I SA/Wa 943/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B. D., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło swą poprzednią decyzję z dnia [...] października 2007 r. oraz stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z [...] października 1963 r., nr [...] o przydziale na rzecz J. O. lokalu mieszkalnego w domu przy ul. [...] w P. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1963 r. przydzielono J. O. lokal mieszkalny w domu przy ul. [...] składającego się z [...] pokoi oraz kuchni, o łącznej powierzchni mieszkalnej [...] m2. Do zajmowania lokalu oprócz J. O. uprawnieni byli jego żona M. O. oraz dzieci: D., E., M., W., M., W., J. i J. O. W dniu 12 lutego 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek W. K. dotyczący stwierdzenia nieważności w/w decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1963 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych, warunkiem wyłączenia lokalu w domu jednorodzinnym lub w innym domu spod publicznej gospodarki lokalami jest zamieszkiwanie go w całości lub części przez właściciela domu (lokalu) lub przez członka spółdzielni albo też przez ich dzieci lub rodziców. Natomiast budynek położony w P. przy ul. [...], nie był zamieszkiwany przez właściciela ani jego krewnych, nie podlegał więc zdaniem organu wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami. Ponadto organ wskazał, że nie znalazł także i nie dostrzegł przesłanek do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 kpa. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła W. K. Po rozpoznaniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania wniesionej do Sądu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1076/08 uchylił decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło swoją decyzję z dnia [...] października 2007 r. oraz stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z [...] października 1963 r., nr [...] o przydziale na rzecz J. O. lokalu mieszkalnego w domu przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r. przesądził, że przepisy art. 32 ust. 1 i art. 43 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 10, poz. 59) nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z [...] października 1963 r. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu pismem z dnia [...] marca 2010 r. M. P. (następczyni prawna J. O. – jego córka) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędną wykładnię przepisów prawa i ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sytuacji gdy przydzielony J. O. lokal mieszkalny został przyznany zgodnie z art. 32 ust. 1 oraz art. 43 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych. Przy czym przepisy te stanowiły zdaniem skarżącej podstawę prawną do wydania decyzji o przydziale spornego lokalu mieszkalnego; - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez nieumieszczenie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia oraz przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych; - naruszenie art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niedokładne załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - naruszenie art. 11 kpa poprzez nie dołożenie przez SKO należytej staranności w uzasadnieniu zapadłego rozstrzygnięcia, wnosząc o jej uchylenie w całości. W bardzo obszernym uzasadnieniu skarżąca odniosła się do powyższych zarzutów przedstawiając swoje stanowisko w sprawie. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest zarówno z przepisami prawa materialnego, jak również z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy te nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. (wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1076/08) uchylająca decyzję SKO w W. z dnia [...].10.2007 r. nr [...] i stwierdzająca na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważność decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1963 r. nr [...] o przydziale na rzecz J. O. lokalu mieszkalnego w domu przy ul. [...] w P. Powyższy wyrok Sądu nie został zaskarżony i stał się prawomocny, dlatego też organ, który wydał zaskarżoną decyzję jak i Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie związany był zawartą w tym wyroku oceną prawną sprawy. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W doktrynie wyrażono pogląd, że przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Głównym elementem oceny prawnej jest wykładnia przepisów prawa, która zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ administracji ma treść identyczną z treścią przypisaną przez tenże organ, i do wyjaśnienia czy przepis ten został zastosowany prawidłowo lub też, czy do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania ma zastosowanie przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s.219 i nast.).Wykładnia prawa, o której mowa w tym przepisie, obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe (B. Gruszczyński, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s.480). Związanie organu i sądu, mające oparcie w stanowiącym podstawę orzekania w sprawie art. 153 ppsa polega na tym, że ani organ ponownie rozpoznający sprawę, ani sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Ich bezwzględnym obowiązkiem jest natomiast podporządkowanie się mu w pełnym zakresie. Stwierdzenie niezastosowania się organów do wskazań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia sądowego w zakresie dalszego postępowania, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. W wyroku z dnia 14 stycznia 2009 r. Sąd przesądził, że przepisy prawa na które powołało się Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. wydając decyzję z dnia [...] października 1963 r. o przydziale na rzecz J. O. lokalu mieszkalnego w domu przy ul. [...] w P. tj. art. 32 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 10, poz. 59) nie mogły stanowić (nie stanowiły) podstawy prawnej do wydania powyższej decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Dlatego zdaniem sądu, prawidłowo uczyniło SKO w W. uchylając swoją decyzję z dnia [...].10.2007 r. i stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Osiedlowej Rady Narodowej w P. z dnia [...].10.1963 r. mając na uwadze treść przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, chyba że zmienił się stan faktyczny lub stan prawny sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nieprzestrzeganie przepisu art. 153 ppsa w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli działalności organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający obecnie sprawę, nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu administracyjnego, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Zajęcie odmiennego stanowiska, jak już wskazano, byłoby możliwe wyłącznie w przypadku zmienionego stanu prawnego czy wzruszenia tego wyroku w przewidzianym do tego trybie. Zdarzenia te jednak nie nastąpiły, co skutkuje obowiązkiem podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.01.2009 r. Dlatego też zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.