I SA/Wa 946/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-29
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Pirogowicz, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję merytoryczną w przedmiocie wniosku, nawet jeśli decyzja ta została następnie uchylona w postępowaniu odwoławczym, pozostaje w bezczynności w rozumieniu przepisów PPSA, uzasadniającej wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję merytoryczną w przedmiocie wniosku, nawet jeśli decyzja ta została następnie uchylona w postępowaniu odwoławczym, nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 PPSA. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku skutkuje przyjęciem, że organ wykonał wyrok sądu zobowiązujący do rozpoznania wniosku odszkodowawczego, a prawidłowość wydanego aktu lub sposób procedowania organu w toku ponownego rozpoznawania sprawy nie mają wpływu na ocenę wykonania wyroku w kontekście skargi na bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta wyroku WSA z 2012 r., który zobowiązywał go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy. Pomimo wielokrotnych skarg na bezczynność i nałożonych grzywien, organ nie wydał prawomocnej decyzji. W listopadzie 2020 r. Prezydent wydał decyzję, która została uchylona przez Wojewodę w grudniu 2020 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Skarżący twierdził, że organ nadal pozostaje w bezczynności. Prezydent w odpowiedzi wskazał, że wydał decyzję merytoryczną, a jej uchylenie nie oznacza bezczynności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/12 oddala skargę.
Pismem z [...] kwietnia 2021 r. J. W. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/12, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. Nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Skarżący podkreślił, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 72/12 oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu [...] września 2012 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął bezskutecznie w dniu [...] listopada 2012 r.
W następstwie naruszania prawa przez Prezydenta [...] poprzez niewykonywanie punktu 1. sentencji prawomocnego wyroku, skarżący wnosił kolejno skargi na niewykonanie wyroku i za każdym razem Sąd przychylał się do wnoszonych skarg. Zapadły kolejno: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2314/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 525/18 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 2062/18. Ostatni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2019 r. został doręczony Prezydentowi [...] dnia [...] sierpnia 2019 r. Dotychczas wymierzone Prezydentowi [...], orzeczone w zapadłych wyrokach środki dyscyplinujące w postaci łącznej sumy grzywien w wysokości 13.000,00 zł oraz suma pieniężna w wysokości 2.000,00 zł przyznana na rzecz skarżącego okazały się środkami niewystarczającymi, aby przekonać Prezydenta [...], że dalsze ignorowanie przepisów prawa oraz obowiązku nałożonego przez Sąd nie jest opłacalne. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego pozwala zaś na podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, od czego Prezydent [...] się uchyla.
Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że na skutek licznych wezwań oraz monitów kierowanych do organu, Prezydent [...] w dniu [...] listopada 2020 r. wydał decyzję nr [...] rozpatrującą wniosek z dnia [...] października 2008 r. Jednak wobec licznych uchybień Prezydenta [...] oraz naruszeń przez niego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wydana decyzja została uchylona w toku postępowania odwoławczego przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewoda [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wraz z poczynionymi ustaleniami oraz wytycznymi co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy. Prawomocna decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r. wraz z aktami administracyjnymi została doręczona Prezydentowi [...] dnia [...] stycznia 2021 r. Prezydent nie podjął jakichkolwiek działań realnie zmierzających do wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej do dnia wniesienia niniejszej skargi pozostając w bezczynności, będąc zobligowanym do wykonania punktu 1. sentencji prawomocnego wyroku WSA z dnia 28 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 72/12.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 30.000,00 zł oraz przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie zasadne jest nałożenie na Prezydenta [...] grzywny we wskazanej wysokości albowiem pomimo sądowego zobowiązania do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2008 r., organ nie wykonuje nałożonego zobowiązania od ponad 8 lat pomimo stwierdzenia w toku kontroli sądowo-administracyjnej, że bezczynność Prezydenta [...] miała dwukrotnie miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz nałożenia na organ grzywien w łącznej wysokości 13.000 zł. Skarżący podkreślił, że choć organ zebrał pełny materiał dowodowy pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji kończącej postępowanie, zaś Wojewoda [...] poczynił wytyczne co do sposobu dalszego procedowania w sprawie, Prezydent [...] nadal uchyla się od obowiązku wydania decyzji zgodnej z obowiązującym porządkiem prawnym, czym rażąco narusza prawo. Nie sposób w takich okolicznościach oczekiwać, by organ bez wymierzenia mu dotkliwej "kary" ze strony Sądu, był skłonny do zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego, wydaniem zgodnej z prawem decyzji.
Skarżący dodał, że kwestia prowadzonego do ponad 12 lat postępowania administracyjnego wiąże się dla niego z dużym stresem związanym z oczekiwaniem na jego zakończenie oraz bezsilnością wobec ignorowania przez Prezydenta [...] wyroków Sądu. Brak przyznania odszkodowania przez tak znaczny okres stanowi wymierną szkodę w postaci niemożności korzystania z należnej kwoty odszkodowania (przynajmniej równowartość odsetek bankowych). W związku z powyższym – zdaniem skarżącego - zasadne jest również zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej. Jednocześnie skarżący zwrócił się o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej nieuwzględnienie wskazując, że w dniu [...] listopada 2020 r. decyzją nr [...] zakończył merytorycznie postępowanie w sprawie objętej wskazanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r. Potwierdził, że Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r. uchylił w/w decyzję Prezydenta [...] przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Głównym zarzutem odnośnie decyzji Prezydenta [...] kończącej postępowanie w sprawie był brak w aktach opinii biegłego fotogrametry. W chwili obecnej prowadzona jest procedura przetargowa celem wyłonienia podmiotu, który będzie świadczył na rzecz Biura Spraw Dekretowych usługi z zakresu wydawania opinii fotogrametrycznych.
W pisemnym stanowisku z [...] lipca 2020 r. J. W. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w skardze.
Pismem z [...] lipca 2021 r. Prezydent [...] podtrzymał wniosek o oddalenie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Organ zapewnił, że dąży do maksymalnego zadośćuczynienia nakładanym przez sądy administracyjne zobowiązaniom rozpoznania spraw dekretowych w wyznaczonych terminach. Dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej organ poszukiwał informacje o konkretnych inwestycjach na danym terenie w różnych źródłach. Okoliczność usytuowania przedsiębiorstwa państwowego wynikała m.in. z pozyskanych przez Biuro Spraw Dekretowych książek telefonicznych pochodzących z lat 50-tych. Pozyskany plan oraz zdjęcia pozwoliły wskazać usytuowanie na tej nieruchomości Zakładów na rozległym obszarze pomiędzy ul. [...] (od zachodu) oraz ulicami [...] (od północy) i [...] (od południa). Wydruki zdjęć z naniesionymi granicami nieruchomości hipotecznej, które znajdowały się w aktach sprawy przed wydaniem przez Prezydenta [...] decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. również pozwalały skonfrontować wiarygodność pozostałych materiałów dowodowych pozyskanych do akt sprawy. Okoliczność zaś uchylenia przez Wojewodę [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r. decyzji organu I instancji spowodowało, że Prezydent [...] od momentu zwrócenia przez Wojewodę akt sprawy podjął szereg czynności zmierzających do należytego wyjaśnienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W myśl art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przytoczonym powyżej przepisem art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Pismem z [...] stycznia 2021 r. skarżący wezwał bowiem Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/12.
Podkreślić jednakże w tym miejscu trzeba, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyroki NSA: z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00 oraz z 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, CBOSA). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX/el. 2019)
Z akt sprawy wynika, że złożony przez J. W. wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. Nr [...], został rozpatrzony decyzją Prezydenta [...] z [...] listopada 2020 r. Merytoryczne rozpatrzenie wniosku skutkuje przyjęciem, że organ wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 72/12, zobowiązujący Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego. Na powyższą ocenę bez wpływu pozostaje prawidłowość wydanego aktu, który został uchylony przez Wojewodę [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r., jak też sposób procedowania organu w toku ponownego rozpoznawania sprawy. Argumenty podniesione w skardze pozostawały zatem nieuzasadnionymi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło