I SA/Wa 95/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-15
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, której skarga została odrzucona, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stronie skarżącej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak dochodów i trudna sytuacja materialna uzasadniają przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
A. Ż. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej po odrzuceniu jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. dotyczącej zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca jest samotną matką, chorą, bez dochodów, a egzekucja alimentów od męża okazała się bezskuteczna. Z akt sprawy wynikało, że zasądzono alimenty, ale ich egzekucja była nieskuteczna.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać A. Ż. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie.
W związku z wydanym w dniu 4 lutego 2008 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem o odrzuceniu skargi, A. Ż. wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. Ż. wskazała, że jest samotną matką wychowującą małoletnią córkę, stara się (jak do tej pory bezskutecznie) wyegzekwować alimenty od męża, który z nią nie mieszka, w chwili obecnej mieszka u mamy, gdyż w 2001 r. uciekła od swojego męża. Dodała, że jest chora, jest dożywotnim kaleką (kalectwo spowodowane jest zmianami [...]), nie ma środków na leczenie i leki. Zaznaczyła, że wszystkie swoje rzeczy osobiste zostawiła u męża w domu. Skarżąca ujawniła, że nie posiada żadnych dochodów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w O. zasądzono od męża wnioskodawczyni na jej rzecz kwotę [...] zł miesięcznie, a na rzecz jej córki kwotę [...] zł miesięcznie (w roku 2003 zwiększoną do [...] zł). Z zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] września 2007 r. wynika, że prowadzona egzekucja była bezskuteczna, a kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego poprzedzająca wystawienie zaświadczenia wyniosła [...] zł. Ponadto z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] lipca 2007 r. wynika, że do dnia jego wydania nie wpłynęło do Urzędu zeznanie podatkowe wnioskodawczyni w zakresie podatku dochodowego za rok 2006 r., jak również nie zostały zaewidencjonowane żadne informacje od płatników za 2006 r.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc A. Ż. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 powołanej ustawy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Mając na uwadze fakt, iż A. Ż. w chwili obecnej nie uzyskuje żadnego dochodu, uznać należało, że spełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie – to jest zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Niewątpliwie sytuacja materialna w jakiej się znajduje, w tym fakt, iż korzysta jedynie z pomocy matki nie pozwala jej na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło