I SA/Wa 934/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-11

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Anna Łukaszewska – Macioch, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości może zostać uchylona z powodu braku spójności między jej osnową a uzasadnieniem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że doszło do naruszenia prawa procesowego, a konkretnie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Brak spójności pomiędzy osnową decyzji a jej uzasadnieniem, w szczególności w zakresie przedmiotu wywłaszczenia i jego skutków prawnych, uniemożliwia merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia i stanowi podstawę do jego uchylenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającą nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1952 r. Organ administracji stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego, m.in. z powodu braku opinii i wezwania do odstąpienia nieruchomości. W toku postępowania ustalono, że na wywłaszczonej działce wybudowano budynek mieszkalny, a następnie lokale zostały sprzedane osobom trzecim. Organ uznał, że sprzedaż lokali chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej tych lokali, jednak w osnowie decyzji stwierdzono nieważność w szerszym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska – Macioch asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. ISA/WA 934/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku, nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G., wniosku P. J. i W. M. oraz wniosku Dyrektora Oddziału Gospodarki Mieszkaniowej P. S.A. Zakład w G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] września 1952r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o powierzchni [...] m 2 oznaczonej jako parcela nr [...] w części dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...],[...],[...] i.[...] zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia wywłaszczeniowego – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2001r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] września 1952r. wydanym na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych /Dz. U. z 1952r. Nr 4, poz. 31/ nieruchomość, stanowiąca niezabudowaną działkę gruntu, położona w G. przy ul. [...], będąca własnością B. S., z dniem [...] lipca 1952r. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa - Dyrekcji Okręgowej P. z przeznaczeniem pod budowę domu dla pracowników Służby [...]. Na przedmiotowej działce wybudowany został w 1954 roku, ze środków P. budynek mieszkalny, pięciokondygnacyjny. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2001r. adwokat R. O.i pełnomocnik substytucyjny B. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1952r. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej podniósł, że na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia l949r. nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogły być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane zgodnie z przepisami ww. dekretu. Z kolei przepis art. 5 ww. dekretu nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, które to zezwolenie w myśl art. 5 ust. 2 dekretu musiało być poprzedzone stosowną opinią prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej. W aktach sprawy znajduje się zezwolenie [...] z dnia [...] maja 1952r. nr [...] udzielone Dyrekcji Okręgowej P. w G. jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, ale brak jest odpisu opinii, o której mowa wart. 5 ust. 2 ww. dekretu, a która zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu miała stanowić załącznik do wniosku o wywłaszczenie. Organ podniósł, że w aktach sprawy brak jest stosownego pisma zawierającego wezwanie byłego właściciela do odstąpienia nieruchomości, z podaniem ceny ustalonej stosownie do przepisu art. 28 dekretu. Skierowanie powołanego wezwania o dobrowo1ne odstąpienie nieruchomości było, bowiem koniecznym warunkiem dopuszczającym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Powyższy brak dokumentów należy ocenić jako rażące naruszenie art. 5 ust. 2 i art. 7 ust. 3 i art. i 8 ust. l dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1998r. Nr [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa przez P. prawa użytkowania wieczystego zabudowanej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] oraz prawa własności budynku mieszkalnego. Następnie P. dokonało sprzedaży aktami notarialnymi osobom trzecim lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ulicy [...] /dawna ul. [...]/. Organ podniósł, że skoro wskazane lokale aktami notarialnymi zostały sprzedane osobom trzecim, a zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 28 maja 1992r. III AZP 4/92/0SNC 1992/12/211/, zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji, to w części dotyczącej przedmiotowych lokali, organ nadzoru obowiązany był stwierdzić zgodnie z art. 156 § 2 Kpa wydanie ww. orzeczenia wywłaszczeniowego z naruszeniem prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...].01.2002r. utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. wniosły P. Spółka Akcyjna w W. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazywał, że Dyrekcja Okręgowa w G., na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] (obecnie [...] ), podobnie jak i całe P. były jednym z głównych wykonawców narodowych planów gospodarczych. Z uwagi na upływ prawie 50 lat od wydania zezwolenia P. S.A. nie jest w stanie przedłożyć brakującej opinii, o której mowa w decyzji, co nie oznacza, że jej nie było. Zdaniem P. S.A. fakt, że na wywłaszczonej działce ponad 40 lat temu postawiono budynek wielorodzinny dla pracowników świadczy o tym, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. wywołało nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosił o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż przy jej podejmowaniu doszło do naruszenia prawa i skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze. Na wstępie należy zwróci uwagę na ustalenia faktyczne, które poczynił organ. A mianowicie organ ustalił, że wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1952 roku niezabudowaną działkę gruntu, pod budowę domu dla pracowników służby [...] Okręgowych P. Na działce wybudowany został przez P. budynek pięciokondygnacyjny. W dniu [...]. 10.1998 roku decyzją Wojewody [...] stwierdzono nabycie z mocy prawa na rzecz P. S.A .prawa użytkowania wieczystego zbudowanej nieruchomości wraz z prawem własności budynku. Po czym aktami notarialnymi P. dokonało sprzedaży osobom trzecim 20 lokali mieszkalnych. Analiza osnowy decyzji i treści uzasadnienia wskazuje na to, ze treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza art. 107 § 1 k.p.a. Stosownie do postanowień art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Ważnym zagadnieniem, w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego jest to, by rozstrzygnięcie w sprawie miało swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu, gdyż treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z sytuacją, że osnowa decyzji sformułowana jest błędnie gdyż przedmiotem wywłaszczenia, nie była działka zabudowana budynkiem mieszkalnym, w którym dokonano sprzedaży lokali, lecz działka niezabudowana. Zatem rozstrzygnięcie w części dotyczącej lokali mieszkalnych nie odpowiada ustaleniom zawartym w uzasadnieniu decyzji. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne dotyczące gruntu objętego prawem użytkowania wieczystego przez nabywców lokali. Ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazują, iż przedmiotem badania organu w zakresie nieodwracalnych skutków prawnych, powinna być decyzja dotyczącą części gruntu objętego przez użytkowników wieczystych – nabywców lokali, gdyż nabycie lokalu wiąże się z nabyciem w ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budynkiem. Zatem osnowa decyzji nie odpowiada ustaleniom zawartym w części uzasadnienia decyzji. Sąd nie dokonał merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż dopiero prawidłowo sformułowana decyzja może być przedmiotem oceny. Brak spójności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem powoduje konieczność uchylenia decyzji. Wskazany brak spójności powoduje, że kontrola merytoryczna rozstrzygnięcia jest przedwczesna. Dopiero decyzja z prawidłowo sformułowaną osnową spójną z uzasadnieniem może stanowić podstawę kontroli merytorycznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło