I SA/Wa 950/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-24
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Gabriela Nowak, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane z opóźnieniem, a następnie uzupełnione wyrokiem sądu?Ratio decidendi
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli wniosek o świadczenie został złożony w terminie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, nawet jeśli orzeczenie to zostało wydane z opóźnieniem i wymagało uzupełnienia wyrokiem sądu. Wyrok sądu uzupełniony postanowieniem określającym datę początkową wymagań opieki powinien być uznany za orzeczenie o niepełnosprawności w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Organ I instancji przyznał świadczenie na ograniczony okres. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie na dłuższy okres, jednakże nie od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Monika Sawa Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z [...] października 2018 roku Burmistrz [...] (Burmistrz) przyznał M. B. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na syna, F. B. od [...] września 2018 roku do [...] listopada 2018 roku w wysokości [...] złotych miesięcznie.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 17, art. 24 ust. 2a i ust. 4, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1952 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach rodzinnych).
Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Wyjaśniła, że w jej ocenie świadczenie powinno zostać przyznane od momentu złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności w 2016 roku aż do [...] maja 2020 roku.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium), decyzją z [...] marca 2019 roku uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i przyznało je na okres od [...] września 2018 roku do [...] maja 2020 roku.
Kolegium ustaliło, że orzeczeniem z [...] listopada 2015 roku Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył F. B. do osób niepełnosprawnych do dnia [...] listopada 2018 roku. Nie wskazał jednakże na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W dniu 1 sierpnia 2016 r. Skarżąca wniosła o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Powiatowy Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z [...] listopada 2016 roku odmówił wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności [...] stycznia 2017 roku utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] września 2018 roku zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2017 r. w taki sposób, że ustalił, że odwołujący się F. B. wymaga konieczności stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji.
W dniu 28 września 2018 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wraz z wnioskiem przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności z [...] listopada 2015 roku oraz wyrok Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2018 roku.
W toku postępowania odwoławczego Skarżąca złożyła postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2018 roku. mocą którego uzupełniono wyrok Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2018 r. w sprawie [...], poprzez wskazanie, że "odwołujący F. B. wymaga konieczności stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji od dnia złożenia wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do dnia [...] maja 2020 r."
SKO uznało, że przedstawione w toku postępowania odwoławczego dokumenty w sposób odmienny kształtują sytuację Skarżącej jeśli chodzi o ustalony okres wypłaty świadczenia. Z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] listopada 2018 roku wynika, że syn Skarżącej wymaga konieczności stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji od dnia złożenia wniosku do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do dnia [...] maja 2020 roku. Ta data w ocenie SKO stanowiła datę końcową na jaki świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane.
Jednocześnie Kolegium uznało, że ze względu na skomplikowany sposób ukształtowania sytuacji strony przyjąć należy, że świadczenie winno być przyznane od [...] września 2018 roku.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kolegium wnosząc o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca złożenia przez nią wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna to jest od 2016 roku do [...] maja 2020 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Kolegium uznało, że z uwagi na skomplikowany stan faktyczny sprawy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być ustalone na okres od daty złożenia przez Skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego we wrześniu 2018 roku.
Stanowisko to jest nieprawidłowe.
Jak wynika z ustaleń faktycznych Kolegium, które sąd w tym zakresie podziela, wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności został złożony przez Skarżącą 1 sierpnia 2016 roku. Postępowanie to zakończone zostało wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z [...] września 2018 roku. W wyroku tym wskazano (po jego uzupełnieniu postanowieniem z [...] września 2018 roku), że syn Skarżącej wymaga konieczności stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. Wyrok Sądu Rejonowego uzupełniony został w zakresie daty, od której syn Skarżącej wymaga konieczności stałej opieki postanowieniem z [...] listopada 2018 roku. Zgodnie z pkt 2 postanowienia z [...] listopada 2018 roku, syn Skarżącej wymaga konieczności stałej opieki z uwagi na znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji od dnia złożenia wniosku do Powiatowego Zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności do dnia [...] maja 2020 roku.
Wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] września 2018 roku, uzupełniony postanowieniem z [...] listopada 2018 roku powinien być uznany za orzeczenie, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego [...] września 2018 roku, uznać zatem należy, że wystąpiła o to świadczenie w terminie, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W świetle przywołanego wyżej art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane Skarżącej za okres od dnia złożenia przez nią wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu, do ostatniego dnia miesiąca w którym syn Skarżącej kończy 18 lat, czyli do [...] maja 2020 roku.
Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że w przekazanych mu aktach administracyjnych znajduje się decyzja Burmistrza, z której wynika, że już po wydaniu decyzji Kolegium, Burmistrz ponownie wydał decyzję w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem decyzja Burmistrza z [...] kwietnia 2019 roku zmieniająca jego decyzję z [...] października 2018 roku poprzez przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres do [...] maja 2020 roku. Decyzja ta w uzasadnieniu powtarza treść decyzji Kolegium, w tym w zakresie ustalenia daty początkowej wypłaty świadczenia.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego sąd ustalił, że decyzją z [...] czerwca 2019 roku Burmistrz ponownie zmienił swoją decyzję z [...] października 2018 roku przyznając Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na grudzień 2018 roku w kwocie [...] złotych miesięcznie a następnie od [...] stycznia 2019 roku do [...] maja 2020 roku w wysokości [...] złote miesięcznie.
W konsekwencji, rozpoznając ponownie sprawę Kolegium zobowiązane będzie do rozpoznania odwołania Skarżącej od decyzji z [...] października 2018 roku poprzez uchylenie decyzji Burmistrza zmienionej następnie decyzjami z [...] kwietnia i [...] czerwca 2019 roku i przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, to jest od [...] sierpnia 2016 roku do dnia przyjętego jako data początkowa wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji Burmistrza z [...] kwietnia 2019 roku.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że Skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności jej syna do końca miesiąca, w którym syn jej kończy 18 lat. Burmistrz przyznał jej prawo do tego świadczenia za okres od [...] września 2018 roku do [...] maja 2020 roku, decyzjami wydanymi już po wydaniu decyzji Kolegium. Kolegium rozpoznając sprawę ponownie po wydaniu przez sąd niniejszego wyroku nie może przyznać świadczeń za okres objęty decyzjami z [...] kwietnia 2019 roku i [...] czerwca 2019 roku, jego decyzja byłaby bowiem decyzją orzekającą w sprawie już rozstrzygniętej inną decyzją.
Uznając, że zaskarżona decyzja Kolegium narusza przepisy postępowania to jest art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, to jest daty od jakiej Skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jak również przepisy prawa materialnego za jakie sąd uznaje art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstwie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło