I SA/Wa 945/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. P., L. P. i R. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 roku nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania Z. P., R. P. i L. P. od decyzji Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] potwierdzającej ww. osobom prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy: Wojewoda Warmińsko - Mazurski potwierdził R. P., Z. P. i L. P. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. P. nieruchomości w miejscowości L., woj. N. w wysokości 20 % wartości pozostawionej nieruchomości, ustalił wysokość pozostawionego mienia na kwotę [...] zł, zaś wysokość rekompensaty na kwotę [...] zł. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli ww. osoby, żądając zmiany decyzji w części dotyczącej wysokości rekompensaty. Organ odwoławczy na podstawie akt sprawy ustalił, że A. P. pozostawił w miejscowości L., [...] nieruchomość o pow. [...] ha wraz z domem mieszkalnym o powierzchni 143 m-, składzikiem o pow. 44 m-, betonową studnią, drewnianym płotem o pow. 9 m- i 8-letni sad. Następcami prawnymi A. P. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] maja 2005 r roku sygn. akt [...] są L. P., R. P., Z. P. i B. P., która wskazała Z. P. jako osobę uprawnioną do rekompensaty. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rekompensata z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przyznawana na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku nie miała natury odszkodowania za wywłaszczone mienie, ale charakter publicznoprawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy zostali objęci przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach. Za niezasadne uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa europejskiego, a w szczególności Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej przez przyznanie rekompensaty w wysokości 20% wartości postawionego mienia, gdyż dokument ten ma charakter deklaracji politycznej i nie stanowi źródła prawa. Organ II instancji uznał więc, że w sprawie ma zastosowanie art. 13 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku, który określa, że zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości pozostawionych nieruchomości. Na powyższą decyzję -w części dotyczącej ustalenia wysokości rekompensaty -skargę wnieśli R. P., Z. P. i L. P. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że jest ona niezgodna z postanowieniami prawa europejskiego, a mianowicie z art. 20 Karty Praw Podstawowych Unii, które określa europejskie standardy ochrony własności i znajduje odzwierciedlenie w art. 21 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią , że pozbawienie własności może nastąpić wyłącznie za słusznym odszkodowaniem, natomiast odszkodowania w wysokości 20 % wartości za słuszne nie można uznać. Z tych względów skarżący uznali wniesioną skargę za uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa ) Biorąc po uwagę powyższe przepisy należy uznać , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu i instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. W pierwszej kolejności wskazać należy na charakter uprawnienia do zaliczenia mienia, w szczególności przywołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 roku (sygn. K 33/02 OTK-A 2002/7/97),w którym uprawnienie do zaliczania mienia określono jako szczególne prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym. Należy jednak iż prawo to nie ma charakteru absolutnego, a jego zakres jest regulowany przepisami prawa pozytywnego. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucja RP ograniczenia co do rodzajów nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonych do realizacji uprawnień zabużańskich, natomiast nie stwierdził, że uprawnienia te maja być w pełni ekwiwalentne. Należy jeszcze raz podkreślić, że uprawnienia te są prawem majątkowym o charakterze publicznoprawnym, przy czym jego wysokość musi być określona w rozsądnych granicach uwzględniających racje ekonomiczne państwa , w tym oczekującą na rozwiązanie kwestie reprywatyzacyjne, jak również aspekty społeczne tej sprawy . Obecnie obowiązujące przepisy prawne nie przewidują pełnej ekwiwalentności , a nie zostały przez Trybunał Konstytucyjny zakwestionowane. Tym samym należy uznać za dopuszczalną możliwość ustawowego ograniczenia publicznych praw majątkowych ze względu na możliwości majątkowe państwa podyktowane potrzebami jego bezpieczeństwa, interesem publicznym bądź ochrona innych wartości konstytucyjnych (w tym praw innych osób). Z tych względów , zdaniem sądu, organ miał prawo zastosować art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku, który ze względów wskazanych wyżej nie można uznać za naruszający art. 21 Konstytucji RP. Z powyższych względów nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 20 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności , które dotyczą prawa do własności. Prawo europejski winno być stosowane bezpośrednio, ale jedynie w tych sytuacjach, gdy istnieje sprzeczność między normami prawa europejskiego a krajowymi. Natomiast wskazany w skardze przepisy nie mają charakteru normy prawnej, ale jak słusznie podkreślił organ są deklaracją polityczną. Biorąc pod uwagę powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.