I SA/Wa 926/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-03

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Bożena Marciniak, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Taką przyczyną jest sytuacja, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, co czyni prowadzenie kolejnego postępowania w tej samej sprawie niedopuszczalnym.
Stan faktyczny
Skarżący M.G. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji Naczelnika Gminy z 1976 r. dotyczących przejęcia nieruchomości na własność Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa ta była już przedmiotem kontroli administracyjnej i sądowej, a decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności została utrzymana w mocy przez Ministra, WSA w Warszawie i NSA. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc argumenty dotyczące nieważności pierwotnych decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Minister wskazał na następujące okoliczności sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] marca 2017 r., po rozpatrzeniu wniosku M.G., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił M.G. Zażądał stwierdzenia nieważności dwóch decyzji Naczelnika Gminy [...] z tej samej daty i o tym samym numerze, a orzekających o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej, położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Minister wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Sytuacja taka występuje m. in. wówczas, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że decyzja Naczelnika Gminy [...] z [...] czerwca 1976 r. była już kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2014 r., I SA/Wa 1483/13, oddalił skargę M.G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2013 r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 marca 2016 r., I OSK 1520/14, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 11 lutego 2014 r. Podniesiona przez M.G. kwestia istnienia dwóch decyzji Naczelnika Gminy [...] z tej samej daty i o tym samym numerze była już objęta kontrolą administracyjną i sądową. Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.G., podnosząc argumenty, które jego zdaniem mają przemawiać za stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd w całości podziela stanowisko organu w tej sprawie. Zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyjmuje się, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn", mimo, że jest to zwrot normatywnie niedookreślony, może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych. Do takich sytuacji z pewnością należy przypadek, gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Prowadzenie bowiem postępowania w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną powodowałoby, że kolejna decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby nieważna (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że sprawa stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r. została już rozstrzygnięta ostatecznie, a nawet prawomocnie. Dopóki więc decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2013 r. (orzekająca o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r.), potwierdzona prawomocnymi wyrokami, pozostaje w obrocie prawnym, dopóty prowadzenie kolejnego postępowania w tej samej sprawie nie jest możliwe. Na potwierdzenie takiej tezy można przytoczyć wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r., I OSK 1926/17, w którym przyjęto, że "dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji" (LEX nr 2440665). Tak więc podnoszone obecnie przez skarżącego argumenty przeciwko decyzji Naczelnika Gminy w [...] z [...] czerwca 1976 r. pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie (o odmowie wszczęcia kolejnego postępowania nieważnościowego), dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2013 r. Skarżący w ogóle nie dostrzega tej przeszkody procesowej, podnosząc wciąż argumenty za stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] czerwca 1976 r. Z tego samego powodu także dowody z kopii dokumentów, załączone przez skarżącego przy piśmie z 18 czerwca 2018 r., nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł o oddaleniu skargi, przy czym mógł to uczynić na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na żądanie skarżącego skierowania sprawy na rozprawę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło