I SA/Wa 940/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A. Sp. z o. o. w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa A. Sp. z o. o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej powoływana jako skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] listopada 2007 r., l.dz. [...], wpisującej do rejestru zabytków "[...]" w W., w rejonie ulic: [...] i [...] (z wyłączeniem części wpisanej do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] lipca 1989 r., pod numerem [...]), umorzył postępowanie odwoławcze. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., l.dz. [...] wpisał do rejestru zabytków przedmiotowy teren jako park romantyczny, mający wielkie znaczenie dla dziedzictwa narodowego, wpisany w nurt sobie podobnych założeń ogrodowych w przeszłości kształtujących pamięć historyczną i świadomość społeczeństwa polskiego. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister umorzył postępowanie odwoławcze. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister stwierdził, że art. 127 § 1 Kpa stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Zgodnie z art. 28 Kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast art. 9 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), określa strony postępowania, mówiąc, że do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Pomimo dwukrotnego wezwania skarżącej do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do władania przedmiotową nieruchomością z tytułu użytkowania wieczystego, takie dowodu nie przedłożono. Natomiast skarżąca w piśmie z dnia 22 stycznia 2008 r., oświadczyła, że jest właścicielem nakładów w postaci zabudowań oraz trzech studni wody oligoceńskiej znajdujących się na niej. Ponadto wskazał, że w Sądzie Rejonowym dla W. zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, które od dnia 30 stycznia 2004 r. jest zawieszone w związku z roszczeniami wniesionymi przez parafię rzymsko-katolicką [...] w W. Wobec powyższego, organ drugiej instancji, stwierdził, że przedmiotowa sprawa dotyczy jedynie interesu faktycznego, a nie prawnego skarżącej. Tym samym nie może być ona uznana za stronę postępowania niniejszego postępowania, a co za tym idzie nie przysługuje jej prawo do odwołania zapisane w art. 127 § 1 Kpa. A zatem, wobec poczynionych ustaleń, zgodnie z przepisem 138 § 1 pkt 3 Kpa, organ odwoławczy nie mając podstaw prawnych do rozpatrzenia wniesionego przez skarżącą odwołania, umorzył postępowanie odwoławcze. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując że jej interes prawny do występowania w postępowaniu o wpis do rejestru jest oczywisty i wynika wprost z art. 5, 25, 28, 30 ust. 1 i 73 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami. Ponadto zakwestionowano samo zasadność wpisu nieruchomości do rejestru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. 2. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepis art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w sposób enumeratywny wymienia podmioty, które mogą zainicjować postępowanie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków. Natomiast przepis ten nie wyklucza z udziału w tym postępowaniu, którego przedmiotem jest wpisanie do rejestru zabytków dobra kultury nieruchomego, innego podmiotu, który wykaże posiadanie własnego interesu prawnego. Innymi słowy przepis art. 9 nie określa enumeratywnego katalogu stron postępowania o wpis nieruchomości do rejestru zabytków. 3. Rację ma skarżący wskazując, że wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości wpływa w sposób oczywisty na zakres obowiązków posiadacza wobec nieruchomości. Wystarczy odwołać się do treści art. 25, 27, 28, 29, 30 czy wreszcie sankcji karnych zawartych w art. 110 i 113 tej ustawy. Wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków powoduje powstanie dla posiadacza szeregu określonych ustawowo obowiązków takich jak np. udostępnienie zabytku nieruchomego bądź nieruchomości, o których mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą właścicielowi lub posiadaczowi udostępnienie tego zabytku bądź nieruchomości. 4. Taka sytuacja posiadacza zabytku musi prowadzić do wniosku, że ma on ewidentny interes prawny do występowania jako strona postępowania o wpis posiadanej przez niego nieruchomości do rejestru zabytku. W żadnym razie powołane powyżej przepisy nakładające na posiadacza zabytkowej nieruchomości obowiązki – nie mogą być uznane za dysponowanie jedynie interesem faktycznym przez skarżącą. 5. Dlatego w tym zakresie Sąd całkowicie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu skargi o oczywistym istnieniu interesu prawnego po stronie skarżącej. 6. W tym stanie faktycznym obowiązkiem Ministra było merytoryczne rozpatrzenie odwołania, natomiast uchylenie się od tej oceny powoduje, iż odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących zasadności wpisu przedmiotowej nieruchomości do rejestru zabytków byłoby przedwczesne. 7. W związku z powyższym uznając, że Minister naruszył art. 28 Kpa, art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 3 Kpa należało zaskarżoną decyzję uchylić. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" ppsa.