości 98% lub 99% od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2019 i 2020 rok. Również na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2021 rok (Dz.Urz. Woj. [...]. z 2021 r. poz. [...]), przewidująca udzielenie bonifikat w wysokości 98% lub 99% od rocznych opłat przekształceniowych należnych za 2021rok. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 4 u.p.p.u.w. w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Na podstawie tego przepisu podjęta została uchwala Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 18 października 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.Urz. Woj. [...]. z 2018 r. poz. [...] z p. zm.) przewidująca udzielenie bonifikat w wysokości 98% lub 99% od opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 i 8 u.p.p.u.w.
Ponadto na podstawie art. 9a ust. 1 u.p.p.u.w. właściwy organ udziela, na wniosek, bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99%: osobom szczegółowo wymienionym w tym przepisie
Zgodnie z ust. 2 art. 9a u.p.p.u.w. w razie zbiegu praw do bonifikat, o których mowa w art. 9 i art. 9a, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla właściciela gruntu.
Stosownie zaś do dyspozycji art. 7 ust. 8 pkt 2 u.p.p.u.w. właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty w przypadku udzielenia bonifikaty określonej w uchwale właściwej rady albo sejmiku - w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia, o którym mowa w ust. 7. Jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może - w zgodnie z art. 7 ust. 8a u.p.p.u.w. - złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji.
Skarżący pismem z 10 lutego 2020 r. zgłosili zamiar wniesienia opłaty jednorazowej oraz wystąpili z wnioskiem o udzielenie im 98% bonifikaty z tytułu uiszczenia opłaty jednorazowej przysługującej na podstawie ww. uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia 18 października 2018 r., przy czym dopiero w dniu 13 czerwca 2022 r. Pan K. W. złożyli oświadczenie, iż ww. lokal nr [...] w budynku przy ul. [...], w którym miał zarejestrowaną działalność gospodarcza, nie jest już przez niego wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej .
W związku z powyższym z przywołanych wyżej przepisów wynika, że zastrzeżenie, iż udzielenie bonifikaty dotyczy budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych "służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych" zawarte zostało jedynie w przepisie art. 9a ust. 1 u.p.p.u.w. Tym samym brak jest podstaw do stosowania takiego zastrzeżenia w odniesieniu do bonifikat udzielanych na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.p.p.u.w. i podjętych na ich podstawie ww. uchwał Rady Miasta [...], zwłaszcza że uchwały te nie zawierają w swojej treści takiego zastrzeżenia. Należy jednak uznać za prawidłowe stanowisko przyjmowane przez organ I instancji, że w sytuacji, gdy dany lokal mieszkalny jest wykorzystywany w całości (w 100%) na prowadzenie działalności gospodarczej, to traci on charakter lokalu mieszkalnego i tym samym brak jest podstaw do przyznania skarżącym ww. bonifikat. Nie oznacza to jednak, że w sytuacji, gdy skarżący zaprzestali w roku 2022 wykorzystywania w całości przedmiotowego lokalu do prowadzenia działalności gospodarczej to przyznanie bonifikaty nie jest możliwe. Przyznanie takiej bonifikaty możliwe jest jednak dopiero od początku roku następującego po roku, w którym lokal przestał być wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Skarżący.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
A. Naruszenie art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. kpa, poprzez:
1. niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
2. braki w uzasadnieniu (do głównych zarzutów odwołania SKO nie odniósł się wcale);
3. dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki, poszanowania godności człowieka i jego podstawowych praw i wolności, w tym prawa do rozpatrzenia jego wniosku.
B. Naruszenie art. 127 kpa, w tym § 2 oraz 17 pkt. 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie,
C. Naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności w szczególności art. 4, 7 i 9 oraz 9 a tej ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie,
D. Naruszenie art. 11 kpa przez niezastawanie w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał że miał jedynie zarejestrowaną działalność, polegającą na dezynfekcji i deratyzacji, więc nie mógł prowadzić jej w mieszkaniu. Przede wszystkim jednak w 2005 roku zawiesił działalność. Fakt złożenia oświadczenia w przedmiocie działalności za późno zdaniem organu, nie ma żadnego znaczenia wobec zawieszonej działalności od 2005r. Uwidocznienie w CEIDG informacji o zarejestrowaniu firmy miało jedynie charakter formalny. Nie doszło zatem do wykorzystania nieruchomości na cele inne niż mieszkaniowe, będące podstawą udzielenia bonifikaty. Nie ma także dowodów, ażeby pod adresem podanym w CEIDG było prowadzone jakiekolwiek przedsiębiorstwo. Nie oznacza to też, że wskazana nieruchomość utraciła charakter mieszkaniowy w związku z zarejestrowaniem w niej działalności gospodarczej. Jednocześnie według UOKIK, w przypadku, gdy działalność jest jedynie zarejestrowana pod adresem lokalu mieszkalnego, a przedsiębiorca wykonuje ją w całości poza lokalem, nie ma podstaw do uznania, że bonifikata stanowi pomoc de minimis.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U.2021, 735), dalej "ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Sąd ma obowiązek skontrolować zaskarżone rozstrzygnięcie z punktu widzenia jego legalności, czyli zgodności z wszystkimi przepisami prawa (materialnego, procesowego i ustrojowego), które w sprawie mają zastosowanie i powinien wziąć to pod uwagę nie tylko w kontekście podniesionych w skardze zarzutów.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły szczegółowo powołane przez organ przepisy ustawy o z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Prowadząc postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej organ musi ustalić czy w dniu przekształcenia tj. 1 stycznia 2019 r. obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego i w jakiej wysokości, czy stawka opłaty rocznej jest ustalona w sposób prawidłowy tj. zgodnie z faktycznym sposobem użytkowania gruntu. Jeżeli nie, konieczne jest ustalenie tych okoliczności w tym przedmiocie w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Jak trafnie wskazuje organ II instancji z zebranych dowodów wynikało, że dla Państwa W. Prezydent [...] ustalił wysokość opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w wysokości 483,21 % (1 % wartości nieruchomości). Miało to miejsce w 2010 r. Następnie okazało się, że w CEIDG zarejestrowana jest w tym lokalu działalność gospodarcza Skarżącego począwszy od 2 stycznia 1990 r. Dopiero 13 czerwca 2022 r. Skarżący złożył oświadczenie, że lokal mieszkalny nr [...] w którym zarejestrowana jest działalność gospodarcza, nie jest wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej. Skutkiem tego było wydanie przez Prezydenta [...] nowego zaświadczenia uwzględniającego zmianę przeznaczenia lokalu.
W tym aspekcie Sąd nie podziela wywodów skargi, że organy wadliwie ustaliły faktyczne wykorzystanie nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonane sprawdzenie w CEIDG wskazuje, że Skarżący w dacie wydawania obu decyzji miał pod tym adresem zarejestrowaną działalność gospodarczą od 1990 r. i nie była ona zawieszona. Bez znaczenia przy tym jest jakiego rodzaju działalność gospodarcza była tam zarejestrowana. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j.Dz.U.2023.221), dalej "p.p." rozpoczęcie działalności gospodarczej następuje w dniu złożenia do CEIDG wniosku o wpis. W niniejszej sprawie miało to miejsce 2 stycznia 1990 r. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy zawieszenie działalności następuje na wniosek przedsiębiorcy i zgodnie z ust. 4 tego przepisu podlega wpisowi do CEIDG. Dopiero wykreślenie z CEIDG przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną daje podstawy do uznania, że nie prowadzi on działalności gospodarczej – o czym stanowi art. 26 tej ustawy.
Okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 p.p. Zgodnie z art. 3 p.p. działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zorganizowanie, zgodnie z uzasadnieniem projektu p.p., należy rozumieć jako wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zarobkowy charakter ma działalność, która jest prowadzona w celu (z subiektywnym zamiarem) osiągania zysków, nawet jeżeli de facto dana działalność nie zawsze będzie obiektywnie dochodowa. Przeciwieństwem działalności zarobkowej w tym rozumieniu jest działalność niezarobkowa, czyli taka, która nie generuje zysków. Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność regularna i powtarzalna. (por. rządowy projekt ustawy - Prawo przedsiębiorców, VIII kadencja, druk nr 20[...], s. 57-58).
W ocenie Sądu, prowadzenie działalności polegającej na sprzątaniu (taka ujawniona jest w CEIDBG), czy wskazywana przez skarżącego deratyzacja, oczywiście nie stanowi działalności, która jest wykonywana w siedzibie przedsiębiorcy ale u klienta. Jednakże oczywistym jest, że w formie takiej działalności mieszczą się czynności techniczno-biurowe, korespondencyjne czy mające charakter związany z konieczności choćby rozmowy z klientem, które są nierozerwalnie związane z późniejszą realizacją zlecenia. W tym aspekcie obowiązek wskazania w CEIDG siedziby firmy służy także identyfikacji miejsca prowadzenia tej działalności. Dlatego twierdzenie Skarżącego, że jego działalność nie jest prowadzona w tym lokalu nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku tj. uznania, że w lokalu nie była prowadzona działalność gospodarcza a nieruchomość nie była wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej.
Twierdzenie przez pełnomocnika Skarżących, że nie ma dowodu na to, że w lokalu była prowadzona działalność gospodarcza, pozostaje w rażącej sprzeczności z zapisami w CEIDG. W rejestrze tym Skarżący potwierdził bowiem, zgłaszając siedzibę prowadzenia swej działalności, że to właśnie tam prowadzi działalność gospodarczą, tam ma ją zarejestrowaną i tam jest jego siedziba. Przyjęcie odwrotnej koncepcji stanowiłoby podstawę do przyjęcia złożenia fałszywego oświadczenia przez Skarżącego.
Oczywiście zarejestrowanie tam działalności gospodarczej nie wyklucza wykorzystania w tym lokalu na cele mieszkaniowe. Jednakże, to wolą ustawodawcy było aby w takiej sytuacji opłaty przekształceniowe były inne niż w przypadku gdy lokal jest wykorzystywany także na działalność gospodarczą.
Ostatecznie, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego gdyż organ prawidłowo, na podstawie niewadliwie ustalonego stanu ustalił wysokość opłaty przedkształceniowej, osoby zobowiązane do jej uiszczenia oraz termin płatności.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ppsa Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło