I SA/Wa 95/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. I SA/Wa 95/08 U Z A S A D N I E N I E A. Z. wnioskiem z dnia 3 marca 2008 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 31 marca 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. Powyższy wniosek rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 95/08. W dniu 15 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw A. Z. na wyżej wskazane postanowienie z dnia 15 kwietnia 2008 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. Z. wskazała, że jest samotną matką wychowującą małoletnią córkę, stara się (jak do tej pory bezskutecznie) wyegzekwować alimenty od męża, z którym nie mieszka. W chwili obecnej wnioskodawczyni mieszka u mamy, gdyż w 2001 r. uciekła od swojego męża. Dodała, że jest chora, jest dożywotnim kaleką (kalectwo spowodowane jest [...]), nie ma środków na leczenie i leki. Zaznaczyła, że wszystkie swoje rzeczy osobiste zostawiła u męża w domu. Skarżąca ujawniła, że nie posiada żadnych dochodów. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w O. zasądzono od męża wnioskodawczyni na jej rzecz kwotę [...] zł miesięcznie, a na rzecz jej córki kwotę [...] zł miesięcznie (w roku 2003 zwiększoną do [...] zł). Z zaświadczenia z dnia 6 września 2007 r. wystawionego przez Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w O. dla Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wynika, że prowadzona egzekucja była bezskuteczna, a kwota zobowiązań dłużnika alimentacyjnego z tytułu niewyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych na ostatni dzień poprzedzający okres, za który jest wystawiane zaświadczenie wyniosła [...] zł. Ponadto z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 10 lipca 2007 r. wynika, że do dnia jego wydania nie wpłynęło do Urzędu zeznanie podatkowe wnioskodawczyni w zakresie podatku dochodowego za rok 2006 r., jak również nie zostały zaewidencjonowane żadne informacje od płatników za 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosowanie zaś do art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że A. Z. wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa skarżącej jest trudna, nie uzyskuje ona żadnego dochodu i nie jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 260 w związku z art. 246 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.