I SA/Wa 945/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-24
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Joanna Skiba, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, jeśli wniosek o podjęcie został złożony przez strony postępowania przed upływem terminu trzech lat od daty zawieszenia, a organ uznał, że wniosek ten dotyczy innej nieruchomości niż ta, której dotyczyło zawieszone postępowanie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do podjęcia zawieszonego postępowania, jeśli wniosek o podjęcie został złożony przez strony postępowania przed upływem terminu trzech lat od daty zawieszenia. W takiej sytuacji organ nie jest uprawniony do oceny zasadności wniosku o podjęcie postępowania ani do badania, czy wniosek ten nie został zmieniony lub rozszerzony w stosunku do pierwotnego wniosku o zawieszenie. Obowiązkiem organu jest jedynie stwierdzenie spełnienia przesłanek formalnych do podjęcia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Postępowanie zostało zawieszone na wniosek stron. Następnie Wojewoda odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, uznając, że wniosek o podjęcie dotyczy innej nieruchomości niż ta, której dotyczyło zawieszone postępowanie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a., w tym przepisów dotyczących odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...]. Zasądzono od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A. Z. i M. Z. solidarnie kwotę 614 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. i M. Z. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia 3 lutego 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A. Z. i M. Z. solidarnie kwotę 614 (sześćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...].
Postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2014 r. r.pr. I. P. pełnomocnik A. Z., T. D., M. Z., I. P., E. P., N. C., A. C., G. C., L. P. wystąpił z wnioskiem o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia 11 października 2014 r. pełnomocnik stron wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] zawiesił na wniosek stron postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. r.pr. I. P. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H. Z. nieruchomości Ujście poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., odmówił podjęcia postępowania zawieszonego na wniosek w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozpoznając zażalenie złożone na powyższe postanowienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że w jego ocenie Wojewoda [...] słusznie odmówił podjęcia postępowania, zawieszonego na wniosek stron, dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wniosek o podjęcie postępowania złożony został w sprawie o potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez H. Z. nieruchomości [...] położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, która nie jest objęta przedmiotem zawieszonego postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie podzielił poglądu zawartego w odwołaniu r.pr. I. P., iż uzupełniając wniosek z dnia 26 sierpnia 2014 r. (w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. D.), poprzez dołączenie brakujących pełnomocnictw stron spowodował określenie szerszego zakres wniosku niż pierwotnie złożony wniosek, z uwagi na zakres udzielonych pełnomocnictw. Zdaniem Ministra, złożenie przez r.pr. I. P. pełnomocnictw A. Z., T. D., M. Z., I. P., E. P., N. C., A. C., G. C., L. P., pismem z dnia 11 października 2014 r., było niczym innym jak, usunięciem braku formalnego wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez F. D. i treść tych pełnomocnictw nie modyfikuje zakresu wniosku złożonego pierwotnie. Z uwagi na powyższe Minister stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo odmówił podjęcia postępowanie w niniejszej sprawie.
Skargę na przedmiotowe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wnieśli A. Z. i M. Z. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie następujących przepisów:
- naruszenie art. 6,7,8 i 9 kpa poprzez zmianę treści żądania stron wyrażonych we wniosku wraz z załączonymi doń dokumentami;
- art. 101§3 kpa w zw. z art. 61§1 kpa w zw. z art. 63 § 2 kpa i art. 64§2 kpa poprzez odmowę podjęcia postępowania na skutek uznania, że wniosek o podjęcie postępowania został złożony poza zakresem wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty;
- art. 124 §1 i 2 kpa poprzez niewskazanie podstawy prawnej oraz niewskazanie uzasadnienia prawnego, z którego wynikałoby, w oparciu o jaki przepis prawa odmowa podjęcia postępowania zawieszonego na wniosek strony została utrzymana w mocy, - art. 138 §1 pkt 1 i 2 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w okolicznościach uzasadniających jego uchylenie i podjęcie zawieszonego postępowania. W oparciu o powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie trzeba, że Sąd na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." orzekł na posiedzeniu w postępowaniu uproszczonym.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, jednak nie z powodów wskazanych w skardze.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, postępowanie zostało zawieszone na wniosek pełnomocnika stron tj. A. Z., T. D., M. Z., I. P., E. P., N. C., A. C., G. C., L. P. postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na podstawie ww. przepisu wyłącznie w przypadku spełnienia łącznie czterech przesłanek, tj. postępowanie w danej sprawie administracyjnej musi być w toku, inne strony postępowania zawieszeniu nie sprzeciwią się, nie może ono zagrażać interesowi społecznemu oraz postępowanie to zostało wszczęte na wniosek strony, która występuje z żądaniem zawieszenia postępowania. W razie gdy powyższe przesłanki zostaną spełnione, organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie. Nie jest bowiem uprawniony do oceny, czy żądanie zawieszenia postępowania jest zasadne. Jeżeli zaś w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (art. 98 § 2 K.p.a.). W sprawie poddanej kontroli sądowej, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że brak jest podstaw do podjęcia postępowania w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty, zawieszonego na zgodny wniosek stron, gdyż postępowanie zostało zawieszone w sprawie potwierdzenie prawa do rekompensaty pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej przez F. D., zaś wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania dotyczył potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez H. Z.
Ze stanowiskiem organu- zdaniem sądu- nie sposób się zgodzić. Postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty zostało zawieszone postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. na zgodny wniosek stron. Z wnioskiem o podjęcie wystąpiły również podmioty, na wniosek których postępowanie zostało zawieszone, ponadto wystąpiły one przed upływem terminu 3 lat od daty zawieszenia. W tej sytuacji obowiązkiem organu było podjęcie zawieszonego postępowania, gdyż z przepisu art. 98 § 2 kpa wynika, że z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania może zwrócić się każda ze stron, a kognicja organu w tym zakresie jest bardzo wąską i sprowadza się do zbadania ww. okoliczności. Należy bowiem zauważyć, że w art. 98 kpa, który dotyczy fakultatywnego zawieszenia postępowania, akcent położony został na stanowisku strony w zakresie prowadzenia postępowania.
W tym miejscu trzeba jeszcze dodać, że jeżeli nastąpiło zawieszenie postępowania, nie może ono ani dalej się rozwijać, ani też skończyć (za wyjątkiem sytuacji określonej w art. 98 § 2 kpa), gdyż w tym czasie ustają jakiekolwiek czynności procesowe. Wstrzymanie dalszego biegu postępowania oznacza przede wszystkim zaniechanie podejmowania kolejnych (nowych) czynności procesowych. Natomiast podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, a przede wszystkim uruchomiony zostaje wówczas bieg postępowania. Oznacza to, że po ponownym uruchomieniu zawieszonego wcześniej postępowania, organ administracji ma prawo do wydania decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie administracyjne w danej sprawie. Dopiero podczas merytorycznego rozpoznania sprawy organ będzie miał prawo ocenić zasadność wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez F. D. czy też przez H. Z. w kontekście spełnienia przesłanek określonych w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. - obecnie: Dz.U. z 2016 r. poz. 2042 ze zm. ). Rozpoznając wniosek o podjęcie zawieszonego na zgodny wniosek postępowania, nie jest władny w żadnym zakresie oceniać czy wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty został zmieniony czy też rozszerzony. W konsekwencji, wobec naruszenia przez organy obu instancji art. 98 kpa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie poprzedzające należało uchylić. Ponownie rozpoznając wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, organy uwzględnią powyższe stanowisko Sądu, wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.
W świetle poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.i c) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło