I SA/Wa 942/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. D. i W. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. D. i W. D. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz na rzecz W. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...], orzekającą o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] ha. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia wymogi art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej jednakże odmówił przekształcenia powołując się na związanie organu treścią wniosku, który określa granice postępowania. Wnioskodawcy nie godzą się bowiem na ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia określonej od wartości nieruchomości wskazanej w operacie szacunkowym sporządzonym w toku postępowania. Powołując się na prawa nabyte wnieśli o ustalenie wysokości opłaty w oparciu o dyspozycję art. 4 ust. 13 ustawy przekształceniowej z 2005 r. gdyż z wnioskiem o przekształcenie wystąpili już [...] maja 1998 r. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. 1 b ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, dodany ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), który zawiera negatywną przesłankę przekształcenia. Państwowa Agencja Reklamowa w W. nabyła w dniu [...] grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. M. D. nabył udziały w prawie użytkowania wieczystego na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] maja 1997 r. W. D. nabyła udziały w prawie użytkowania wieczystego od następców prawnych przedsiębiorstwa na podstawie umów sprzedaży sporządzonych w formie aktów notarialnych z 2013 r. W ocenie organu odwoławczego, skoro po stronie poprzednika prawnego jakim było przedsiębiorstwo państwowe nie powstało prawo do przekształcenia to prawa tego nie mają również jego następcy prawni. Zatem, wobec zaistnienia negatywnej przesłanki przekształcenia określonej w art. 1 ust. 1 b ustawy przekształceniowej, żądanie przekształcenia na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 wnioskodawcom nie przysługuje. Choć za podstawę odmowy przekształcenia organ I instancji uznał związanie wnioskiem odwołującym się do nieobowiązujących przepisów ustawy przekształceniowej, prawidłowo odmówił przekształcenia. W skardze na decyzję Wojewody [...] M. D. i W. D. zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: a) art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz. 78) – dalej: p.p.u.w. z 1997 r., polegające na ich niezastosowaniu i nieorzeczeniu o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na warunkach wnioskowanych we wniosku z dnia [...] maja 1998 r., w sytuacji gdy wniosek ten spełniał wszystkie wymagane ww. ustawą przesłanki do dokonania przekształcenia, a ustawa o p.p.u.w. z 1997 r. obligowała organ do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości; b) art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 i 2 w związku z art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, tj. z dnia 15 grudnia 2011 r. – Dz. U. z 2012 r. poz. 83) – dalej: p.p.u.w. z 2005 r., polegającego na niezastosowaniu przepisów nowej ustawy i niewydaniu na ich podstawie decyzji zgodnej z żądaniem skarżących, wobec ich jasnego i konsekwentnie podtrzymywanego stanowiska, nawet pomimo uznania, iż niemożliwe jest zastosowanie przepisów ustawy p.p.u.w. z 1997 r.; c) art. 1 ust. 1 b ustawy p.p.u.w. z 2005 r. przez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż M. D. i W. D. jako następcy prawni Państwowej Agencji Reklamowej z siedzibą w W. powinny być potraktowani jako państwowe i samorządowe osoby prawne, podczas gdy w dniu wejścia w życie ww. ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości były jedynie osoby fizyczne; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 w związku z art. 140, 15 w związku z art. 127 § 1 i 2, 8 oraz 11 – wszystkie Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przepis art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) określa przesłanki pozytywne i negatywne przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W ust. 1 tego przepisu jest zawarta zasada ogólna stanowiąca, że osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Natomiast ust. 1 b tego przepisu formułuje negatywne przesłanki przekształcenia wskazując do jakich nieruchomości nie stosuje się przepisu ust. 1. W pkt 2 ust. 1b zawarto regulację, iż przepisu ust. 1 nie stosuje się do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1 b pkt 2 sprowadza się do tego, że stan nieruchomości wskazany w tym przepisie istniał w dniu 13 października 2005 r., o której to dacie stanowi art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej. Zgodnie bowiem z tą negatywną przesłanką przekształceniową mimo, że osoby prawne były w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości nie mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia gdyż w tej dacie były osobami prawnymi o jakich stanowi właśnie przepis art. 1 b ust. 2. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że zachodzi ta negatywna przesłanka dlatego odmowa przekształcenia przez organ I instancji jest prawidłowa i z tego względu utrzymał w mocy kontrolowaną decyzję. To stanowisko organu odwoławczego jest błędne, gdyż w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości były wyłącznie osoby fizyczne. Faktycznie prawo użytkowania wieczystego uzyskało przedsiębiorstwo państwowe Państwowa Agencja Reklamowa w W. na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1991 r. nr [...]. Jednakże już [...] maja 1997 r., aktem notarialnym Rep. [...]-Nr [...], znajdującym się w materiale dokumentacyjnym, przedsiębiorstwo sprzedało całe należące do niego prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wraz z własnością znajdujących się na niej dwóch budynków osobom fizycznym wymienionym w akcie, w tym skarżącemu M. D. w udziale wynoszącym [...] części. Wynika to wprost z treści § 2 aktu. Następnie doszło do obrotu cywilnoprawnego udziałami w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, ale wyłącznie między osobami fizycznymi. Ostatecznie udziały stały się wyłącznie współwłasnością skarżących. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 1 ust. 1 b ustawy przekształceniowej co czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia tego przepisu, wskazany w pkt 1 skargi. Na tym błędnym zastosowaniu przepisu art. 1 ust. 1 b ustawy przekształceniowej organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji co uzasadnia jej uchylenie gdyż to naruszenie przepisu prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty skargi odnoszą się do rozstrzygnięcia organu I instancji, ale z uwagi na przyjętą, wadliwą koncepcję rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy organ ten nie skontrolował zaskarżonej do niego decyzji pod kątem prawidłowości przesłanek jakimi kierował się organ I instancji. W tej sytuacji, wobec niewypowiedzenia się przez organ odwoławczy w tym zakresie, Sąd nie może zająć się kontrolą decyzji I instancji. Pozostałe więc zarzuty skargi, jako przedwczesne, nie podlegają ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Ponownie rozpoznając odwołanie organ zajmie stanowisko co do podniesionych w nim zarzutów i prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.