I SA/Wa 952/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 złotych w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J.B. wnioskiem z dnia 27 maja 2009 r. (zawartym w skardze), uzupełnionym wnioskiem z 12 lipca 2009 r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 złotych, należnych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu wniosku skarżący poniósł, że nie odrobił jeszcze wszystkich strat spowodowanych pobytem w zakładzie [...] od 23 lutego 2006 r. do 30 marca 2007 r., a obecny kryzys i sytuacja na rynku zbóż uniemożliwia uzyskanie dochodu ze sprzedaży plonów po kosztach ich wytworzenia. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha ( z czego [...] ha stanowią grunty wydzierżawione od gminy). Jest właścicielem lasu o pow. [...] ha. Posiada ciągnik i maszyny rolnicze w ilości 12 sztuk o łącznej wartości ok. [...] złotych. Według zawartego we wniosku oświadczenia jego miesięczny dochód wynosi [...] złotych, a stanowią go renta inwalidzka ([...] zł) oraz dochód ze sprzedaży mleka ([...] zł). Skarżący podniósł, że z bilansu gospodarczego za rok 2008 wynika , że uzyskał on dochód w kwocie [...] złotych, przy jednoczesnych wydatkach [...] złotych. Zatem do dyspozycji na wolne wydatki pozostaje mu wyłącznie kwota [...] złotych. Wskazał ponadto na przesunięcie terminu załatwienia jego wniosku o dopłaty z Unii Europejskiej za 2008 r. Dodatkowo skarżący podniósł, iż w związku z chorobą [...] i nałożonym na niego przez sąd obowiązkiem leczenia przyjmuje on leki, które powodują, że nie może samodzielnie prowadzić ciągnika i wynajmować musi w tym celu osoby trzecie. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy pismem z dnia 17 lipca 2009 r., wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) J.B. do złożenia dodatkowych dokumentów, tj.: odcinak renty lub innego dokumentu potwierdzającego jej wysokość, dokumentów potwierdzających dochód uzyskiwany ze sprzedaży mleka, wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, zaświadczenia określającego wielkość posiadanych nieruchomości rolnych oraz uzyskiwany z nich dochód, dokumentów lub oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym wnioskodawcy oraz wskazania wysokości dopłat bezpośrednich uzyskiwanych z funduszy Unii Europejskiej w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył: decyzję o ustaleniu skarżącemu renty w kwocie [...] miesięcznie; kopię postanowienia Urzędu Miejskiego w S. z [...] marca 2009 r. o odmowie wydania zaświadczenia o dochodzie z gospodarstwa za II półrocze 2008 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 24 lipca 2009 r. na rachunku tym znajdowały się środki finansowe w wysokości [...] złotych. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż nie jest w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających dochód ze sprzedaży mleka, gdyż jest tzw. dostawcą bezpośrednim i sprzedaje je osobom fizycznym. Odnosząc się zaś do zgromadzonych na rachunku środków skarżący poinformował, że są one przeznaczone na własne utrzymanie i gospodarstwo, w tym na wynajęcie kombajnu (ok. [...] złotych) oraz remont silnika i skrzyni biegów ciągnika (koszt jednego podzespołu to ok. [...] złotych). Jednocześnie skarżący przedstawił szczegółowe zestawienie swoich rocznych dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego (w kwocie [...] złotych), dotacji z Unii Europejskiej (w kwocie [...] złotych) i renty (w kwocie [...] złotych) oraz zestawienie kosztów uzyskania tych dochodów w skali roku (na kwotę [...] złotych), które obejmują koszty: nawozów, środków ochrony roślin, zakupu oleju napędowego, samoutrzymania, podatków, ubezpieczenia, dzierżawy gruntów, wynajmu kombajnu, amortyzacji maszyn, remontu komina i wymiany pokrycia dachu oraz opłat za wodę. Zgodnie z przedłożonym wyliczeniem, po odjęcie ww. kosztów od uzyskiwanego dochodu, skarżącemu pozostaje rocznie do dyspozycji kwota [...] złotych, co miesięcznie stanowi [...] złotych. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie J.B. wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 złotych. a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W ocenie orzekającego J.B. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przeciwnie, z nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis w kwocie 100 złotych oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) leży w zakresie jego możliwości finansowych. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący jest właścicielem znacznego gospodarstwa rolnego przynoszącego wg oświadczenia roczny dochód na poziomie [...] złotych. Uzyskuje on ponadto dodatkowe środki finansowe w postaci dopłat z funduszy Unii Europejskiej w kwocie [...] złotych rocznie oraz posiada regularne źródło dochodów w postaci renty w kwocie [...] złotych miesięcznie. Deklarowany łączny roczny dochód skarżącego wynosi zatem [...] złotych, co w przeliczeniu na miesiące stanowi kwotę [...] złotych. Wprawdzie skarżący wskazuje na wydatki jaki ponosić musi w związku z prowadzoną działalnością rolniczą w wysokości [...] złotych rocznie, niemniej mimo powyższych obciążeń nie można przyjąć, że jest on osobą na tyle ubogą, że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może stanowić zagrożenie dla jego ekonomicznej egzystencji – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jako właściciel dużego gospodarstwa rolnego ma on również możliwość poprawy swojej sytuacji ekonomicznej, poprzez zaciągnięcie kredytu, którego zabezpieczeniem mogły by być posiadane nieruchomości. Z analizy dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika ponadto, że mimo deklarowanego ubóstwa jest on w stanie zabezpieczyć na własne potrzeby środki finansowe nawet w znacznych kwotach. Potwierdza to między innymi wyciąg z rachunku bankowego, wskazujący na zgromadzone na nim na dzień 24 lipca 2009 r. środki w kwocie [...] złotych. Wprawdzie kwota ta ma stanowić zabezpieczenie przyszłych wydatków związanych z wynajęciem kombajnu oraz możliwym remontem ciągnika, jednakże te mające wystąpić w przyszłości wydatki nie mogą, zdaniem orzekającego, mieć pierwszeństwa przed kosztami obecnie prowadzonego procesu sądowego. Tym bardziej, że skarżący uzyska w najbliższym czasie dodatkowe środki finansowe wypłacone mu w ramach dopłat bezpośrednich, wypłata których została przesunięta na koniec sierpnia b.r. Oznacza to, że dysponuje on obecnie środkami finansowymi pozwalającymi mu na prowadzenie procesu, bez ryzyka uszczerbku koniecznego utrzymania. Brak jest zatem usprawiedliwionych podstawa do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.