I SA/Wa 950/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-19
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, uznając, że pismo wypowiadające wysokość opłaty zostało skutecznie doręczone, a uchybienie terminu nastąpiło z winy strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej. Kluczowe było ustalenie, że pismo wypowiadające wysokość opłaty zostało skutecznie doręczone stronie na podstawie fikcji prawnej doręczenia, mimo nieodebrania przesyłki, ponieważ strona nie powiadomiła organu o zmianie adresu. Ponadto, sąd uznał, że okoliczność przebywania na urlopie nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy.Stan faktyczny
Skarżący U. G. i J. G. domagali się przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczystego gruntu jest nieuzasadniona. Organ pierwszej instancji odmówił rozpoznania wniosku z powodu uchybienia terminu, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówiło przywrócenia terminu, uznając pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r. wypowiadające wysokość opłaty za skutecznie doręczone na adres, pod którym skarżący już nie mieszkali, ale o którego zmianie nie powiadomili organu. Skarżący twierdzili, że pismo nie zostało im skutecznie doręczone, a termin do złożenia wniosku został dochowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi U. G. i J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Miasta W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...], położonej w W.w dzielnicy [...] przy ul. [...] - na skutek zmiany wartości nieruchomości gruntowej.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Pismem z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] Prezydent W. wypowiedział ze skutkiem na 31 grudnia 2005 r. wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m² w obrębie [...], ujawnionej w księdze wieczystej Nr [...] położonej w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...] - na skutek zmiany wartości nieruchomości gruntowej. W wypowiedzeniu ustalono wysokość nowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości [...] zł. Pismo informujące o wysokości nowej opłaty za użytkowanie wieczyste zostało wysłane do współuczestników wieczystych przedmiotowej nieruchomości - U. G. i J. G. w dniu 20 grudnia 2005 r. (data stempla pocztowego). Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przesyłka nie została odebrana i jako prawidłowo awizowana wróciła do Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatura w W. z adnotacją "mieszkanie zamknięte". W dniu 15 grudnia 2006 r. J. G. osobiście stawił się w Delegaturze Biura Gospodarki Nieruchomościami w W. i odebrał pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...]. Pismem z dnia 12 stycznia 2007 r. do Samorządowego Kolegium w W. wpłynął wniosek U. G. i J. G. o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości jest nieuzasadniona. Wnioskodawcy wskazali, że przygotowany operat jest nierzetelny, ponieważ działki w nim ujęte to działki budowlane.
Na przeprowadzonej w dniu w dniu 5 września 2008 r. rozprawie J. G. podniósł, że nie odebrał pisma Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] wypowiadającego wysokość opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, gdyż w tym czasie przebywał poza W.
Orzeczeniem z dnia [...] października 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło rozpoznania wniosku o ustalenie zasadności opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z uwagi na uchybienie terminu do jego złożenia, wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, oraz że nie zawarli prośby o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Organ stwierdził ponadto, iż U. G. i J. G. podjęli starania o zapoznanie się z wypowiedzeniem opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste dopiero w dniu 15 grudnia 2006 r., tj. 11 miesięcy po skutecznym doręczeniu przedmiotowego wypowiedzenia.
Od powyższego orzeczenia pismem z dnia 5 grudnia 2007 r. sprzeciw wnieśli U. G. i J. G., podnosząc, że pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] nie zostało przez nich odebrane, gdyż w tym czasie przebywali na urlopie, a dotychczas odbierali wszystkie pisma kierowane do nich przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W piśmie z dnia 5 grudnia 2007 r. skarżący zawarli również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej.
Rozpoznając powyższy wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. W uzasadnieniu postanowienia organ, powołując się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące problematykę doręczenia, stwierdził, że pismo wypowiadające wysokość opłaty rocznej z dnia 15 grudnia 2005 r. zostało skutecznie doręczone zgodnie z przepisami powołanej wyżej ustawy.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Okoliczność, iż przebywali oni na urlopie, z uwagi na co nie mogli podjąć pisma nie stanowi, w ocenie Kolegium, okoliczności wyłączającej winę wnioskodawców. U. G. i J. G. podjęli starania o zapoznanie się z wypowiedzeniem opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste dopiero 15 grudnia 2006 r. tj. 11 miesięcy po tym jak decyzja została im skutecznie doręczona.
Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. stało się przedmiotem skargi U. G. i J. G. złożonej w dniu 23 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za wieczyste użytkowanie nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona, oraz uznanie, że termin do złożenia wniosku został przez nich dochowany.
Ponadto, nie zgadzając się z uzasadnieniem postanowienia organu II instancji, skarżący wskazali, że pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] zostało im skutecznie doręczone w dniu 15 grudnia 2006 r., a nie jak wskazał organ, 11 miesięcy wcześniej. Podnieśli również, że opłata za użytkowanie wieczyste nie jest podwyższana co rok, lecz nieregularnie raz na parę lat, więc nie mogli się spodziewać, iż pismo w tej sprawie zostanie do nich wysłane. Wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości odebrali przy najbliższej wizycie w Urzędzie W. Skarżący wskazali, że przedmiotowe wypowiedzenie zostało wysłane na następujący adres: [...]. Pod tym adresem nie mieszkają już od paru lat, gdyż mieszkanie zostało przez nich sprzedane. Skarżący zmienili adres zameldowania ([...]), o czym Urząd Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w W. został powiadomiony. Fakt ten potwierdza pismo Urzędu Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru w W. z dnia 24 marca 2004 r. wysłane na adres: [...]. Poprzednie wypowiedzenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z dnia 9 grudnia 1996 r. zostało natomiast wysłane na adres: [...]. Skarżący wskazali, że powyższe pisma zostały przez nich odebrane, co stanowi dowód na to, iż nie unikali odbioru skierowanej do nich korespondencji.
Zdaniem skarżących zdziwienie budzi fakt wysłania przez Prezydenta W. tak istotnego dokumentu jakim jest przedmiotowe wypowiedzenie na nieaktualny adres zamieszkania tj. [...]. Zachodzi podejrzenie, że pismo to zostało wysłane w sposób uniemożliwiający jego odbiór. Od co najmniej dziesięciu lat była to jedyna korespondencja wysłana przez Urząd Miasta W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w W. na adres: [...].
Skarżący podnieśli również, iż nieprawdą jest, że do dnia 11 stycznia 2007 r. nie podjęli przedmiotowego wypowiedzenia, ponieważ zostało ono odebrane przez J. G. w dniu 15 grudnia 2006 r. W związku z powyższym wysłanie pisma na adres adres: [...] nie rodzi, zdaniem skarżących, wobec nich żadnych skutków prawnych, ponieważ jest to adres nieaktualny. Skuteczne doręczenie wypowiedzenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nastąpiło dopiero w dniu 15 grudnia 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ wskazał, że skarżący nie podnosili dotychczas, iż zmienili miejsce zamieszkania, wskazując jedynie podczas rozprawy administracyjnej, że nie odebrali awizo, gdyż przebywali poza W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a przy jego podjęciu nie uchybiono przepisom postępowania administracyjnego.
Istotą niniejszej sprawy jest ocena, czy w przeprowadzonym postępowaniu organ administracji odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej prawidłowo ustalił, że doszło do uchybienia terminu do jego złożenia.
Zgodnie z art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 kpa (doręczenie do rąk adresata) i 43 kpa (doręczenie zastępcze) pismo przechowuje się na poczcie lub składa się na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (§ 1), a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). Konieczne jest także - w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, o którym mowa wyżej, pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 omawianego przepisu). Omawiane uregulowanie pozwala więc na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, mimo że faktycznie pismo do adresata nie dotarło.
Jak wynika z analizy dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] wypowiadające dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zostało wysłane do skarżących na adres [...]. Przesyłka dwukrotnie awizowana wróciła - jako niepodjęta w terminie - do Urzędu W. Biura Gospodarki Nieruchomościami w W.
Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze skarżącymi, iż pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r. zostało wysłane na nieaktualny adres, gdyż w aktach administracyjnych brak jest stosownego powiadomienia o zmianie adresu oraz pisma wskazującego nowy adres skarżących. Należy podkreślić, że obowiązek powiadomienia organu o każdej zmianie adresu wynika z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 41 § 1 kpa). W razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny (art. 41 § 2 kpa). Należy również wskazać, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie podnosili dotychczas, iż zmienili miejsce zamieszkania, wskazując jedynie podczas rozprawy administracyjnej, że nie odebrali awizo, gdyż przebywali poza W.
W ocenie Sądu fakt, iż wcześniejsze pisma były wysłane na adres [...] nie stanowi okoliczności stanowiącej potwierdzenie, że wskazany adres jest ich adresem zamieszkania lub adresem do doręczeń. Zauważyć należy, że skarżący posługują się różnymi adresami, co potwierdza chociażby pismo z dnia 26 listopada 2008 r. skierowane do Sądu, na którym wskazany jest adres do doręczeń [...] (wniosek o sporządzenie uzasadnienia w przedmiotowej sprawie). Natomiast znajdujący się w aktach administracyjnych wypis z rejestru gruntów z dnia 25 listopada 2005 r. wskazuje adres [...].
Mając na uwadze przepis art. 44 § 4 kpa oraz fakt, że w aktach administracyjnych brak jest danych o nowym adresie skarżących, uznać należy, że pismo Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r., nr [...] zostało skutecznie doręczone U. G. i J. G. w dniu 6 stycznia 2006 r., nie zaś, jak podnieśli skarżący w swoje skardze, w dniu 15 grudnia 2006 r. Skoro więc pismo zostało skutecznie doręczone w dniu 6 stycznia 2006 r., to jest to data od której, zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. piśmie, powinien być liczony 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej.
Mając na względzie powyższe ustalenia, stwierdzić należy, iż wniosek U. G. i J. G. o ustalenie zasadności opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z dnia 12 stycznia 2007 r. został wniesiony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Trzeba jednak zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie podało datę wpływu wniosku, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż wniosek wpłynął do organu w dniu 16 stycznia 2007 r. Jak słusznie zauważyli skarżący pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 13 stycznia 2007 r. Przyjmując jednak, iż datą doręczenia wypowiedzenia jest dzień 6 stycznia 2006 r., okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla obliczenia 30 - dniowego terminu do wniesienia wniosku o ustalenie zasadności opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.
W myśl przepisu art. 58 kpa uchybiony termin do dokonania określonej czynności (w przedmiotowej sprawie - do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości jest nieuzasadniona należy przywrócić, jeśli zostaną spełnione kumulatywnie cztery przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy; 3) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin.
Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący w piśmie z dnia 17 stycznia 2007 r. nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Okoliczność wskazana przez J. G. na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 5 września 2007 r., iż skarżący przebywali na urlopie, z uwagi na co nie mogli podjąć pisma, nie stanowi przesłanki wyłączającej winę wnioskodawców. Dodać należy, iż wniosek skarżących z dnia 12 stycznia 2007 r. nie zawierał wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Taki wniosek został dopiero zawarty w sprzeciwie wniesionym od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2007 r., nr [...]. Przyjmując, że dzień osobistego odbioru pisma Prezydenta W. z dnia 15 grudnia 2005 r. wypowiadającego dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości przez J. G., tj. dzień 15 grudnia 2006 r. był dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku, stwierdzić należy, iż wniosek o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej nadany w urzędzie pocztowym w dniu 13 stycznia 2007 r. złożony został z uchybieniem 7 - dniowego terminu określonego w art. 58 § 2 kpa. Wnosząc przedmiotowy wniosek, skarżący dopełnili więc tylko jednej z czterech czynności wymienionych w art. 58 kpa, podczas gdy powołany przepis dla przywrócenia uchybionego terminu wymaga spełnienia czterech przesłanek łącznie.
Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, iż w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu zaskarżonym postanowieniem prawidłowo odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło