I SA/Wa 951/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 951/06 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej w części dotyczącej okresu odpłatności i ustaliło odpłatność J. S. za pobyt jego dziecka P. S. w rodzinie zastępczej w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Decyzją pierwszoinstancyjną ustalono J. S. odpłatność za pobyt jego dziecka P. S. w rodzinie zastępczej w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] kwietnia 2006 r., w wysokości [...] % kosztów utrzymania dziecka, to jest [...] zł miesięcznie. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. S. informując, że syn nie przebywa już w rodzinie zastępczej i dnia [...] stycznia 2006 r. decyzją Sądu Rodzinnego w R. wrócił do matki E. S. W związku z tym nie jest zobowiązany do odpłatności dziecka w rodzinie zastępczej i musi płacić alimenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie podniosło, że postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] kwietnia 1997 r., sygn. akt [...] P. S. syn E. i J. S., został umieszczony w rodzinie zastępczej w osobie G. K. Następnie postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...] rozwiązano rodzinę zastępczą w osobie G. K. i powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim matce E. S. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem [...] marca 2006 r. Zatem prawie dopiero z tym dniem przestała istnieć rodzina zastępcza ustanowiona dla P. S. i ustał pobyt dziecka w tej rodzinie. Stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który stanowi, że za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, opłatę do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą rodzice – J. S. zobowiązany jest do ponoszenia tej opłaty do końca marca 2006 r. Mając to na uwadze zaskarżoną decyzję uchylono we wskazanej części i ustalono odpłatność, określając ją za okres od [...] lutego do [...] marca 2006 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. Kwestionując obciążenie go odpłatnością za pobyt syna w rodzinie zastępczej za okres od [...] lutego do [...] marca 2006 r. skarżący podniósł, że postanowieniem Sądu z dnia [...] marca 2006 r. rodzina zastępcza została rozwiązana i powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synem P. matce. J. S. podał, że P. wrócił do matki od dnia [...] stycznia 2006 r., za ten okres skarżący musi płacić alimenty, dlatego nie powinien być obciążany dodatkowymi kosztami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że obowiązek odpłatności ojca za pobyt syna w rodzinie zastępczej trwał do czasu uprawomocnienia się postanowienia o rozwiązaniu rodziny zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Obydwa organy rozpatrujące sprawę dotyczącą ustalenia odpłatności J. S. za pobyt jego małoletniego syna P. S. w rodzinie zastępczej G. K. nie wyjaśniły należycie okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie rozważyły całokształtu materiału dowodowego i nie zastosowały właściwie przepisów prawa materialnego. Nie można podzielić poglądu, że dla sprawy niniejszej dotyczącej odpłatności rodzica za pobyt jego dziecka w rodzinie zastępczej bez znaczenia jest stan faktyczny dotyczący miejsca pobytu dziecka, jak twierdzi organ odwoławczy, przyjmując, że decydujące znacznie ma data prawomocnego rozwiązania rodziny zastępczej. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej rodzice dziecka wnoszą opłatę za jego pobyt w rodzinie zastępczej, stąd okoliczność w jakim okresie dziecko faktycznie w tej rodzinie przebywało ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. P. S. umieszczony został w rodzinie zastępczej G. K. w 1997 r. Z akt sprawy nie wynika czy we wcześniejszym okresie J. S. ponosił odpłatność za pobyt syna w rodzinie zastępczej, postępowanie prowadzone było na wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2006 r. o zwolnienie go z odpłatności za pobyt syna w rodzinie zastępczej. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w dniu [...] stycznia 2006 r. zaznaczono, że skarżący obciążony jest alimentami na rzecz syna w kwocie [...] zł miesięcznie i posiada z tego tytułu zadłużenie w kwocie [...] zł. W oświadczeniu z dnia [...] marca 2006 r. matka dziecka E. S. podała, że mieszka z synem i nie otrzymuje od J. S. alimentów na rzecz syna. Mimo, że J. S. w odwołaniu twierdził, że dziecko nie przebywa już w rodzinie zastępczej i od dnia [...] stycznia 2006 r. "decyzją" Sądu Rodzinnego jest u matki, bez wyjaśnienia tych kwestii, nie czekając na uzupełnienie materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji poprzez ustalenie czy P. S. nadal przebywa w rodzinie zastępczej, co zlecono w dniu [...] marca 2006 r. wydano zaskarżoną decyzję. Dla prawidłowego załatwienia sprawy niezbędne jest ustalenie czy w okresie, którego dotyczy postępowanie małoletni P. S. rzeczywiście przebywał w rodzinie zastępczej, jeżeli tak, to należy w dalszej kolejności wyjaśnić, czy i w jakiej wysokości została tej rodzinie udzielona pomoc i dopiero wówczas rozważyć kwestię odpłatności ojca. Należy przy tym mieć na uwadze, że art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej rodzice wnoszą opłatę do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego artykułu ustalając wysokość opłaty rodziców należy uwzględnić ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową, zaś na podstawie ust. 5 można częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalania opłaty ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Skoro J. S. wystąpił z takim wnioskiem stanowisko organu również w odniesieniu do tej kwestii należy szczegółowo uzasadnić. Znaczenie dla rozstrzygnięcia będą także miały ustalenia dotyczące obciążenia alimentami, bowiem rodzice, którzy płacą alimenty za dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej, nie ponoszą odpłatności (§ 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233, poz. 2344). Dodać należy, że postępowanie dowodowe należy prowadzić zgodnie z regułami określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego, nie można poprzestawać na notatkach służbowych, jak to miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, który mógł mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, uchybiają także w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy wskazanym wcześniej przepisom ustawy o pomocy społecznej i przepisom rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.