I SA/Wa 929/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Dargas po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasza Szmydta, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewisz i Iwony Maciejuk od orzekania w sprawie ze skargi A. K., L. W., U. T. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 30 października 2013 r. J. B. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w postępowaniach sądowoadministracyjnych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasza Szmydta, Agnieszki Jędrzejewskiej - Jaroszewicz, i Iwony Maciejuk z uwagi na "ewentualność utracenia możliwości bezstronnego orzekania w niniejszych postępowaniach". Postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powołany wyżej wniosek J. B., wskazując, że skoro wnioskodawcy nie przysługiwał przymiot strony postępowania administracyjnego, to nie posiada on również przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem jego wniosek – jako pochodzący od podmiotu nieuprawnionego – podlega odrzuceniu. Zażalenie na to postanowienie wniósł J. B., podnosząc okoliczności, które jego zdaniem, wskazują na niezasadność stanowiska Sądu, odmawiające mu przymiotu strony. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił do udziału w spawie J. B. oraz odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie E. O. i D. P. Po rozpoznaniu zażalenia J. B., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I OZ 1296/15, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 19 listopada 2013 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd zauważył, że sam fakt, iż wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym nie jest okolicznością uzasadniającą brak uznania go za stronę postępowania. Błędnym było bezwarunkowe przyjęcie, że wnioskodawca nie posiada statusu strony w postępowaniu bez szczegółowego zbadania tego aspektu sprawy. Szczególnie wobec faktu, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie był rozpoznany wniosek o dopuszczenie J. B. do udziału w sprawie, co w istocie było warunkiem koniecznym do prawidłowego rozpoznawania dalszych środków procesowych, z jakimi występował on na dalszych etapach postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu, odrzucenie wniosku o wyłączenie sędziów było przedwczesne. Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Tomasz Szmydt (w dniu 12 listopada 2015 r.), Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (w dniu 13 listopada 2015 r.) i Iwona Maciejuk (w dniu 16 listopada 2015 r.) złożyli pisemne oświadczenia, że po ich stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "Ppsa", oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie (art. 19 Ppsa). Po ponownym rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 Ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 Ppsa, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 Ppsa, uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Wnioskodawca nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Natomiast złożone przez sędziów: Tomasza Szmydta, Agnieszkę Jędrzejewską-Jaroszewisz i Iwonę Maciejuk oświadczenia z dnia 12 listopada 2015 r., 13 listopada 2015 r. i 16 listopada 2015 r. pozwalają przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów (art. 19 Ppsa). Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 Ppsa, należało postanowić, jak w sentencji.