I SA/Wa 93/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę [...] ([...]) złotych. P.P. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na zakup modemu. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówiono P. P. przyznania pomocy na ten sam cel i okres. Wyjaśnił, że decyzja ta została zaskarżona przez wnioskodawczynię i organ przekazał ją wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., gdzie sprawa jest nadal rozpatrywana, a zatem zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. nie jest prawomocna. Prezydent [...] wskazał, że w związku z tym, iż prawo do zasiłku celowego zostało już rozstrzygnięte powołaną decyzją i postępowanie odwoławcze jest w toku oraz fakt, że nie uległy zmianie okoliczności faktyczne i prawne dotyczące przyznania P. P. pomocy, zobowiązany był odmówić wszczęcia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła P. P. wyrażając swoje niezadowolenie z pracy Ośrodka Pomocy Społecznej. W swym zażaleniu zwróciła się ponadto o bezwzględne zastosowanie kar dyscyplinarnych wobec pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej. Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał przepis art. 61 § 1 i art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważył, że z akt sprawy wynika, iż decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówiono P. P. przyznania zasiłku celowego na zakup modemu. Odwołanie od tej decyzji nie zostało jeszcze rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zatem nie jest wiadome, w jaki sposób zakończy się postępowanie w sprawie przyznania zasiłku na wskazany cel. Kolegium podkreśliło, że do czasu uostatecznienia się decyzji, jej zmiana możliwa jest w trybie postępowania instancyjnego, które wszczyna złożenie odwołania. Zatem wszelkie wnioski dotyczącego żądanego świadczenia, składane w czasie gdy decyzja nie jest ostateczna, winny zostać rozpoznane w toku instancji. Zdaniem Kolegium oznacza to, że niedopuszczalne jest prowadzenie kolejnego postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych świadczeń w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie rozstrzygnął co do prawidłowości decyzji wydanej przez Prezydenta [...]. Powyższe powoduje, że nie jest możliwe wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup modemu. Skoro prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalne, zatem zasadnie, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania. P.P. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. W skardze zarzuciła organowi "szydzenie z kpa" oraz wyraziła swoje niezadowolenie z pracy organów pomocy społecznej i ich pracowników. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymujące w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji odmawiające, na podstawie art. 61 a kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 r. poz. 267) – dalej "kpa", wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Pauli Powązce o przyznanie zasiłku celowego na zakup modemu. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W regulacji tej zawarte są dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą natomiast jest istnienie innych, aniżeli brak przymiotu strony, uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania na przykład gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ pierwszej instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołały w swych orzeczeniach, jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania, wywołanego wnioskiem P.P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., tę właśnie okoliczność wskazując, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówiono wnioskodawczyni przyznania zasiłku celowego na zakup modemu. W tym miejscu podkreślić należy, a co umknęło uwadze organów orzekających w sprawie, że ww. decyzją Prezydent [...] istotnie odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup modemu jednakże w maju 2014 r. Wniosek skarżącej w niniejszej sprawie natomiast złożony został dopiero w sierpniu 2014 r. Trudno zatem uznać za zasadną odmowę wszczęcia postępowania z wniosku z sierpnia 2014 r. z uwagi na podjęte rozstrzygnięcie dotyczące innego wniosku, z innej daty i dotyczące innego okresu. Nawet jeżeli obydwa wnioski skarżącej dotyczą przyznania zasiłku na ten sam cel, to odnoszą się do innych okresów i każdy z nich wszczyna odrębne postępowanie. Organ winien był zatem wszcząć postępowanie, a dopiero po jego wszczęciu gdyby uznał, że jego wynik zależy od rozstrzygnięcia innego organu, zawiesić postępowanie. Zaskarżone postanowienia zapadły więc z naruszeniem art. 61a kpa, a naruszeniem tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, co uzasadnia ich uchylenie. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.