I SA/Wa 937/12

WyrokWSA w Warszawie2012-07-12

Skład orzekający: Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca wieczystym użytkownikiem nieruchomości, lecz jedynie członkiem spółdzielni mieszkaniowej, która jest wieczystym użytkownikiem, może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do żądania wszczęcia postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynika wyłącznie z przepisów prawa materialnego, które przyznają takie uprawnienia jedynie wieczystym użytkownikom lub współużytkownikom. Osoba będąca członkiem spółdzielni mieszkaniowej, która jest wieczystym użytkownikiem gruntu, nie posiada legitymacji do wystąpienia z takim wnioskiem, nawet jeśli ponosi opłaty związane z użytkowaniem wieczystym za pośrednictwem spółdzielni. W związku z tym organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca S. M. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że jedynym użytkownikiem wieczystym nieruchomości jest spółdzielnia mieszkaniowa, a skarżąca jest jedynie członkiem tej spółdzielni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że skoro ponosi opłaty za użytkowanie wieczyste, to jest współużytkownikiem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. M.na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Zarządu [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmawiające S. M. wszczęcia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. S. M. wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Zarząd [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powyższej działki i wskazał, że jedynym użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", natomiast wnioskodawczyni jest jedynie członkiem tej spółdzielni mieszkającym w posadowionym na ww. działce budynku, bez prawa do gruntu. Z kolei ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) kierowana jest jedynie do użytkowników i współużytkowników wieczystych nieruchomości. Na skutek zażalenia S. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. utrzymało w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, że status strony postępowania nie wynika z dowolnego uznania podmiotu za stronę przez organ lub sąd, ale z przepisów prawa materialnego. Jeżeli zatem ktoś żąda czynności organu administracji państwowej w sferze regulowanej przepisami prawa administracyjnego, to żądanie takie może być skuteczne tylko o tyle, o ile znajduje umocowanie w przepisach prawa. Taka sytuacja nie występuje w przypadku S. M., bowiem stroną postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest użytkownik lub współużytkownik wieczysty nieruchomości. Skarżąca nie spełnia natomiast przesłanek z art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, gdyż jak wynika z księgi wieczystej nieruchomości oraz wypisu z rejestru gruntów i budynków jedynym uprawnionym użytkownikiem wieczystym działki nr [...] jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Wobec powyższego nie sposób uznać, aby przedmiotowe postępowanie dotyczyło interesu prawnego wnioskodawczyni. Tym samym organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wszczęcia tego postępowania. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. M. i wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem, iż nie jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości. Zarzut organu, że w księdze wieczystej jako jedyny użytkownik wieczysty widnieje spółdzielnia mieszkaniowa jest nieuzasadniony, gdyż to skarżąca uiszcza opłatę za wieczyste użytkowanie przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływana dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Stosownie do treści art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie natomiast z treścią art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 poz. 83) osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Udział zatem w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności konkretnej nieruchomości jest uprawnieniem związanym z prawem do tej nieruchomości. Wskazać przy tym należy, że użytkowanie wieczyste jest prawem rzeczowym, które może być ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (gmina). Użytkownik wieczysty jest jednocześnie właścicielem budynków wzniesionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste. Prawo to jest prawem zbywalnym i może zostać przeniesione na inną osobę w drodze umowy, która wymaga formy aktu notarialnego. Jak wynika natomiast z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu w rejestrze gruntów, jako właściciel nieruchomości widnieje m. [...], natomiast jedynym użytkownikiem wieczystym jest [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Powyższe potwierdziła również skarżąca we wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania z dnia [...] listopada 2011 r. wskazując jednocześnie, że po otrzymaniu aktu notarialnego w sprawie przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności, dostarczy go organowi. Skarżąca nie przedłożyła zatem żadnych dowodów świadczących o tym, że to jej, nie spółdzielni przysługuje prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że posiada interes prawny we wszczęciu przedmiotowego postępowania. O interesie prawnym S. M. nie świadczy również wskazywana kwestia ponoszenia opłaty za użytkowanie wieczyste za pośrednictwem spółdzielni. Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, jak również prawa do garaży, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie Spółdzielni. Powyższe dotyczy również ponoszenia opłat za użytkowanie wieczyste. W związku z powyższym organy prawidłowo uznały, że postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości nie mogło być wszczęte na wniosek S. M., co obligowało je do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania, stosownie do treści art. 61a § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło