I SA/Wa 94/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. P. i E. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nabycia przez powiat z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [..] listopada 2010 r. Nr [....] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [..] z dnia [.] czerwca 2010 r. nr [..] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [..] prawa własności nieruchomości położonej w gminie M., obręb [..], oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. [..] ha, zajętej pod drogę publiczną Nr [..] relacji [..], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność S. P. w [.] części oraz T. i E. małż. P. w [..] części. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [..] maja 2007 r. Zarząd Powiatu [..] wystąpił o stwierdzenie nabycia przez Powiat [..] z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) prawa własności nieruchomości położonej w gminie M., obręb [..], oznaczonej jako działka Nr [..] o pow. [..] ha, zajętej pod drogę publiczną Nr [..] relacji [...] , stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność S. P. w [.] części oraz T. i E. P. W [.] części. W dniu [..] czerwca 2007 r. Wojewoda [..] wydał decyzję Nr [..] stwierdzającą nabycie z mocy prawa ww. nieruchomości przez Powiat [..]. Decyzją z dnia [..] kwietnia 2008 r. Nr [..] Minister Infrastruktury uchylił powyższą decyzję Wojewody [..] z dnia [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazując na konieczność wyjaśnienia, w jakiej dacie nastąpiło przebudowanie drogi publicznej celem jednoznacznego ustalenia czy przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznie była zajęta pod drogę publiczną. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r. Nr [..] Wojewoda [..] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat M. prawa własności nieruchomości położonej w gminie Maciejowice. Po rozpoznaniu złożonego przez T. P. i E. P. odwołania, decyzją z dnia [..] listopada 2010 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [..] z dnia [..] czerwca 2010 r. Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury, zgodnie z załącznikiem zawartym na stronie 4 tejże decyzji została skierowana m.in. do S. P. Na znajdującej się w aktach administracyjnych kopercie, stanowiącej zwrot korespondencji (decyzja z dnia [..] listopada 2010 r.) zawarta jest informacja, iż adresat nie żyje. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję złożyli T. P. i E. P. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającą decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i 80 kpa poprzez błędne uznanie przez organ, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, iż nieruchomość położona w gminie M. była we władaniu Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. i droga została przebudowana przed 31 stycznia 1998 r. oraz błędne uznanie przez organ, iż skarżący nie kwestionowali faktu zajęcia nieruchomości pod drogę; 2) art. 10 kpa oraz art. 81 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i pomimo to uznanie, że zostały udowodnione okoliczności faktyczne wskazane w pkt 1; 3) naruszenie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędne uznanie, że zostały spełnione przesłanki stwierdzone w tych przepisach powodujące przejście przedmiotowej nieruchomości na własność Powiatu [..] z mocy prawa. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w P. o nadesłanie odpisu skróconego aktu zgonu uczestnika postępowania S. P. Z załączonego do akt sprawy aktu zgonu Nr [.] wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w P. wynika, iż S. P. zmarł w dniu [..] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej podniesionych. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości jest zatem właściciel nieruchomości, bądź jego następcy prawni. W przypadku śmierci właściciela nieruchomości, obowiązkiem organu jest zatem ustalenie kręgu osób, które są jego spadkobiercami. Z rozdzielnika decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [.] listopada 2010 r. wynika, że decyzja te zostały doręczone m.in. S. P. , współwłaścicielowi w ½ działki nr [..] o pow. [..] ha położonej w gminie [..], obręb [..]. W tym miejscu wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu zgonu nr [..] wynika, że S. P. zmarł w dniu [..] lipca 2010 r., a więc przed wydaniem w niniejszej sprawie przez Ministra Infrastruktury decyzji z dnia [..] listopada 2010 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organ II instancji oraz wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzja skierowana została do osoby zmarłej, a więc osoby, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Tego rodzaju doręczenie decyzji - to jest skierowanie ich do osoby zmarłej - stanowi rażące naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wobec stwierdzenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99 (LEX nr 82653): "Wskazana wada postępowania jest istotna, prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa, jest to bowiem uchybienie w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa ze śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zobacz Małgorzata Stahl - glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83 -OSPIKA 1984, z. 5,poz. 108). Z powyższego względu należało uznać, że decyzje organów orzekających w sprawie naruszyły przepis postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Reasumując, powyższa okoliczność oznacza, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [..] listopada 2010 r. prowadzone było z udziałem S. P., zatem osoby nieżyjącej z pominięciem jego spadkobierców. W takim stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [..] listopada 2010 r. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odstąpił od jej dalszej kontroli pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów procesowego i prawa materialnego. Z tej przyczyny również zarzuty skargi nie mogły stać się przedmiotem szczegółowej analizy pod kątem naruszenia prawa innego niż powodującego nieważność decyzji. Taka kontrola może nastąpić dopiero po ustaleniu stanu faktycznego z udziałem prawidłowo ustalonych stron postępowania, mających możliwość uczestniczenia w każdym jego stadium. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające w sprawie winny uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i w pełni stosując się do przepisów (zasad) warunkujących prawidłowość postępowania administracyjnego, wydać rozstrzygnięcie z udziałem spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji . .