I SA/Wa 922/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. B. S. wnioskiem z dnia 26 maja 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymujące w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] podejmujące zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] w zb. dok. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność A. S. i B. S. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest emerytem, jego źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł brutto (netto [...] zł). Zgodnie z oświadczeniem, skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Żadnych przedmiotów wartościowych ani zgromadzonych oszczędności nie posiada. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2009 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia B. S., pismem z dnia 18 lipca 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej), wniósł sprzeciw. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna kształtuje się na granicy ubóstwa, bowiem otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto, która jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009 r. Do sprzeciwu skarżący załączył dokumenty źródłowe dotyczące ponoszonych przez niego wydatków finansowych, które według wyliczeń skarżącego kształtują się w ciągu miesiąca następująco: opłata za mieszkanie [...] zł, opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego [...] zł, podatek od nieruchomości na 2009 rok [...] zł, opłata za elektryczność [...] zł, opłata za gaz [...] zł, opłata za telefon [...] zł, abonament telewizyjny [...] zł, bilet miesięczny komunikacji miejskiej [...] zł – co łącznie daje kwotę [...] zł. Zatem, zdaniem skarżącego, wystarczająco udowodnił potrzebę przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2009 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie do treści art. 245 § 1–3 tej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast wykładnia systemowa art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy prowadzi do wniosku, że sytuacja, w której poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony i jej rodziny jeszcze nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Obowiązek partycypacji w kosztach postępowania dotyczy w szczególności osoby fizycznej, która posiada stały miesięczny dochód (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 r., I OZ 452/06, niepubl.). Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winna wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Oceniając przedstawioną przez wnioskodawcę sytuację majątkową stwierdzić należy, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podnieść należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma za zadanie umożliwić dostęp do sądu osobom o znikomych dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionym. B. S. za osobę taką uznany być nie może. W ocenie Sądu przedstawione przez wnioskodawcę powody ewentualnego zwolnienia skłaniają do odmiennych wniosków. Skarżący argumentuje, że jest emerytem, ma [...] lat i musi liczyć się z możliwością choroby. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, potwierdzonego zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] maja 2009 r. wynika, iż uzyskuje on stały miesięczny dochód w postaci emerytury w wysokości [...] zł netto. Zatem nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych ze stałymi opłatami, którymi skarżący obciążany jest miesięcznie w kwocie [...] zł i codziennym utrzymaniem, pozostaje jemu do zadysponowania kwota [...] zł. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca przy uzyskiwanym dochodzie nie pozostaje bez środków na poniesienie kosztów sądowych w wysokości [...] zł i może partycypować w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania dla wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wykazał, że jest obecnie w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania sądowego, a to oznacza, że nie wykazano by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Przeciwnie, wykazana sytuacja materialna wnioskodawcy wskazuje, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pozostaje w granicach jego możliwości finansowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.