I SA/Wa 94/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-07

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Lech, Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje na dziecko kontynuujące naukę w Studium Policealnym, niezależnie od tego, czy szkoła ta jest publiczna, czy niepubliczna?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej błędnie żądały od skarżącej zaświadczenia o publicznym lub niepublicznym charakterze szkoły, do której uczęszcza jej dziecko, co było niezgodne z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa ta nie przewiduje takiego kryterium oceny, a jedynie typ szkoły ponadgimnazjalnej. Brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania niezbędnych dowodów przez organy obu instancji skutkował naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą przyznania A.L. zasiłku rodzinnego i dodatków na córkę W.L., która kontynuowała naukę w Studium Policealnym. Odmowa wynikała z niedostarczenia przez skarżącą zaświadczenia o publicznym lub niepublicznym charakterze szkoły. Skarżąca twierdziła, że udzieliła ustnej odpowiedzi i że Studium Policealne jest typem szkoły określonym w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny uznał, że organy błędnie interpretowały przepisy i nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Anna Lech WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2004 r. nr [...] odmawiającą przyznania A.L. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i dodatku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – na dziecko W.L . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że A.L. zwróciła się w dniu 20 września 2004 r. do Prezydenta Miasta S. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę W.L., urodzoną [...] grudnia 1985 r., załączając do wniosku zaświadczenie, z którego wynika, że W.L. została przyjęta na naukę w Studium [...] Zespołu Szkół [...] na rok szkolny 2004/2005. Podkreślono, że A.L. była wzywana do złożenia zaświadczenia ze szkoły dziecka, informującego czy szkoła posiada uprawnienia szkoły publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło też, że przyczyną odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku było niedostarczenie przez A.L., koniecznego do ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego, zaświadczenia ze szkoły dziecka. Utrzymując zaskarżoną decyzję organ drugiej instancji podzielił stanowisko Prezydenta Miasta S., że nie złożenie żądanego zaświadczenia ze szkoły skutkowało odmową przyznania wnioskowanych przez skarżącą świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodatkowo wskazało, że od miesiąca października 2004 r. organ pierwszej instancji przyznał A.L. zasiłek rodzinny wraz z przysługującymi dodatkami. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2004 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.L., wnosząc o jej uchylenie . Skarżąca wskazała, że niezgodne z prawdą jest ustalenie obu organów rozpoznających sprawę, iż nie zastosowała się do wezwania Prezydenta Miasta S. w przedmiocie wyjaśnienia, czy szkoła dziecka jest typem szkoły publicznej, czy niepublicznej. Według skarżącej odpowiedzi udzieliła ustnie w dniu 30 września informując, że szkoła dziecka należy do szkół niepublicznych. Ponadto wskazała, że Studium [...] Zespołu Szkół [...] jest typem szkoły określonym w art.3 ust.18 i 19 pkt g ustawy z dnia 28 listopada 2003 r."o świadczeniach rodzinnych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 par.1 i par.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 53, poz.1270 ze zm./ wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy też podkreślić, że stosownie do art.134 par.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Będąca przedmiotem skargi decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Należy wskazać, iż zgodnie z art.6 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r./ Dz. U. Nr 228, poz.2255 z późń. zm./ po ukończeniu przez dziecko 18 roku życia zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole. Wyjaśnienie zawartych w ustawie wyrażeń ustawodawca zamieścił w art. 3, który określa w punktach 18 i 19, że pod pojęciem szkoły należy rozumieć: "szkołę podstawową, gimnazjum i ponadgimnazjalną, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy,specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Natomiast użyte w ustawie określenie "szkoła wyższa" oznacza " szkołę wyższą w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, przepisów o wyższych szkołach zawodowych oraz o wyższym szkolnictwie wojskowym". Z powyższych unormowań ustawy nie wynika, aby kryterium oceny dla potrzeb ustalenia świadczenia zasiłkowego był publiczny lub niepubliczny typ szkoły. Zatem żądanie organu złożenia przez skarżącą zaświadczenia określającego, czy szkoła jest publiczna, czy niepubliczna było niezgodne z wyżej opisanymi unormowaniami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym miejscu wskazać należy, że art.3 pkt19 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zawiera podpunktu "g", który wymienia skarżąca w złożonej do Sądu skardze. Natomiast ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. / Dz. U. 1996, Nr 67, poz.329/ w art.9 ust.3 pkt g wymienia w grupie szkół ponadgimnazjanych "szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu". Zapewne ten typ szkoły wskazywała skarżąca. Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, co do konieczności złożenia przez skarżącą oświadczenia o publicznym bądź niepublicznym typie szkoły, do której uczęszcza jej dziecko, podkreślił równocześnie, że pojęcie "szkoły "należy interpretować zgodnie z ustawą o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. / Dz.U. 1996, Nr 67, poz.329/, która wskazuje w art.9 pkt 3 rodzaje szkół ponadgimnazjalnych. Zatem kryterium oceny dla przyznania świadczenia nie jest publiczny bądź niepubliczny charakter szkoły, lecz określony przez ustawodawcę typ szkoły ponadgimnazjalnej wymieniony w art.9 ust.3 ustawy o systemie oświaty. Z powyższego wynika, że organy administracji publicznej wystosowały do skarżącej błędne wezwanie, przy czym nie poczyniły żadnych ustaleń koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art.7 kpa/. Organ administracji publicznej jest też obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody/ art.77 kpa /. W niniejszej sprawie Prezydent Miasta S., rozpoznając wniosek skarżącej, nie poczynił samodzielnie żadnych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia, jakim typem szkoły jest Studium [...] Zespołu Szkół [...], czym naruszył przepisy art.7 kpa i 77 kpa . A skoro nie został zebrany materiał dowodowy, to decyzja nie mogła być podjęta zgodnie z art.80 kpa. Skutkiem powyższego braku działań organu pierwszej instancji było wydanie decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, co powoduje, iż nastąpiło naruszenie prawa materialnego, czyli art.6 ust.1 oraz art.8 pkt 3 i 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit. a i c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło