I SA/Wa 946/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-16
Skład orzekający: Monika Nowicka, Daniela Kozłowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia rurociągu ropy naftowej została wydana zgodnie z prawem, w szczególności czy spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nieruchomość znajdowała się na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym pod inwestycję celu publicznego, a właściciel nie wyraził zgody na realizację inwestycji pomimo przeprowadzonych rokowań. Budowa rurociągu ropy naftowej mieści się w definicji celu publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. H. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie Przedsiębiorstwu [...] S. A. zezwolenia na przeprowadzenie rurociągu ropy naftowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym bezzasadne zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie R., gm. S., obejmujących części działek nr [...] i [...], stanowiące własność M. H.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Starosta [...] decyzją z dnia [...]maja 2007 r. ograniczył M. H. sposób korzystania z ww. nieruchomości poprzez udzielenie Przedsiębiorstwu [...] S. A. w P. zezwolenia na przeprowadzenie na nich rurociągu ropy naftowej. Organ pierwszej instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.- dalej "u.g.n.").
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. H. wnosząc o jej uchylenie.
Rozpatrując to odwołanie organ w decyzji z dnia [...] maja 2008 r. wskazał, że ograniczenie prawa własności w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. może nastąpić po spełnieniu dwóch warunków, tj. nieruchomość znajduje się na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrazi zgody na realizację inwestycji.
Wojewoda [...] zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że rokowania z właścicielem w sprawie wejścia na niniejszy teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Świadczą o tym złożone przez wnioskodawcę dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Na podstawie ustaleń obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dotyczącego wprowadzenia do obecnego systemu rurociągów naftowych [...] rurociągu wraz z obiektami towarzyszącymi, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] części działek nr [...] i [...] położone są na obszarze przeznaczonym pod realizację ww. inwestycji.
Organ podkreślił, że w przepisie art. 124 ust. 1 u.g.n. wskazano w jakim celu może być wydane zezwolenie ograniczające prawo własności. Budowa rurociągu ropy naftowej mieści się w pojęciu celu publicznego określonego w art. 6 u.g.n.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. H. Skarżący wniósł:
1. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji,
2. o stwierdzenie bezprawności zbudowania części obiektu budowlanego r. n. [...] i r. n. [...] na działce nr [...],
3. o stwierdzenie braku uprawnień Przedsiębiorstwa [...] S. A. do użytkowania części obiektu budowlanego r. n. [...] na działce nr [...] i [...],
4. o stwierdzenie braku uprawnień Przedsiębiorstwa [...] do użytkowania części obiektu budowlanego r. n. [...] na działce nr [...] i [...],
5. o wyjaśnienie sposobu obliczenia wysokości odszkodowania związanego z realizacją budowy [...] rurociągu naftowego [...] z linią światłowodową na terenie działki nr [...] i [....].
Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 1 pkt 1 u.g.n. polegające na bezzasadnym zastosowaniu art. 124 ust. 1 u.g.n. i na nie wyjaśnieniu legalności zbudowania i użytkowania części obiektu budowlanego r.n. [...] i r.n. [...] znajdujących się na działce nr [...],
- art. 6 k.p.a. w związku z art. 5 k. c. poprzez wydanie zezwolenia na przedmiotową inwestycję i decyzji z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z ww. działek oraz na nieuzasadnionym nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. skarżący wniósł o uzupełnienie materiału procesowego przez zobowiązanie organu do podziału niniejszej sprawy na sprawę dotyczącą budowy rurociągu i sprawę dotyczącą położenia światłowodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.])
W ocenie sądu skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dni [...] maja 2008 r. nie narusza prawa.
W rozpoznawanej sprawie na mocy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. – zwanej dalej u.g.n.) ograniczono M. H. – właścicielowi nieruchomości położonej w obrębie R., gmin S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i [...], sposób korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie Przedsiębiorstwu [...] S. A. w P. na budowę rurociągu ropy naftowej – [...].
W powołanym art. 124 ust. 1 u.g.n. przewidziany został szczególny przypadek wywłaszczenia polegający na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego.
Zgodnie z tym przepisem starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zezwolenie na ograniczenie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego może być udzielone z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (art. 124 ust. 2 u.g.n.). Warunkiem udzielenia zezwolenia jest realizacja celu publicznego wynikającego z planu miejscowego lub – w przypadku braku planu miejscowego – decyzji o lokalizacji celu publicznego. Zezwolenie może być ponadto udzielone tylko wówczas, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża zgody na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń, o których mowa we wskazanym art. 124 ust. 1 u.g.n.
Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości (art. 124 ust. 3), bowiem dopiero brak stosownej zgody uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
W niniejszej sprawie decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, będącej własnością M. H. wydana została na wniosek inwestora budowy rurociągu ropy naftowej – [...], tj. Przedsiębiorstwa [...] w P. Inwestor występując do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie R., gmina S., oznaczonej jako działka nr [...] i [...], dołączył stosowny wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., przewidujący na przedmiotowej nieruchomości realizację celu publicznego, wymienionego w art. 6 ust. 2 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości poprzedzone było stosownymi rokowaniami. Propozycja odszkodowania za straty wynikłe na skutek prowadzenia prac budowlanych oraz utratę wartości gruntu, nie przyniosła rezultatu – właściciel nieruchomości M. H. nie wyraził zgody na udostępnienie swoich nieruchomości w celu realizacji ww. inwestycji.
Wobec powyższego w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u. g.n., zezwalającej na budowę rurociągu ropy naftowej. Tym samym zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w protokole z rozprawy z dnia 23 października 2008 r., Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do podziału niniejszego postępowania administracyjnego na sprawę dotyczącą budowy rurociągu i sprawę dotyczącą położenia światłowodu. Brak jest w aktach administracyjnych informacji w sprawie ułożenia równocześnie z rurociągiem światłowodu na ww. działkach. Skarżący może natomiast zgłosić organowi wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w tym zakresie .
Ponadto punkty od drugiego do piątego skargi nie mogą być uwzględnione, gdyż sąd administracyjny nie ma takich uprawnień, nie może podjąć takich działań. Jeżeli działania lub czynności opisane w skardze naruszają prawa skarżącego, to może on zgłosić odrębne wnioski do organów administracyjnych.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło