I SA/Wa 938/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi M. S. i J. M. na decyzję Minister Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. M., M. S., J. Z. i M. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m² - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w L. odmówił zwrotu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m², położonej w L. przy ul. [....] na rzecz I. Z. i J. M. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. Z. i J. M., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia z dnia [...] sierpnia 1997 r. Następnie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. wniosły I. Z. i J. M. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. akt IV SA 2602/97 oddalił skargę J. M. i M. S., będącej następcą prawnym I. Z. Pismem z dnia 7 maja 2008 r. J. M., M. S., J. Z. i M. Z. wystąpiły z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. w oparciu o art. 145 a k.p.a. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] wznowił postępowanie, a decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. skutkująca uchyleniem decyzji. J. M., M. S., J. Z. i M. Z. złożyły odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., zarzucając organom administracji publicznej nie kierowanie się interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, wskazując jednocześnie, że cel wywłaszczenia nieruchomości nie został zrealizowany. Rozpatrując to odwołanie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania skarżące wskazały art. 145 a k.p.a., opierając swoje stanowisko o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05, na mocy którego orzeczono o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 136 ust. 6, części art. 137 ust. 2 i art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Odnosząc się do przesłanki z art. 145 a k.p.a. organ stwierdził, że przesłanka ta nie występuje, gdyż podstawą prawną do wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1997 r. stanowił art. 69 ust. 1ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Wobec powyższego należy uznać, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2208 r. nie stanowi przesłanki wznowieniowej z art. 145 a k.p.a., gdyż nie orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów, które stanowiły podstawę do wydania ww. decyzji. Tak więc Minister stwierdził, że wobec niewystąpienia w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 145 a § 1 k.p.a., brak było podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. i ponownego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżące J. M., J. Z. i M. Z. zarzuciły zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem oraz z zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności naruszenie przepisów art. 7, 9 i 77 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie przez Ministra wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Wobec powyższego skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Ponadto wniosły o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości oraz o udzielanie stronom postępowania niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia. Oznacza to, że rozpoznając skargę na daną decyzję administracyjną sąd ocenia, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone określone przepisy prawa. Jeżeli takie naruszenie miało miejsce, to w określonych prawem sytuacjach wadliwą decyzję eliminuje się z obrotu prawnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczenia o charakterze decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Ministra Infrastruktury utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m². Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. M., M. S., J. Z. i M. Z. o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu ww. nieruchomości. Skarżące jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 27), wskazały art. 145 a k.p.a., opierając swoje stanowisko o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05 ( Dz. U. 2008/59/369). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stanowiącą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym decyzja zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego. W kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia postępowania na innej podstawie niż określona w art. 145 § 1 oraz art. 145 a § 1 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Dopuszczalność wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. jest ograniczona dwoma przesłankami pozytywnymi. Pierwszą przesłanką jest rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Drugą przesłanką wznowienia jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przesłanka ta - zdaniem Sądu - jest spełniona, jeżeli po rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy decyzją ostateczną, w oparciu o obowiązujący przepis prawa, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (tak również: B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 646). Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów: - art. 136 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) - zwanej dalej "u.g.n.", który stanowił, że przepisów ust. 1-5 nie stosuje się w przypadku wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego; - części art. 137 ust. 2 u.g.n., który stanowił, że jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot; - art. 229 a u.g.n., który stanowił, że przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia oraz art. 15 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 ze zm.). Sporna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] w sprawie odmowy zwrotu nieruchomości położonej przy ulicy [...] w L. nie została wydana na podstawie przepisów zanegowanych przez Trybunał Konstytucyjny, a więc zdaniem Sądu, należało zgodzić się ze stanowiskiem organu i uznać, że wskazany we wniosku strony wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego, w sposób oczywisty nie ma związku przyczynowego z postępowaniem, którego dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Zatem, wniosek skarżących o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony, gdyż zarówno przepisy ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak i ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, nie były podstawą wydania decyzji w ramach spornego postępowania. W związku z powyższym, skoro przepisy, których niekonstytucyjność podważył Trybunał Konstytucyjny nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, to należało stwierdzić, że przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 145a § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie nie wystąpiła i w związku z tym brak było podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. W tym stanie rzeczy, Sąd nie doszukał się uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.