I SA/Wa 95/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] października 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...] o odmowie wszczęcia z wniosku M. S. postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Postanowienie Kolegium wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. M.S. do 31 stycznia 2003 r. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego, które to prawo zniesione zostało w efekcie zmiany uprzednio przyznającej to świadczenie decyzji przez Prezydenta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r., a to z powodu przyznania wyżej wymienionemu przez ZUS prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu II instancji, a skarga na te decyzje oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2004 r. I SA/ 1295/03, od którego skarga kasacyjna została również oddalona (wyrokiem z 22 września 2004 r. OSK 997/04). W aktualnym stanie prawnym takie świadczenie nie przysługuje, gdyż zostało zastąpione zasiłkiem stałym. [...] czerwca 2018 r. M. S. złożył wniosek o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego od lutego 2003 r. W efekcie rozpoznania powyższego wniosku Prezydent [...] postanowieniem z [...] lipca 2008 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2018 r., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od lutego 2003 r. Organy podnosiły, że ww. przepis stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Taka sytuacja istnieje w przedmiotowej sprawie, gdyż sprawa dotycząca przyznania wnioskodawcy zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w roku 2003. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie skarżącemu zasiłku stałego począwszy od lutego 2003 r. stanowił art. 61a § 1 k.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przepisie tym zawarto dwie odrębne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, którymi są: 1) wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną; 2) istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Okoliczności świadczące o istnieniu "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w tym przepisie nie zostały co prawda w Kodeksie skonkretyzowane, niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że są to tego rodzaju okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Obejmują więc sytuacje gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13, Lex nr 1982821). Taką okolicznością jest m.in. sytuacja, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie. Na gruncie przedmiotowej sprawy, organy orzekające obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i kwestia przyznania M. S. prawa do zasiłku stałego (dawniej wyrównawczego) była już przedmiotem rozpoznania. Niewątpliwie ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Należy tym samym uznać, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co wydana ww. decyzja Prezydenta. Jakkolwiek ww. rozstrzygnięcie dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, to należy wskazać, iż uchwalona 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r. wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego’ zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". Skoro zatem wniosek z [...] czerwca 2018 r. obejmował w istocie tożsame świadczenie w przedmiocie którego wydana została w dniu [...] marca 2003 r. decyzja Prezydenta [...] , utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]; a ta z kolei była przedmiotem oceny przez sądy administracyjne, to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie także za następne lata. W tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie odpowiada prawu, co czyni skargę niezasadną. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie.