I SA/Wa 946/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 946/09 oddalił skargę K.Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami. W tej sytuacji K.Z. wnioskiem z dnia 14 grudnia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, celem wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku z dnia 15 października 2009 r. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2010 r. W dniu 25 stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw K.Z. od postanowienia z dnia 8 stycznia 2010 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką uczących się synów. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie ze stosunku pracy uzyskiwane przez żonę wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że dochód uzyskiwany przez jego żonę przeznaczany jest na bieżące potrzeby oraz na utrzymanie domu. Wskazał ponadto, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wnosząc sprzeciw skarżący zaznaczył, że wydatki związane z utrzymaniem przewyższają zarobki uzyskiwane przez żonę, w związku z czym posiadane oszczędności topnieją w przerażającym tempie. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, pismem z dnia 5 lutego 2010 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dodatkowych dokumentów, pozwalających na pełne wyjaśnienie jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca nadesłał pismo z dnia 13 lutego 2010 r., w którym oświadczył, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem wynoszą: opłaty stałe (prąd, gaz, woda, nieczystości) około [...] zł, zakup żywności około [...] zł, opłata za naukę w szkole językowej około [...] zł. Do pisma załączony został ponadto dokument potwierdzający, że skarżący wystąpił do właściwego urzędu pracy o przyznanie statusu osoby bezrobotnej oraz wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że saldo końcowe na dzień 9 lutego 2009 r. wynosiło [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – K.Z. nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał co prawda, że jest osobą bezrobotną i nie osiąga żadnego dochodu oraz że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie ze stosunku pracy uzyskiwane przez żonę wnioskodawcy w wysokości około [...] zł miesięcznie. Zauważyć jednakże należy, że z nadesłanego do Sądu wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż na dzień 9 lutego 2010 r. skarżący wraz z żoną posiadali środki pieniężne w wysokości [...] zł. Nie można zatem uznać, że skarżący jest osobą pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Istotne jest również, że z przedmiotowego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż w okresie od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 9 lutego 2010 r. na rachunek wnioskodawcy kilkakrotnie wpływały środki pieniężne w różnej wysokości z różnego rodzaju tytułów, w tym m.in. z tytułu "umowy o dzieło" - w dniu 30 grudnia 2009 r. kwota [...] zł, zaś w dniu 29 stycznia 2010 r. kwota [...] zł. Z analizy dokonywanych na rachunku bankowym operacji wynika także, że w dniu 17 listopada 2009 r. oraz w dniu 22 grudnia 2009 r. B.Z. dokonała wpłaty własnej w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że dochód uzyskiwany przez żonę wnioskodawcy nie jest – wbrew temu co podnosi skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy – jedynym źródłem utrzymania rodziny. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest więc szczególnie trudna i – w ocenie Sądu - z posiadanych środków pieniężnych jest on w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty postępowania w sprawie. Sytuacji skarżącego nie można bowiem utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są jakiegokolwiek dochodu lub posiadają środki tak niewielkie, że z trudnością zaspokajają podstawowe potrzeby życiowe. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.