I SA/Wa 947/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-03
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego, a tym samym może odmówić przyznania świadczenia w pełnej wnioskowanej wysokości, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, działa w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że sam fakt spełnienia kryteriów dochodowych nie gwarantuje automatycznego przyznania świadczenia ani jego przyznania w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb, uwzględniając posiadane środki finansowe i sytuację innych osób ubiegających się o pomoc.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. O. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza W. o przyznaniu zasiłku celowego na utrzymanie mieszkania w niższej niż wnioskowana kwocie. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, że wysokość zasiłku została ustalona dowolnie, a przyznana pomoc jest rażąco niska. Podniósł również zarzut sprzeczności w uzasadnieniu decyzji SKO co do liczby osób ubiegających się o zasiłek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] przyznającą W. O. świadczenie w formie zasiłku celowego za miesiąc marzec 2008 r. w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na częściowe dofinansowanie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia 25 lutego 2008 r. W. O. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł. Przyznając świadczenie organ orzekający wskazał, iż miesięczny limit środków, jakimi dysponuje pracownik socjalny na przyznanie zasiłku celowego wynosi 2.000 zł. Ponadto ustalono, iż wnioskodawca nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania bezzwrotnej pomocy materialnej z Ośrodka Pomocy Społecznej, co skutkowało przyznaniem tej pomocy we wskazanym zakresie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728), zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów żywności, leków i leczenia, opału i odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W ocenie organu użyty w powołanym przepisie zwrot "może" wskazuje, że w przypadkach w nim określonych orzekanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, iż od decyzji organu orzekającego zależy czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. O powyższym każdorazowo decyduje organ przyznający świadczenie, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu jego działania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż niewątpliwie skarżący znajduje się w trudnej sytuacji, jednak z posiadanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej środków z przeznaczeniem na zasiłki celowe 2.000 zł uprawnionych do korzystania z tej kwoty jest 190 osób.
Skarżący jest uprawniony do wystąpienia o pomoc w zakresie częściowego dofinansowania opłat związanych z utrzymaniem mieszkania i może złożyć w tej sprawie nowy wniosek za kolejne miesiące.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. O., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzucił organom naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, wskazując że wysokość zasiłku została ustalona z pełną dowolnością, a przyznana pomoc jest rażąco niska. Ponadto w ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przeczyło własnym twierdzeniom, wskazując w uzasadnieniu różną liczbę osób ubiegających się o przyznanie zasiłków celowych, tj. na stronie 1 – 19 klientów, natomiast na stronie 4 – 190.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Wskazać należy, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania.
Zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że sam fakt spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości przez nią oczekiwanej. Z przepisów ustawy regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy oraz uwzględnia potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej.
Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.
Z analizy akt sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie organ w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły, że zasiłek celowy został przyznany w niższej niż wnioskowana kwota wysokości. Organy administracji publicznej obu instancji poddały ocenie wszystkie istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności, warunkujące przyznanie zasiłku celowego.
Kwestionowana decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego, jakie ustawa zakreśla organom. W sytuacji bowiem, gdy organ pomocy społecznej oceniając z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś własne możliwości finansowe uznał, że nie istnieje możliwość przyznania pomocy we wnioskowanej wysokości w miesiącu marcu 2008 r., to decyzji takiej nie można zarzucić niezgodności z prawem.
Odnosząc się do zarzutu uchybień w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2008 r. to należy wskazać, że powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy. Określenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. innej liczby osób ubiegających się o pomoc społeczną wynikało z oczywistej omyłki. Z akt sprawy, tj. decyzji organu I instancji oraz pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia 12 marca 2008 r. jednoznacznie wynika, że łącznie w I kwartale 2008 r. o przyznanie zasiłku celowego ubiegało się 190 osób.
Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło